वर्धमान महावीर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(वर्धमान या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
भगवान महावीर

महावीर, वर्धमान म्हणूनही ओळखले जाणारे, चौथे चतुर्थ तीर्थंकर (जळजळणारे) होते ज्यांनी जैन धर्माचे पुनरुत्थान केले. त्यांनी पूर्व-वैदिक काळातील पूर्वीच्या तीर्थंकरांच्या आध्यात्मिक, दार्शनिक आणि नैतिक शिकवणींचा विस्तार केला. जैन परंपरेत असे मानले जाते की 6 व्या शतकाच्या पूर्वार्धात महावीरांचा जन्म आजच्या बिहार, भारत मधील शासकीय क्षत्रिय कुटुंबात झाला. 30 वर्षे वयाच्या सर्व जगिक संपत्ती त्याने सोडल्या आणि आध्यात्मिक जागृतीचा पाठपुरावा करण्यासाठी घरी प्रवेश केला आणि एक तपकिरी बनला. महावीरांनी 12 वर्षांपर्यंत तीव्र ध्यान आणि तीव्र तपस्या केली, त्यानंतर ते केव्हाला ज्ञान (सर्वज्ञता) प्राप्त केल्याचे मानले जाते. त्यांनी 30 वर्षे प्रचार केला आणि 6 वे शतक इ.स.पू. मध्ये मोक्ष प्राप्त करण्यासाठी जैनांनी विश्वास ठेवला, जरी वर्ष संप्रदायानुसार बदलला. कार्ल पॉटरसारखे विद्वान त्यांच्या जीवनाची अनिश्चितता मानतात; काहीजण असे सूचित करतात की तो बुद्धाबरोबरच 5 व्या शतकात बीसी मध्ये होता. महावीराने 72 वर्षांच्या वयात निर्वाण केले आणि त्याच्या शरीराचा संस्कार झाला.

केवला ज्ञान प्राप्त केल्यानंतर महावीरांनी असे शिकवले की अहिंसा, अनीति (सत्य), अस्थ्ये (चोरी करणे), ब्राह्मण्य (पवित्रता), आणि अपरिग्रह (मुक्ती) असणे ही आध्यात्मिक मुक्तीसाठी आवश्यक आहे. त्यांनी अद्वैतवडा (अनेक बाजूंचे वास्तव्य) सिद्धांत: सिदवडा आणि नायवाद यांचे सिद्धांत शिकवले. महावीरांची शिकवण इंद्रभूति गौतम (त्यांचे मुख्य शिष्य) यांनी जैन अगमास म्हणून संकलित केली. जैन भिक्षुंनी तोंडीरित्या प्रसारित केलेले ग्रंथ 1 9 व्या शतकात (जेव्हा ते प्रथम लिहून ठेवले गेले होते) मोठ्या प्रमाणावर गमावले गेले आहेत. महावीराने शिकवलेल्या अगमाच्या उर्वरित आवृत्त्या काही जैन धर्माचे आधार ग्रंथ आहेत.

महावीर साधारणपणे एका बैठकीत किंवा उभे ध्यानधारणा दर्शवितात, त्याखालील सिंहाच्या चिन्हासह. त्यांचे प्रारंभिक आर्टोग्राफी उत्तर भारतातील मथुरा शहरातील पुरातत्त्विक स्थळांमधील आहे आणि 1 शताब्दी ई.पू. पासून दुसऱ्या शतकापर्यंत ते दिनांकित आहे. त्याचा जन्म महावीर जयंती म्हणून साजरा केला जातो, आणि त्यांचे निर्वाण जैनांनी दीपावली म्हणून केले आहे.


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.