इ.स.पू.चे ८ वे सहस्रक

सहस्रके:

पू. ९ वे सहस्रक - पू. ८ वे सहस्रक - पू. ७ वे सहस्रक

इ.स.पू.चे ८ वे सहस्रक हे ख्रिस्तपूर्व ८००० ते ख्रिस्तपूर्व ७००१ या कालावधीचे सहस्रक होते. हा काळ मानवी इतिहासातील नवपाषाण युगाचा (नवाश्मयुग) अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. या काळात मानवाने शिकार आणि अन्न गोळा करण्याच्या भटक्या जीवनाकडून कायमस्वरूपी शेती, पशुपालन आणि ग्रामीण वसाहतींकडे मोठे संक्रमण केले.

जगातील प्रमुख संस्कृती आणि घडामोडी

सिंधू संस्कृती आणि भारतीय उपखंड

• मेहरगढ संस्कृतीची सुरुवात: भारतीय उपखंडातील मेहरगढ (सध्याच्या बलुचिस्तानमध्ये) येथे मानवी वसाहतींचा पाया रचला गेला. हा भाग जगातील सर्वात जुन्या कृषी व पशुपालन केंद्रांपैकी एक मानला जातो.
• शेती व पशुपालन: या काळात गहू आणि बार्लीची (जव) लागवड तसेच शेळ्या-मेंढ्या पाळण्यास सुरुवात झाली.

मेसोपोटेमिया व आशिया

• जेरिकोची तटबंदी: जेरिको येथे जगातील सर्वात जुनी दगडी तटबंदी आणि संरक्षण भिंत उभारली गेली, जी मानवी स्थापत्यशास्त्राचा आद्य नमुना मानली जाते.
• चाताल होयुक: अनाटोलियामध्ये (सध्याचा तुर्कस्तान) चाताल होयुक या मोठ्या नवपाषाण युगातील शहराची निर्मिती झाली, जिथे घरे एकमेकांना लागून बांधली जात असत.

पूर्व आशिया

• चीनमधील कृषी विकास: चीनमध्ये पिवळ्या नदीच्या आणि यांगत्से नदीच्या खोऱ्यात तांदूळ आणि बाजरीची लागवड करण्यास सुरुवात झाली. तसेच डुकरांचे संगोपन सुरू झाले.

युरोप

• मध्यपाषाण ते नवपाषाण युग: युरोपमध्ये हिमयुगाच्या समाप्तीनंतर जंगलांचा विस्तार झाला आणि मानवाने शिकार तसेच मासेमारीसाठी प्रगत सूक्ष्म-दगड (मायक्रोलिथ्स) शस्त्रांचा वापर वाढवला.

शोध आणि तंत्रज्ञान

• कृषी क्रांती: वनस्पतींचे पद्धतशीर संगोपन आणि पिकांची लागवड जगभरात वेगाने पसरली.
• पशुपालन: कुत्रे, शेळ्या, मेंढ्या आणि गुरांना मानवाने पूर्णपणे पाळीव बनवले.
• मातीची भांडी आणि टोपल्या: अन्न साठवण्यासाठी टोपल्या विणण्याचे आणि प्राथमिक मातीची भांडी बनवण्याचे तंत्रज्ञान विकसित झाले.

महत्त्वाच्या घटना

• इ.स.पू. ८०००: जगातील शेवटच्या हिमयुगाचा परिणाम पूर्णपणे संपून आधुनिक हवामान (होलोसीन युग) स्थिर झाले.
• इ.स.पू. ७५००: जेरिको येथे वसाहतीचा मोठा विस्तार झाला.
• इ.स.पू. ७०००: भारतीय उपखंडात मेहरगढ येथे कायमस्वरूपी नवपाषाणकालीन वस्तीची स्थापना झाली.

बाह्य दुवे

• साचा:मराठी विश्वकोश