सागरिका क्षेपणास्त्र
| उपवर्ग | submarine-launched ballistic missile, short-range ballistic missile  |
|---|---|
| मूळ देश | भारत |
| उत्पादक | संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था |
| Service entry | 2010 |
सागरिका किंवा के-१५ हे पाण्याखालून जमिनीवर मारा करणारे भारतीय बनावटीचे क्षेपणास्त्र आहे. के-१५ क्षेपणास्त्राची वैशिष्ट्ये - पाचशे किलो वजन वाहण्याची क्षमता, - साडेआठ मीटर लांबी; एक मीटर व्यास; सातशे किलोमीटरपर्यंत पल्ला; अण्वस्त्रे वाहण्याची क्षमता.
 | हा लेख/विभाग स्वत:च्या शब्दात विस्तार करण्यास मदत करा. |
वर्णन
[संपादन]K-15 हे दोन टप्प्यांचे पाणबुडीवरून प्रक्षेपित केले जाणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. हे आपल्या प्रक्षेपण व्यासपीठातून बाहेर पडण्यासाठी आणि पाण्याच्या पृष्ठभागावर येण्यासाठी गॅस बूस्टरचा वापर करते.क्षेपणास्त्र निश्चित उंचीवर पोहोचल्यानंतर त्याचे घन-इंधन रॉकेट मोटर प्रज्वलित केले जाते. या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे ७५० किमी आहे. [१]
विकास
[संपादन]के-15 क्षेपणास्त्राचा विकास १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सुरू झाला. भारतीय नौदलाच्या 'अरिहंत' वर्गाच्या अणुऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांसाठी पाणबुडीवरून मारा करणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र बनवणे, हे यामागचे मुख्य उद्दिष्ट होते. हे क्षेपणास्त्र हैदराबादमधील 'डिफेन्स रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट ऑर्गनायझेशन'च्या (DRDO) क्षेपणास्त्र संकुलात विकसित करण्यात आले. अमेरिकेच्या सुरुवातीच्या अहवालांनुसार, भारताने यात रशियाचा सक्रिय सहभाग मिळवण्याचा प्रयत्न केला होता, परंतु अखेरीस हे क्षेपणास्त्र भारताने स्वबळावर विकसित केले.[२] याचा विकास संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) च्या हैदराबाद येथील क्षेपणास्त्र संकुलात करण्यात आला.[३] सुरुवातीच्या अमेरिकन अहवालांनुसार, भारताने रशियाच्या सहभागासाठी सक्रियपणे प्रयत्न केले होते;तथापि, अखेरीस या क्षेपणास्त्राचा विकास भारताने स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने स्वतःच केला.[४]पाण्याखालील क्षेपणास्त्र प्रक्षेपकाचा विकास, जो प्रकल्प ४२० म्हणून ओळखला जातो, २००१ मध्ये पूर्ण झाला आणि चाचण्यांसाठी तो भारतीय नौदलाकडे सुपूर्द करण्यात आला. या क्षेपणास्त्र प्रक्षेपकाचा विकास गुजरात मधील हजीरा येथे करण्यात आला. २६ जुलै २००९ रोजी बंदर चाचण्या (Harbour Trials) सुरू झालेल्या भारताच्या अणुऊर्जाचालित अरिहंत-वर्गीय पाणबुडीमध्ये सागरिका क्षेपणास्त्राचे एकत्रीकरण (Integration) सुरू करण्यात आले. [५] हे क्षेपणास्त्र ऑगस्ट २०१८ मध्ये पूर्णपणे कार्यान्वित करण्यात आले.
संदर्भ
[संपादन]- ↑ Unnithan, Sandeep (January 17, 2008). "The secret undersea weapon". India Today (इंग्रजी भाषेत). 2019-10-25 रोजी पाहिले.
- ↑ "Final test of K-15 ballistic missile on Tuesday". India Today. 2008-02-25. 2025-02-19 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 2013-05-02 रोजी पाहिले.
- ↑ "Sagarika missile test-fired successfully". The Hindu. 2008-02-27. 2008-02-29 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2013-05-02 रोजी पाहिले.
- ↑ "India: Ballistic Missile Update - 2000". Wisconsin Project on Nuclear Arms Control (इंग्रजी भाषेत). 2000-09-01. 2026-05-05 रोजी पाहिले.
- ↑ "thaindian.com/newsportal/india-news India joins elite group". Thaindian.com. 2009-07-27. 6 October 2012 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2013-05-02 रोजी पाहिले.