अभिनव भारत

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
अभिनव भारत 
हिंदू संघटना
अधिकार नियंत्रण
विकिडाटा
Blue pencil.svg

अभिनव भारत ही एक उजव्या विचारश्रेणीची जहाल हिंदू संघटना आहे.[१][२] हीची स्थापना भारतीय सैन्याच्या निवृत्त अधिकारी मेजर रमेश उपाध्याय  आणि लेफ्ट. क. प्रसाद श्रीकांत पुरोहित यांनी २००६ साली पुणे महाराष्ट्र येथे केली. मध्यप्रदेश  मध्ये ह्या संघटनेला मोठा अनुयायी वर्ग मिळालाआहे. ह्या संस्थेची निर्मिती स्वातंत्र्यलढ्याच्या काळात स्थापन झालेल्या अभिनव भारत संघटनेचे पुर्नज्जिवन करण्यासाठी झाली आहे.[३][४][५] महाराष्ट्र दहशतवादविरोधी पथकाने या संघटनेच्या काही सदस्यांना मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणी अटक केल्यावर याच्या घातपाती कारवाया उघड झाल्या.[६] ह्या संघटनेचा मुंबई स्थित ह्याच नावाने स्थापन झालेल्या धर्मादाय संस्थेशी काही एक संबंध नाही.[७]

इतिहास [संपादन]

ह्या स्ंस्थेची स्थापना विनायक दामोदर सावरकर यांनी १९०४ स्थापन केलेल्या अभिनव भारत संघटनेच्या पुर्नज्जिवनासाठी केली गेली आहे. सावरकरांनी स्थापन केलेल्या ह्या मुळच्या संस्थेचा सशस्त्र क्रांतीवर विश्वास होता आणि ती संघटना अनेक ब्रिटीश अधिकारी आणि गांधी वधामध्ये सहभागी होती.  ह्या  संस्थेवर  १९५२  साली  सरकारने  बंदी  घातली. [८]

सध्याची अभिनव भारत उपाध्याय आणि पुरोहित या सैन्य अधिकार्यांनी मिळून २००६ साली स्थापन केली. [९][१०] ह्या गटाच्या सुरूवातीच्य बैठकी २००७ साली घेतल्या गेल्या होत्या.  २००८ साली नथुराम गोडसेंच्या भाची असलेल्या आणि आता सावरकर घराण्यात विवाहानंतर 'सावरकर' बनलेल्या हिमानी सावरकर ह्यांची निवड संघटनेच्या प्रमुख म्हणून निवडल्या गेल्या.  सुरुवातीच्या काही बैठकांमध्ये संघटनेच्या सदस्यांनी सध्या हिंदू धर्म धोक्यात आल्याबद्दल चर्चा केल्या.  २००८ साली ह्या संघटनेच्या अनेक सदस्यांना मालेगाव बॉम्बस्फोट करणात सहभागी असल्याच्या गुन्हयामध्ये अटक करण्यात आली अटक करण्यात आली आणि संघटनेचे संकेतस्थळ बंद करण्यात आले.[११]

संघ परिवाराशी संबंध[संपादन]

संघ परिवारातील अनेक सदस्यांनी स्वत:ला नव्या अभिनव भारत पासून लांब ठेवले आहे. [१२] विश्व हिंदू परिषदेचे अध्यक्ष प्रविण तोगडीया यांनी असे मत मांडले होते की, अभिनव भारत वि.हिं.प. मधील जहाल लोकांना तोडून अभिनव भारतमध्ये नेण्याचे काम करत आहे. आणि अभिनव भारतची सध्याचे सगळे सदस्य वि.हिं.प मधूनच आलेले आहेत.[१३]एक म्हणजे म.प्रदेशमधील अभिनव भारतच्या प्रभावी माणसांपैकी एक असलेले समिर कुलकर्णी, ज्यांना वि.हिं.प. मधून २००८ च्या जुनमध्ये गैरवर्तवणूकीबद्दल काढून टाकण्यात आले होते.[१४]  अभिनव भारतवर रा.स्व.संघाच्या अध्यक्षांच्या खुनाचा कट करण्याचेही आरोप आहेत, त्यांच्या मतानूसार रा.स्व.संघ हिंदूत्वासाठी आवश्यक त्या गोष्टी करत नाहीयेत.[१५][१६]

द कारवान नावाच्या नियतकालीकाने अभिनव भारतचे सदस्य असलेले स्वामी असिमानंद यांची एक मुलाखत घेतली होती ज्यामध्ये त्यांनी रा.स्व.संघाचे मुख्य मोहन भागवत यांचा २००७ च्या समझोता एक्सप्रेस स्फोट, अजमेर दर्गावरील हल्ला, मक्का मशिदीवरील स्फोट या सगळ्यांमध्ये हात आहे[१७]  ह्या मुलाखतीच्या प्रकाशनानंतर स्वामी असिमानंद यांनी मुलाखतीत दिलेली माहिती खोटी असल्याचा आरोप केला आणि उत्तरादाखल द कारवानने त्या मुलाखतीचे ध्वनीमुद्रण आणि लिखित स्वरुपात संपुर्ण मुलाखत पुन्हा एकदा प्रकाशित केली गेली.[१८]  राष्ट्रीय गुन्हेअन्वेषण विभागाने स्वामी असिमानंदा विरुध्दचे आरोप नाकारले आहेत आणि स्वामीजींनी कधीच रा.स्व.संघांचे नाव न घेतल्याचे स्पष्टीकरण दिले आहे, शिवाय तत्कालिन भारतीय गृह मंत्री सुशिलकुमार शिंदे यांनी गुन्हेअन्वेषणाच्या अहवालाला दुजोरा दिला आहे.[१९]

दहशतवादी कारवायांमध्ये सहभागाचे आरोप[संपादन]

मालेगावच्या आतंकवादी हल्ल्यात सहभागी असल्याच्या आरोपाखाली अभिनव भारतच्या स्वामी असिमानंद, लेफ्ट.क. श्रीकांत पुरोहित, साध्वी प्रज्ञा ठाकूर, लोकेश शर्मा, कमल चौहान, सुनिल जोशी आणि राजेंद्र चौधरी यांना अटक केली गेली [२०] आणि ह्या संस्थेची आणखी पुढील चौकशी केली गेली. त्यामध्ये ह्या संस्थेचा समझोता एक्सप्रेस स्फोट, मालेगाव स्फोट, मक्का मशिदितील स्फोट आणि अजमेर शरिफ दर्ग्यात झालेले स्फोट यांमध्ये सहभाग असल्याचे समोर आले होते.[४][२१] दहशतवाद विरोध पथकाच्या शोधामधून हे समोर आले होते की, एका निवृत्त सैन्य अधिकार्याचे या संस्थेबरोबर काम करण्याने या संस्थेच्या विचारप्रणाली काबूत आणून त्या संस्थेबरोबर काम करणार्या तरुणांचा गैरवापर करणे शक्य झाले होते. पुढे त्याच तरुणांनी मुस्लिमांविरुध्द सशस्त्र कारवायां करण्यास सुरूवात केल्याचे समोर आले.   स्वपन दासगुप्ता यांच्या म्हणण्यानुसार ही संस्था स्वप्नात जगणार्या लोकांनीच बनलेली होती.[२२]

२००८ च्या मालेगाव स्फोटचा आरोपी प्रविण मुतालिकला अभिनव भारतच्या सह-संस्थापक असलेल्या प्रसाद श्रीकांत पुरोहित कडून सुमारे ३००,००० रुपये मिळाल्याचे आणि अभिनव भारतच्या खजिनदारा अजय राहिरकर यांना वेगवेगळ्या मार्गांनी हवालाच्या माध्यमातून जवळपास एक करोड पेक्षा जास्त रक्कम मिळाल्याचे दहशतवाद विरोधी पथकाच्या तपासातून समोर आलेले आहे.[२३]

हे ही पहा[संपादन]

  • २००६ चे मालेगाव बॉम्बस्फोट
  • २००७ चे मक्का मशिद बॉम्बस्फोट
  • २००७ चे समझोता एक्सप्रेस बॉम्बस्फोट
  • २००८ चे मालेगाव आणि मोडासा बॉम्बस्फोट
  • भगवा दहशतवाद
  • दहशतवाद

संदर्भ[संपादन]

  1. "The Mirror Explodes: Hindu terror is a reality, yet India refuses to utter its name". Outlook (magazine). Jul 19, 2010. 3 May 2014 रोजी पाहिले. 
  2. "Dear Rajnath, 'Hindu terror' is exactly the word for Abhinav Bharat extremists – Firstpost". www.firstpost.com. 2018-03-26 रोजी पाहिले. 
  3. Mahan, Rajan (April 14, 2009). "Abhinav Bharat under ATS scanner for '07 Ajmer blast". NDTV. 3 May 2014 रोजी पाहिले. 
  4. ४.० ४.१ Jain, Bharti (Feb 27, 2013). "Maharashtra government moves to ban Abhinav Bharat". The Times of India. 3 May 2014 रोजी पाहिले. 
  5. "Home ministry turns down Maharashtra's plea to ban Abhinav Bharat". The Times of India. 2 March 2014 रोजी पाहिले. 
  6. Naveen, P. (October 27, 2008). "Malegaon blast: Focus on new outfits". The Hindustan Times. (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक 3 May 2014 रोजी मिळविली). 2 May 2014 रोजी पाहिले. 
  7. "Mumbai trust wants Abhinav Bharat to change name". Apr 25, 2011. 7 May 2014 रोजी पाहिले. 
  8. Jaffrelot, Christophe (4 September 2010). "Abhinav Bharat, the Malegaon Blast and Hindu Nationalism: Resisting and Emulating Islamist Terrorism". Economic & Political Weekly 45 (36). 
  9. "History of LT COL involved in Bomb Blasts". Dark India (en-US मजकूर). 2008-11-02. 2018-03-26 रोजी पाहिले. 
  10. "Who is Shrikant Purohit?". NDTV.com. 2018-03-26 रोजी पाहिले. 
  11. Haygunde, Chandan (Oct 28, 2008). "Abhinav Bharat’s site shut". The Indian Express. 4 May 2014 रोजी पाहिले. 
  12. "Sangh distances itself from Malegaon episode – The Times of India". Timesofindia.indiatimes.com. 2008-11-08. 2014-04-15 रोजी पाहिले. 
  13. "Togadia alarmed by Lt-Col's rise? - The Times of India". Timesofindia.indiatimes.com. 2008-11-07. 2014-04-15 रोजी पाहिले. 
  14. "Abhinav Bharat was ‘hijacked’ by hardliners: probe". