द्वंद्व

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Info talk.png
हा लेख/हे पान अवर्गीकृत आहे.
कृपया या लेखाचे/पानाचे वर्गीकरण करण्यास मदत करा जेणेकरून हा लेख/हे पान संबंधित विषयाच्या सूचीमध्ये समाविष्ट होईल. वर्गीकरणानंतर हा संदेश काढून टाकावा अशी विनंती करण्यात येते.



Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


द्वंद्व-जोडी-युग्म. दोन परस्पर विरुद्ध गोष्टी साहचर्यानें राहतात. अशीं अनेक द्वंदें या जगांत आहेत.

उदा.-

जड-चेतन,

पुरुष-प्रकृति,

देव-दैत्य,

प्रपंच-पर्मार्थ,

प्रकाश-अंधकार,

राग-लोम.

सुख-दु : ख

शीत-उष्ण.

धर्म-अधर्म.

पुण्य-पाप.

ज्ञान-अज्ञान,

उत्पत्ति-लय,

लाभ्म-हानि,

जय-पराजय,

निंदा-स्तुति,

मान-अपमान,

शत्रु-मित्र,

सज्जन-दुर्जन,

सत् ‌-असत्,

आशा-निराशा,

शाप-आशीवीद,

प्रवृत्ति-निवृत्ति,

त्याग-भोग.

हिंसा-अहिंसा,

दिवस-रात्र,

प्रेम-द्वेष,

हर्ष-शोक,

नीति-अनीति,

शुभ-अशुभ,

सम-विषम,

सगुण-निर्गुण,

विधि-निषेध,

नित्य-अनित्य,

व्यष्टि-समष्टि,

द्वैत-अद्वैत,

विवेक-वैराग्य,

जन्म-मरण,

बंध-मोक्ष,

आवड-नावड,

उत्कांति-अपकांति,

शिव-अशिब,

मंगल-अमंगल,

शरीर-आत्मा,

जुनें-नवें,

सनातनी-क्रांतिकारी,

मृत्यु-जीवन,

सापेक्ष-निरपेक्ष,

स्त्री-पुरुष इ.