मांजर

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
gato doméstico (es); köttur (is); بیٲر (ks); kucing (ms); гæды (os); پيشو (ps); Likati (ss); kedi (tr); بلی (ur); gat domestic (oc); Felis (sc); মেকুৰী (as); kočka domácí (cs); mačka (bs); chat domestique (fr); domaća mačka (hr); Ацгәы (ab); پیچا (glk); ବିଲେଇ (or); chat (frp); мачка (sr); Hauskaz (lb); katt (nb); mışıq (crh); Felis catus (brh); kissá (smn); قط (ar); kazh (br); gaahtoe (sma); gatu (ast); gat (ca); бесәй (ba); Felis silvestris catus (lmo); macja (sq); گربه (fa); jɛŋkuno (dag); შინაური კატა (ka); ネコ (ja); Felis silvestris catus (ia); Pusi (ami); قطه (arz); Butsi (na); feles (la); मार्जालः (sa); pōpoki (haw); ਬਿੱਲੀ (pa); tchet (wa); cat (en-ca); مش (ary); Кот (be-tarask); мәче (tt-cyrl); kaži (vep); pusa (pag); Felis silvestris catus (lij); Kat (stq); ཞི་མི། (bo); katse (nso); ghjattu (co); Miztōn (nah); ikos (bcl); ñarki (arn); cot (pcd); pisică de casă (ro); pusi (to); Yaanyuur (so); миисгэй (bxr); Gàt (eml); kato (io); ແມວ (lo); 고양이 (ko); Kettur (fo); puspusi (srn); Felis catus (map-bms); Felis catus (an); বিড়াল (bn); mà (cdo); Domacna kócka (dsb); קאץ (yi); domjaca kóčka (hsb); mèo nhà (vi); Циск (inh); katsi (sn); cat (sco); муур (mn); katt (nn); Kass (vro); ಬೆಕ್ಕು (kn); Nkɔ́ndɔkɔ́ (ln); 貓 (gan); mbarakaja (gn); jakuma (bm); ድመት (am); пырыс (mhr); Pısıng (diq); Pus (jam); Pusa (pam); Gose (sm); giat (rm); cat (nrm); แมว (nod); ឆ្មា (km); ᱯᱩᱥᱤ (sat); ܩܛܐ (arc); ꯍꯧꯗꯣꯡ (mni); kate (nov); Ччиту (lbe); kačs (ltg); Кац (lez); ológbò (yo); kat (vo); muus (wo); Domača mačka (sl); pusa (tl); ᏪᏌ (chr); kot domowy (pl); പൂച്ച (ml); kat (nl); meong (bug); куоска (sah); gato (gl); γάτα (el); kot (szl); Agyinamoa (ak); မႅဝ်း (shn); cat (en-gb); A̱kwi (kcg); mačka domáca (sk); кіт свійський (uk); Pişik (tk); 猫 (zh-cn); Huuschatze (gsw); mushuk (uz); мысық (kk); мачка (mk); Hauskotz (bar); बिलार (bho); Диис (tyv); катка (myv); བྱི་ལི (dz); ikati (zu); ucing (su); Pusi (fj); Tete (gor); 貓 (lzh); кань (koi); ကြောင် (my); 貓 (yue); Бакма мышыктар (ky); kutî (krj); meu-é (hak); Puscat (bi); Ikati (xh); Hauskatze (de-ch); cath (cy); կատու (hy); 猫 (zh); kat (fy); Kaži (olo); phisi (ay); බළලා (si); nani' (szy); बिल्ली (hi); قط (arq); kissa (fi); Կատուներ (hyw); gato (lfn); kaass (sms); tingau (dtp); katte (vls); Câtuși (rup); iring (ceb); ngiaw (pwn); mačka (sh); мачка (rue); gato (vec); Injangwe (rw); minoc (atj); Domestik keht (pih); بامشی (mzn); котка (bg); Jatta (nap); saka (mg); katt (sv); гурба (tg); مۈشۈك (ug); Gato (lad); kucing (id); catte (ang); kayt (gv); meuz (za); коӵыш (udm); kucing (jv); кушак (cv); hejma kato (eo); ಪುಚ್ಚೆ (tcy); Amuc (shi); mlatu (jbo); mië (ace); 猫 (zh-hans); ката (mdf); кань (kv); kaķis (lv); kat (af); mósí (nv); பூனை (ta); pɩyaʊ (kbp); gato (pt-br); gjat (fur); 貓 (zh-hant); niau (nan); Katt (nds); kòt (csb); Kuciang (min); pisîk (ku); Кето (av); پشیلە (ckb); قطّوس (aeb-arab); Pusi (hif); Nyawu (kg); 貓 (wuu); پیشیک (azb); gato (mwl); macska (hu); બિલાડી (gu); แมว (th); katu (eu); Kitiuraq (ik); котъ (cu); кошка (ru); Michi (qu); Hauskatze (de); Cicig (ce); кот свойскі (be); Dadzi (ee); kat (nds-nl); Mao (nia); बिरालो (ne); gattu (scn); 9a66ouc (aeb-latn); Magodja (rmy); Felis silvestris catus (ext); amcic (kab); חתול הבית (he); мәче (tt); gat (pms); kwaf karvol (avk); పెంపుడు పిల్లి (te); bussá (se); kaat (frr); cat (ga); коа̄сс (sjd); بلی (pnb); gatto domestico (it); भौ (new); Pisîk (ku-latn); chat (ht); kass (et); katse (st); मांजर (mr); Мис (xal); pusa (ilo); Katie (sgs); Ev pişiyi (az); gato (pt); qattus (mt); hoeskat (li); Felis catus (bjn); katė (lt); Felis catus (ban); mäçe (tt-latn); kat (da); kyanwa (ha); misay (war); Paka-kaya (sw); cat (gd); house cat (en); kath (kw); 𐌺𐌰𐍄𐍄𐌿𐍃 (got); ٻلي (sd); Iat de ciasa (lld); ٻلی (skr); 貓 (zh-hk); ngeru (mi); gáhtto (smj) mamíferos pertenecientes a la familia Felidae (es); felin domestik (ms); домашно животно (bg); memeli bir hayvan (tr); domestikovaný poddruh mačky divej (sk); невеликий ссавець ряду хижих (Carnivora) родини котових (Felidae) (uk); 原產於中東地區的小型肉食性家畜,被廣泛作為寵物飼養 (zh-hant); 포유류에 속하는 동물 (ko); পোহনীয়া স্তন্যপায়ী জন্তু (as); Besto el la felina familio (eo); домашно животно (mk); Kotz, de woa dahoam lebbt (bar); গৃহপালিত মার্জার প্রজাতি (bn); espèce de mammifères de la famille des félidés (fr); kewan (jv); domesticated feline (en); domjacy skót (hsb); một loài động vật có vú ăn thịt được thuần hoá thuộc họ Mèo (vi); mājdzīvnieks (lv); napaamo a sebbangan ti pusa (ilo); домаћа животиња (sr); espécie domesticada de felino (pt-br); husdyr (nn); pattedyr (nb); binatang (min); kissáellee (smn); domesticated feline (en); حيوان من فصيلة السنوريات تم تدجينه من طرف الإنسان (ar); mymba okambúva (gn); a macskafélék családjába tartozó, háziasított emlősalfaj (hu); એક પ્રકારનું પાલતુ પાણી (gu); petit mamífer carnívor domèstic (ca); anifail anwes (cy); хатняя жывёла (be); گونه‌ای از پستانداران (fa); 原产于中东地区的小型肉食性家畜,被广泛作为宠物饲养 (zh); húsdier (fy); feline को घरेलु प्रजाति (ne); 肉食の動物 (ja); תת-מין מבויית של יונק טורף ממשפחת החתוליים (he); йорт хайваны (tt); बिल्ली के बारे में (hi); lemmikkieläin (fi); domesticated species of feline (en-ca); பாலூட்டி விலங்கு (ta); mammifero carnivoro della famiglia dei felini, animale domestico (it); хатняя жывёла (be-tarask); йорт хайваны (tt-cyrl); κατοικίδιο ζώο (el); specia dumèstica di filinu (scn); espécie domesticada de felino (pt); 原产于中东地区的小型肉食性家畜,被广泛作为宠物饲养 (zh-hans); troeteldier (af); kodustatud kasslane (et); däggdjur (sv); udomačena vrsta iz družine mačk (sl); yort xaywanı (tt-latn); domestikovaná kočkovitá šelma (cs); pisică domesticită, specie de feline (ro); hewan peliharaan (id); gatunek ssaka (pl); മനുഷ്യർ വളർത്തുന്ന ഒരു ഓമനമൃഗമാണ്‌ പൂച്ച (ഇംഗ്ലീഷ്: Cat/House Cat, ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) എലിയെ പിടിക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത് (ml); huisdier (nl); huskat (da); สัตว์ชนิดหนึ่ง (th); domestizierte Katze (de); домашнее животное (ru); mamífero doméstico da familia dos felinos (gl); Feles domesticus, parvus carnivorus e familia Felidarum (la); felin domestego (vec); ꯌꯨꯝꯗ ꯌꯣꯛꯄ ꯁꯥ (mni) gata, 🐱, 🐈, gato, micho, minino, micifuz, morrongo, morroño, gatuno (es); )kra (ak); Felis silvestris catus, Kisa, Húnköttur, Heimilisköttur, Læða, Húsköttur, Fress, Búköttur, Kisi (is); Felis catus, kucing jinak, کوچيڠ (ms); Felis catus, Тикис, Felis silvestris catus (os); Ev kedisi, Kedilerin özellikleri (tr); mačka, cica (sk); Chat domestic, Cat, Chats, Chat, Cat domestic, Gat domestic, Gat, Gats (oc); Katze, Hauskatze (gsw); Мысықтар (kk); Felis silvestris f. catus, Felis catus, kočka (cs); Kåtzn, Katze, Katzn, Katzen, Kotz, Kåtz, Katz (bar); Gatu (ext); Felis silvestris catus, Felis catus, chaton, chatte, chat, 🐱, 🐈 (fr); Mačka, Mačak, Kućna mačka, Felis silvestris catus (hr); псака (myv); घरगुती मांजर (mr); Felis silvestris catus, Felis catus, Felis ocreata domestica, маца, мујис, мачка кућна, кућна мачка, мачка домаћа, домаћа мачка, мачке, маце, мачак (sr); Felis catus (zu); Felis silvestris catus, Kaz (lb); tamkatt, Felis silvestris catus, Felis catus, huskatt, pusekatt, kattepus, pus, Tamkatt (nb); Felis catus (su); 猫 (lzh); Felis silvestris catus, Felis catus, päikkikissá (smn); هِرّ, البَسّ, 🐈, 🐱 (ar); Kazh doñv (br); 猫, Felis silvestris catus, 家貓 (yue); kotî (krj); Felis silvestris catus, Felis catus (sma); Felis domesticus, Catus (ast); Felis silvestris catus, Moix, Gat esgarrapador, Gates femelles, Felis domesticus, Gat domèstic, Gats, Gat amb classe, Felis catus (ca); Gat, Gàt, Gatt (lmo); Maca, Felis catus (sq); Ընտանի կատու, Felis catus, Կատուներ (hy); 家猫, 猫咪, 狸奴 (zh); Boarre, dakhazze (fy); 猫, イエネコ, ねこ (ja); Catto domestic (ia); Felis catus (ha); قطة, بسه (arz); පූසා, බළලා හෙවත් පූසා (si); बिल्लियाँ (hi); ڨط (arq); kesykissa, kotikissa, Felis catus, Felis silvestris catus, Felis catus domestica (fi); Felis catus (wa); Felis silvestris catus, Felis catus (sms); котка (be-tarask); песи (tt-cyrl); jatta, jattu, iattu, attu (scn); Felis silvestris catus, Felis catus, แมววิลาศ, แมวเลี้ยง, แมวบ้าน, วิฬาร, วิฬาร์ (th); Domaća mačka (sh); Felis silvestris catus (vec); ཞི་མི, ཞི་མི་ (bo); Gattu (co); Miztōntli, Mizton, Gato (nah); Ipusi, Felis catus (rw); Felis catus, Felis silvestris catus, Домашна котка (bg); Felis catus, Cat (pcd); Felis silvestris, pisică domestică, pisici, mâță, pisica, pisica de casă (ro); Felis catus, Felis silvestris, Felis domesticus (to); Bisad (so); Tamkatt, Kattungar, Katten, Kissemiss, Felis silvestris catus, Katter, Källing, Felis catus, Kissekatt, Kattraser, Kattunge, Kattöra, Kattras, FIP (sv); Felis catus (ace); 家貓, 貓咪, 貍奴 (zh-hant); 도둑고양이, 집고양이, 길고양이 (ko); kato (eo); Gato, Felis domesticus, Felis silvestris catus, Catus, Mixino, Mixíno (an); Писей, Felis catus, Felis silvestris catus (udm); Felis catus (jv); Felis silvestris catus (dsb); Kóčka domjaca, Felis silvestris catus, kóčka, kóčki (hsb); Felis silvestris catus, Felis catus, mèo (vi); Felis silvestris catus, Mājas kaķis, Felis catus, Runcis, Kaķene (lv); Cat (ilo); Gídí, Másí (nv); Felis silvestris catus, gato caseiro, gato urbano, gato doméstico (pt-br); Гэрийн муур (mn); tamkatt, huskatt (nn); Felis catus (min); Felis catus (av); Nyáo, Púsu (ln); cat, domestic cat, housecat, 🐱, 🐈, puss, cats (en); 🐱, 🐈 (gn); Felis catus, Felis silvestris catus (sw); Felis silvestris catus, kodikaži (vep); Felis Silvestris Catus (lad); Felis silvestris catus, házi macska, cica (hu); Felis silvestris catus (gl); Kodukass, Felis silvestris catus, Felis catus, Kiisu, Kass (et); Felis silvestris catus, Felis catus, etxe katu, katua, etxeko katu (eu); ܩܛܘܢܬܐ, ܩܛܘܢܐ, ܩܛܘ (arc); Ко́тъ (cu); Felis silvestris catus, Felis silvestris forma catus, Felis catus, Felis catus domestica, кот, кошки, домашняя кошка, кошка домашняя, котёнок, коты, кот домашний, домашний кот (ru); Gato, Felis silvestris catus, Misi, Mishi (qu); Felis silvestris catus, Katze, 🐱, 🐈 (de); Цициг (ce); Felis silvestris catus, Котка, Felis catus, Кошка, кот (be); Felis silvestris catus, Felis catus domestica, Felis domestica, Felis catus (az); Katte (nds-nl); Pisîkan (ku); विरालो (ne); Felis catus (koi); Kat, Mangoyi, Kato (sn); پشی, پسیک (ckb); poti (mi); Felis catus (fur); חתלתול, Felis silvestris catus, Felis, חתול בית, חתול (he); песи (tt); Screeberagh, Kayt thieoil, Screeberey (gv); Felis silvestris catus, Felis catus (fit); Uding, Udíng (war); gáhttu, buvssá, Felis silvestris catus, Felis catus, busegáhttu (se); F. catus, Felis silvestris, Mga pusa, Felis silvestris catus, F. s. catus, F. silvestris, Felis catus, Iring, Ireng (tl); Gat, Felis catus (eml); Felis silvestris catus, Felis catus (sjd); Felis