वज्रपाणी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
वज्रपाणी 
deity in Buddhism
Bodhisattva Vajrapani, India, western Himalayas, 12th-14th century AD, bronze - Linden-Museum - Stuttgart, Germany - DSC03834.jpg
माध्यमे अपभारण करा
Wikipedia-logo-v2.svg  विकिपीडिया
प्रकारgod
अधिकार नियंत्रण
no fallback page found for autotranslate (base=Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext, lang=mr)
Vajrapani (es); 金剛手菩薩 (yue); Vajrapani (fr); Vadžrapani (et); Vadzsrapáni (hu); Ваджрапани (ru); वज्रपाणी (mr); Vajrapani (de); Bát bộ Kim Cương (vi); 金刚手菩萨 (zh-hans); Vajrapani (it); Ваджрапани (bg); Vadžrapanis (lt); Vajrapani (ro); 金剛手菩薩 (zh-hk); Vajrapani (en); พระวัชรปาณีโพธิสัตว์ (th); Wajrapani (id); Wadżrapani (pl); Ваджрапані (uk); Vajrapani (nl); वज्रपानि (sa); ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། (bo); 金剛手菩薩 (zh); 金剛手菩薩 (zh-hant); Ваджрапани (kk); Vajrapani (nb); Vadžrapáni (cs); வச்ரபானி (ta) deity in Buddhism (en); deity in Buddhism (en); istenség (hu); einer der acht großen Bodhisattvas des Mahayana-Buddhismus (de) Vajrapāni (it); बौद्ध देवता (mr); Vajrapāni (fr); Vadzrapani (et); Vajrapāṇi (en); Diament w Ręce, Cziano Dordże (pl); 金剛薩埵 (zh); வஜ்ரபானி, வச்சிரபாணி, வஜ்ரபாணி (ta)

वज्रपाणी एक बोधिसत्त्व आहेत. ध्यानी बुद्ध अक्षोभ्य आणि मामकी देवी यांचा आध्यात्मिक पुत्र. वज्र हे याचे प्रतीक असून, नीलकमल हे अभिज्ञानचिन्ह आहे.

हा नीलवर्ण आहे. याच्या प्रतिमा उभ्या किंवा बसलेल्या स्थितीत असून, त्याच्या हाती वज्रसहित कमल असते. केव्हा केव्हा तो एका हातात छातीजवळ वज्र धरतो.

सुजाता ही याची शक्ती असून, ॐ वज्रपाणि हुम् हा याचा मंत्र आहे. जेव्हा बुद्धाचा उपदेश ऐकण्यासाठी नाग आले, तेव्हा बुद्धाने वज्रपाणीला गरुडापासून त्यांचे रक्षण करण्याची आज्ञा दिली, अशी कथा आहे. याने असुरांशी युद्ध करण्यासाठी अनेक उग्र रूपे धारण केली होती.

वज्रपाणिलोकेश्वर या नावाने याचे आणखी एक वेगळे रूप आढळते, ते असे- हा एकमुख व द्विभुज असून, कमळावर उभा असतो. तो आपल्या उजव्या हातात वज्र घेऊन ते मस्तकावर धरतो व डावा हात बेंबीजवळ धरतो. तो अर्धपर्यंक नृत्यावस्थेत आहे.

या बोधिसत्त्वाच्या बऱ्याच मूर्ती तिबेटचीन या देशांत आढळल्या आहेत. [१] [२]

कलादालन[संपादन]

संदर्भ[संपादन]

संदर्भसूची[संपादन]

जोशी, पं. महादेवशास्त्री. भारतीय संस्कृति कोश - आठवा खंड - राजस्थान ते विहार. p. ४६१. वज्रपाणी