गांडूळपालन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

गांडूळपालन हे काही प्रकारचे गांडूळ खत तयार करण्यासाठी गांडुळांच्या काही प्रजातींच्या प्रक्रिया आहे. याला जंत शेती असेही म्हणतात. गांडूळखत हे शेणखत प्रक्रियेचे उत्पादन म्हणून वर्णन केले आहे. ज्यात वर्मीकास्ट, पेंढा सामग्री आणि अन्न कचरा यांचे विषम मिश्रण तयार करण्यासाठी पांढरे वर्म्स, लाल विग्लर आणि गांडुळे यांचा समावेश आहे.गांडूळ पालनामध्ये पाण्यात विरघळणारे पोषक घटक असतात ज्यात पोषक समृद्ध सेंद्रिय खत तयार करतात.हे मातीचे सर्वोत्तम कंडिशनर म्हणून कार्य करते. म्हणून ते लहान प्रमाणात सेंद्रिय शेतीत वापरले जातात. काळ्या पाण्यापासून किंवा सांडपाण्यापासून ऑक्सिजन मागणीसाठी देखील वापरले जातात.हे मातीचे सर्वोत्तम कंडिशनर म्हणून कार्य करते. म्हणून ते लहान प्रमाणात सेंद्रिय शेतीत वापरले जातात. काळ्या पाण्यापासून किंवा सांडपाण्यापासून ऑक्सिजन मागणीसाठी देखील वापरले जातात.तळघर किंवा घराच्या बाल्कनीमध्ये गांडूळ लागवड करता येते. जंत बिनचा फायदा हा आहे की ते प्रक्रियेस गती देऊ शकतात.

गांडुळांचे प्रकार[संपादन]

गांडुळे मातीची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी वेगवेगळ्या जीवनातील सेंद्रिय कचर्‍याचे पुनरुत्पादन बुरशीमध्ये करतात.

  • अंतर्जात: हे गांडुळे बीळ द्वारे दर्शविले जातात. ते सहसा क्षैतिज बीळ तयार करतात आणि ते मातीच्या खोल पृष्ठभागावर उपस्थित असलेल्या साहित्यावर खाद्य देतात.
  • एपिजिक: हे गांडुळे मातीच्या वरच्या पृष्ठभागावर आढळतात. ते सामान्यत: लाल, तपकिरी रंगाचे असतात. ते आकाराने लहान असतात.
  • अ‍ॅनिकिक: ते मातीच्या वरच्या भागात आणि मातीच्या खोल बीळामध्ये आढळतात. गवत क्षेत्रात, या गांडुळांच्या कास्टिंग आढळू शकतात.
  • कंपोस्ट: नावाप्रमाणेच हे गांडुळे कंपोस्ट खड्ड्यात आढळतात. या प्रकारचे गांडुळे पर्यावरणाच्या परिस्थिती आणि संमिश्र सामग्रीमध्ये राहतात.

हे सुद्धा पहा[संपादन]