silvestris catus, Felis catus, кицька, свійський кіт, свійська кішка, домашня кішка (uk); Felis silvestris catus, Felis catus, gatto, micio (it); پیشی, گربهٔ اهلی, گربه اهلی, پشک, نماد جهانی ایران, گربۀ ایرانی (fa); Kater, Bolzen (nds); Bâ-á, Niau-á, Ka-niau, Bâ (nan); Felis catus (lbe); Sātys kačs (ltg); Felis silvestris catus, Felis catus (smj); Felis silvestris catus, Felis catus (sje); Felis silvestris catus, Felis catus (rmf); Felis catus, Ológìnní (yo); Felis silvestris catus, Felis domestica, hankat, huskat, katten (da); Felis silvestris catus (pt); Felis catus, Felis silvestris catus (af); Domaća mačka (bs); Battu,'attu (sc); Naminė katė, Felis silvestris catus, Katės (lt); Felis silvestris catus, Domače mačke, Felis catus (sl); pesi (tt-latn); Пишак (tg); ᏪᏏ, ᏪᏍ, Cat (chr); kucing peliharaan, kucing domestik, kucing rumah (id); Felis catus, Felis silvestris catus (pl); നാട്ടുപൂച്ച, നാട്ടുപൂച്ച‍, Cat (ml); Felis silvestris catus, Felis catus, Felis silvestris f. catus, Felis sylvestris catus, huiskat, poezen, poes, de poes, dakhaas (nl); Felis catus (bug); Felis catus, Мааска (sah); ېلي (sd); Felis catus, Felis silvestris catus (mhr); Felis silvestris catus, Felis catus (sju); Cat clóis (ga); Γατάκι, Γαλή, Γατί, Felis catus (el); Mà-giāng (cdo)
मांजर 
domesticated feline
Cat November 2010-1a.jpg
Collage of Six Cats-01.jpg
माध्यमे अपभारण करा
Wikipedia-logo-v2.svg  विकिपीडिया
Wikispecies-logo.svg  Wikispecies
प्रकारorganisms known by a particular common name (Felis silvestris catus, Felis catus)
उपवर्गdomesticated mammal (circa, Fertile Crescent, 9 millennium BC – ),
pet,
मार्जार कुळ
वापर
  • pet
आरंभ वेळ8 millennium BC
Taxonomy
अधिकार नियंत्रण
साचा:Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext/mr

मांजर ही मार्जार जातीतील एक मांसाहारी भूचर सस्तन प्राणी आहे. जगातील अनेक प्रदेशांत मांजर ही पाळीव प्राणी म्हणून ओळखली जाते. मांजरीला वाघाची मावशी असे म्हणतात. मांजरचे वय किती असते?

मांजर ही पाळीव प्राणी म्हणून खूप प्रसिद्ध आहे. मांजरीचे अनेक प्रकार आहेत. मांजर हा प्राणी अनेक रंगामध्ये असतो. मांजरीचे मुख्य भक्ष्य उंदीर, विविध पक्षी, इतर छोटे प्राणी व दूध आहे [१]. क्वचित मांजर गवत देखील खाताना आढळते, परंतु असे आचरण साधारणतः क्षुधापूर्तीसाठी नसते. मांजराकडे पालेभाज्या पचवण्याची क्षमता नसल्याने, जेव्हा मांजर गवत खाते, अशा वेळेस, वमन क्रियेद्वारे मांजराच्या पोटातून गवताबरोबर इतर अपायकारक पदार्थ बाहेर पडतात. मांजर हा असा प्राणी आहे जो दिशा लक्षात घेऊन घरी परत येतो. माणसाच्या शरीरात एकूण 206 हाडे असतात परंतु मांजराच्या शरीरात 280 हाडे असतात. मांजर आपल्या उंचीच्या तिनपट उंचीवर उडी मारून सुरक्षित अवस्थेत परत जमिनीवर येतात. मांजर हे प्राणी जन्मतःपासून भांडखोर वृत्तीचे असतात. मांजरीण एकावेळी 3 ते 5 पिल्लांना जन्माला घालते.

