दिवाळी लक्ष्मीपूजन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

दिवाळी लक्ष्मीपूजन ही भारतीय संस्कृतीतील वैशिष्ट्यपूर्ण पूजा आहे.[१] आश्विन महिन्यातील अमावास्येला संध्याकाळी ही पूजा प्रतिवर्षी केली जाते.[२]

पूजा[संपादन]

अश्विन अमावास्येच्या रात्री लक्ष्मी सर्वत्र संचार करते आणि आपल्या निवासासाठी योग्य असे स्थान शोधू लागते. जेथे चारित्र्यवान, कर्तव्यदक्ष, संयमी, धर्मनिष्ठ, देवभक्त आणि क्षमाशील पुरुष आणि गुणवती आणि पतीव्रता स्त्रिया असतात, त्या घरी वास्तव्य करणे लक्ष्मीला आवडते, अशी आख्यायिका आहे. समृद्धी आणि ऐश्वर्य यांचे प्रतीक असलेल्या लक्ष्मीची पूजा या रात्री केली जाते.[३] श्री लक्ष्मीपूजनाच्या वेळी अक्षतांनी बनवलेले अष्टदल कमल किंवा स्वस्तिक यांवरच श्री लक्ष्मीची स्थापना केली जाते. त्यानंतर लक्ष्म्यादी देवतांना लवंग, वेलची आणि साखर घालून तयार केलेल्या गायीच्या दुधाच्या खव्याचा नैवेद्य दाखवतात. धने, गूळ, साळीच्या लाह्या, बत्तासे इत्यादी पदार्थ लक्ष्मीला वाहून नंतर ते आप्तेष्टांना वाटतात.[४] याखेरीज चलनी नोटा, नाणी, सोन्याचे अलंकार यांचीही पूजा यावेळी केली जाते. व्यापारी वर्गात यापूजेच्या वेळी फटाके उडवून आनंद साजरा केला जातो.

दिवाळीतील लक्ष्मी पूजन

कथा[संपादन]

लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी श्रीविष्णूने लक्ष्मीसह सर्व देवांना बळीच्या कारागृहातून मुक्त केले अशी कथा आहे.[५] पौराणिक साहित्यात लक्ष्मी ही विष्णूची पत्नी मानली गेली आहे.[६]

हे ही पहा[संपादन]

दिवाळी

संदर्भ[संपादन]


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ hBhalla, Kartar Sing (2005-02). Let's Know Festivals of India (en मजकूर). Star Publications. आय.एस.बी.एन. 9788176501651. 
  2. ^ Sr.Bimcy; Sr.Sisily; Charlotte. Spotlight Social Studies 3 (en मजकूर). Scholar Publishing House. आय.एस.बी.एन. 9788171725151. 
  3. ^ Deepak (2016-03-09). Mango Tree Tales (en मजकूर). Partridge Publishing. आय.एस.बी.एन. 9781482869927. 
  4. ^ "…असे करा लक्ष्मीपूजन!". १९. १०. २०१७. 
  5. ^ Vāgha, Nirmalā Ha (1991). Amola ṭhevā, Hindū saṇa va sãskāra (mr मजकूर). Morayā Prakāśana. 
  6. ^ Cole, Owen; Kanit, V. P. Hermant (2010-06-25). Hinduism - An Introduction (en मजकूर). John Murray Press. आय.एस.बी.एन. 9781444131000.