Jump to content

दुसरा तैलप

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(तैलप दुसरा या पानावरून पुनर्निर्देशित)

तैलप (973-997), ज्याला तैला II म्हणूनही ओळखले जाते आणि त्याच्या अहवमल्ल नावाने ओळखले जाते, ते दक्षिण भारतातील पश्चिम चालुक्य वंशाचे संस्थापक होते.

  • यांना कल्याणीचे चालुक्य असे म्हणतात.
तैलपा यांनी वातापीच्या पूर्वीच्या चालुक्यांचे वंशज असल्याचा दावा केला आणि सुरुवातीला कर्नाटकच्या आधुनिक विजापूर जिल्ह्यातील तरदवाडी-1000 प्रांतातील राष्ट्रकूट वासल म्हणून राज्य केले.
  • परमार राजा सियाकाच्या आक्रमणानंतर राष्ट्रकूटाची सत्ता कमी झाली तेव्हा, तैलपाने राष्ट्रकूट राजा कर्का II याला उलथून टाकले आणि एक नवीन राजवंश स्थापन केला.
  • तैलपाने नर्मदा आणि तुंगभद्रा नदीच्या दरम्यानच्या पश्चिम डेक्कन प्रदेशावर आपले नियंत्रण मजबूत करण्यासाठी अनेक वर्षे घालवली. हळूहळू, शिलाहारांसह अनेक माजी राष्ट्रकूट सरंजामदारांनी त्याचे वर्चस्व मान्य केले.
  • तैलपाने चोल आणि परमारांच्या आक्रमणांचा यशस्वीपणे प्रतिकार केला आणि आक्रमक परमार राजा मुंजा याला कैद करून ठार केले.
  • त्याचा सेनापती बारापा याने सध्याच्या गुजरातमधील लता प्रदेश काबीज करून लता चालुक्य प्रमुखांची स्थापना केली. तैलपाचे उत्तराधिकारी १२व्या शतकापर्यंत पश्चिम डेक्कन प्रदेशावर राज्य करत राहिले.