Jump to content

अमरीश पुरी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(अमरीश पूरी या पानावरून पुनर्निर्देशित)
अमरीश पुरी
अमरीश पुरी
जन्म अमरीश पुरी
राष्ट्रीयत्व भारतीय
कार्यक्षेत्र अभिनय

अमरीश पुरी (जून २२, इ.स. १९३२ - जानेवारी २, इ.स. २००५) हे चित्रपट अभिनेते होते. अमरीश पुरी हे लाला निहालचंद (वडील) आणि वेद कौर (आई) या दंपत्तीच्या पाच अपत्यांपैकी तिसरे अपत्य आणि मदन पुरी यांचे लहान बंधु होते. १९७० ते २००५ या काळात पुरी यांनी हिंदी भाषेसह अनेक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या.

निवडक चित्रपट

[संपादन]
वर्षचित्रपटभाषादिग्दर्शकसहकलाकारभूमिकानोंदी
१९७०प्रेम पुजारीहिंदीदेव आनंददेव आनंदजेरीहिंदी पदार्पण
१९७१शांतता! कोर्ट चालू आहेमराठीसत्यदेव दुबेसुलभा देशपांडेमराठी पदार्पण
१९७३काडूकन्नडगिरीश कर्नाडलोकेशचंद्र गौडाकन्नड पदार्पण
१९७७अदावी रामुडूतेलगूके. राघवेंद्र रावएन. टी. रामारावतेलगू पदार्पण
१९७८कोंडुरातेलगू / हिंदीश्याम बेनेगलअनंत नागकोंडुराद्विभाषिक चित्रपट
१९८०इन्साफ का तराजूहिंदीबी. आर. चोप्राराज बब्बरवकीलगाजलेली भूमिका
१९८४इंडियाना जोन्स अँड द टेम्पल ऑफ डूमइंग्लिशस्टीव्हन स्पिलबर्गहॅरिसन फोर्डमोला रामहॉलिवूड चित्रपट
१९८७मिस्टर इंडियाहिंदीशेखर कपूरअनिल कपूरमोगॅम्बोआयकॉनिक खलनायक
१९८८द डिसीव्हर्सइंग्लिशनिकोलस मेयरपियर्स ब्रॉस्नन्राजा सिंगआंतरराष्ट्रीय चित्रपट
१९९०जगदेका वीरुडू अतिलोका सुंदरीतेलगूके. राघवेंद्र रावचिरंजीवीमहाद्रष्टातेलगू ब्लॉकबस्टर
१९९१थलापथीतमिळमणी रत्नमरजनीकांत, मम्मूटीकलिबर्धनतमिळ पदार्पण
१९९१आदित्य ३६९तेलगूसिंगीतम श्रीनिवास रावबालकृष्णराजा वर्मासायन्स फिक्शन
१९९२अश्वमेधमतेलगूके. राघवेंद्र रावबालकृष्णॲक्शन चित्रपट
१९९३कालापानीमल्याळमप्रियदर्शनमोहनलालमिर्झा खानमल्याळम पदार्पण
१९९५करन अर्जुनहिंदीराकेश रोशनशाहरुख खान, सलमान खानठाकूर दुर्जन सिंगसुपरहिट
१९९५दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगेहिंदीआदित्य चोप्राशाहरुख खानबलदेव सिंगकौटुंबिक भूमिका
१९९७चाची ४२०हिंदीकमल हासनकमल हासनदुर्गाप्रसाद भारद्वाजविनोदी छटा
२००१नायकहिंदीएस. शंकरअनिल कपूरमुख्यमंत्री बलराज चौहानराजकीय थ्रिलर
२००४ऐतराजहिंदीअब्बास-मस्तानअक्षय कुमार, प्रियांका चोप्रारणजित रॉयमहत्त्वपूर्ण भूमिका
२००५कच्ची सडकहिंदीसंजय सिंगराहुल सिंगहसन भैय्याअखेरच्या चित्रपटांपैकी एक

मराठी रंगभूमी आणि नाटके

[संपादन]

अमरीश पुरी यांनी आपल्या अभिनयाची सुरुवात रंगभूमीवरून केली होती. विशेषतः सत्यदेव दुबे यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी अनेक महत्त्वाच्या प्रायोगिक नाटकांत काम केले.

  • शांतता! कोर्ट चालू आहे: विजय तेंडुलकर लिखित या अजरामर नाटकात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका साकारली होती. पुढे याच नाटकावर आधारित चित्रपटातून (१९७१) त्यांनी सिनेसृष्टीत पदार्पण केले.
  • आधे अधुरे: मोहन राकेश यांच्या या प्रसिद्ध नाटकात त्यांनी काम केले होते, जे हिंदी आणि मराठी अशा दोन्ही भाषांत गाजले.
  • हयवदन: गिरीश कर्नाड यांच्या या नाटकात त्यांनी आपल्या पहाडी आवाजात आणि दमदार अभिनयाने प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध केले होते.

प्रसिद्ध संवाद

[संपादन]

अमरीश पुरी यांचा आवाज आणि संवाद फेकण्याची शैली विशिष्ट होती. त्यांचे खालील काही संवाद प्रसिद्ध झाले:

चित्रपटसंवादसंदर्भ
मिस्टर इंडिया"मोगॅम्बो खुश हुआ!"ही त्यांची सर्वात प्रसिद्ध कॅचफ्रेज ठरली.
दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे"जा सिमरन जा, जी ले अपनी जिंदगी!"चित्रपटाचा शेवटचा आणि भावनिक वळण देणारा संवाद.
दामिनी"चड्डा, समझाओ इसे... ये अदालत है, तुम्हारे घर का ड्राइंग रूम नहीं!"वकील चडडा यांच्याशी असलेला खडाजंगीचा संवाद.
गदर: एक प्रेम कथा"अशरफ अली! आपका पाकिस्तान जिंदाबाद है, इससे हमें कोई ऐतराज नहीं, लेकिन हमारा हिंदुस्तान जिंदाबाद था, जिंदाबाद है और जिंदाबाद रहेगा!"देशप्रेमावर आधारित प्रसिद्ध संवाद.
नगीना"आओ कभी हवेली पे!"हा संवाद पुढे सोशल मीडियावर खूप प्रसिद्ध झाला.
करन अर्जुन"ठाकुर दुर्जन सिंह ने एक बार जो फैसला कर लिया, उसके बाद वो अपने आप की भी नहीं सुनता!"खलनायकी बाणा दाखवणारा संवाद.

पुरस्कार आणि सन्मान

[संपादन]

हे सुद्धा पहा

[संपादन]

संदर्भ आणि नोंदी

[संपादन]
  1. "Amrish Puri Biography". IMDb (इंग्रजी भाषेत). १२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी पाहिले.