मांजरींचे शरीर इतर प्रजातींप्रमाणेच आढळते, त्यामध्ये एक मजबूत लवचिक शरीर, द्रुत प्रतिक्षेप, तीक्ष्ण दात आणि मागे घेतलेले लहान पंजे लहान शिकार करण्यासाठी अनुकूल आहेत. त्यांची रात्रीची दृष्टी आणि गंध घेण्याची क्षमता चांगली विकसित झालेली आहे. मांजरीच्या बोलण्याचे प्रकारामध्ये म्याव म्याव करणे, गुरगुरने, फुसफूसने, कंपयुक्त आवाज करणे, कल्लोळ करणे, तसेच मांजरींच्या विशिष्ट शारीरिक भाषेचा समावेश आहे. मांजर ही एक सामाजिक प्रजाती आहे, परन्तु शिकार नेहमी एकटीच करते. मांजर मानवी कांनांसाठी अगदी अस्पष्ट, अगदी कमी किंवा खूपच जास्त असलेले आवाज ऐकू शकते. त्यामुळे उंदीर किंवा इतर लहान सस्तन प्राण्यांनी केलेले आवाज ते अतिशय सहजपणे ऐकू शकते. मांजर हा एक असा शिकारी आहे जो पहाटे आणि संध्याकाळी सर्वात सक्रिय असतो. मांजरीचे नख तीष्ण असतात.

मादी पाळीव मांजरीं वसंत ऋतु ते शरद ऋतूच्या शेवटी पर्यंत पिल्ले देतात, त्यामध्ये एकावेळी दोन ते पाच मांजरीचे पिल्ले असतात. घरगुती मांजरी ह्या प्रजनन व नोंदणीकृत वंशावळ म्हणून दर्शविल्या जातात, हा छंद मांजरीची आवड म्हणून ओळखला जातो. मांजरींच्या पाळीव प्राणी म्हणून पैदासीवर नियंत्रण ठेवण्यातील अपयशमुळे संपूर्ण जगातील मांजरी मोठ्या संख्येने वाढू लागल्या आणि याचा संपूर्ण जगातील पक्षी नष्ट होण्यास हातभार लागला. बराच काळ असा विचार केला जात होता की मांजरीचे पालनपोषण इजिप्तमध्ये केले गेले होते, कारण प्राचीन इजिप्तमधील मांजरींचे पूजन सुमारे इ.स.पु. ३१०० पूर्वीपासून केले जात होते. तथापि, आफ्रिकन जंगली मांजर (एफ. लाइबिका)च्या शिकवणीचा प्रारंभिक पुरावा सायप्रसमध्ये सापडला, जेथे एक मांजरीचा सांगाडा जवळजवळ इ.स.पु. ७५०० साली नियोलिथिक कबरने खोदला होता. त्यामुळे आफ्रिकन जंगली मांजरी ह्या बहुधा पूर्वेस सर्वप्रथम पाळल्या गेल्या. मांजरीचे वय किती असते

२०१७ पर्यंत, घरगुती मांजरी ह्या अमेरिकेतील मालकीच्या पाळीव प्राण्यामध्ये ताज्या पाण्यातील माश्यांनंतर, दुसऱ्या क्रमांकाच्या लोकप्रिय पाळीव प्राणी ठरल्या. कारण ९५ दशलक्ष मांजरींची मालकी अमेरिकेतील लोकांकडे होती. २०१९ पर्यंत युनायटेड किंगडममध्ये सुमारे ७.३ दशलक्ष मांजरी ४.८ दशलक्षाहूनही जास्त घरात राहत होत्या.

Domestic cat
भारतीय मांजराचे पिल्लू
  1. ^ "Cats Food". http://www.pet-happy.com. 30 मे 2018 रोजी पाहिले. External link in |संकेतस्थळ= (सहाय्य)