देवसेन (वाकाटक राजा)

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(देवसेन(वाकाटक राजा) या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
देवसेन
वाकाटक राजघराणे
राज्य कारकीर्द c. ४५० – c. ४७५ इ.स.
उत्तराधिकारी हरिसेन
House वाकाटक राजघराणे
वाकाटक राजवंश
२५०-५०० इ.स.
Ajanta Padmapani.jpg
विंध्यशक्ती (२५०–२७०)
प्रवरासेन पहिला (२७०–३३०)
प्रवरापुर – नंदीवर्धन शाखा
रुद्रसेन (३३०-३५५)
पहिला पृथ्वीसेन (३५५–३८०)
रुद्रसेन दुसरा (३८०–३८५)
प्रभावतीगुप्त (रीजेन्ट) (३८५-४०५)
दिवाकरसेन (३८५–४००)
दामोदरसेन (४००–४४०)
नरेंद्रसेन (४४०-४६०)
पृथ्वीसेन दुसरा (४६०–४८०)
वत्सगुल्मा शाखा
सर्वसेन (३३०-३५५)
विंध्यसेन (३५५–४००)
प्रवरसेन दुसरा (४००–४१५)
अज्ञात (४१५–४५०)
देवसेन (४५०-४७५)
हरिसेन (४७५–५००)


देवसेन ( इ.स.४५० - इ.स. ४७५ ) वाकाटक घराण्याच्या वत्सगुल्मा शाखेचा राजा होता. त्याच्या पश्चात त्याचा मुलगा हरिसेन याने राज्य सांभाळले आणि अजिंठा लेण्यांच्या संरक्षणासाठी हरिषेण चे काम उल्लेखनीय होते. त्यांची मुलगी विष्णुकुंडिन सम्राट माधववर्मन द्वितीय जनश्रय यांच्याशी विवाहबद्ध होती. [१]

अजिंठा येथील लेणी क्र १६, हरिसेनेचे मंत्री वरहादेवाला त्याचे संरक्षक असल्याचे श्रेय देतो आणि हरीसेनच्या वंशावळी तसेच वराहदेव आणि त्याचे वडील हस्तीभोज यांचे वर्णन नोंदवते. वराहदेवाने आपल्या राजाची सेवा केली तशी हस्तीभोजाने देवसेनेची सेवा केली. हस्तिभोजाला राज्यकारभाराची जबाबदारी सोपवून देवसेनने सुख मिळविण्याच्या प्रयत्नात स्वत: ला समाधानी केले. [१]

हिस्से-बोराळा शिलालेखात लिहिले आहे कि सुदर्शना नावाची एक टाकी स्वमिल्लदेव नावाच्या अधिकाऱ्याने ने , देवसेनच्या आदेशावर निर्माण केली आहे. [१]

संदर्भ[संपादन]

  1. a b c Singh, Upinder (2009). A history of ancient and early medieval India : from the Stone Age to the 12th century. New Delhi: Pearson Longman. pp. 484, 489. ISBN 978-81-317-1677-9. 16 August 2016 रोजी पाहिले.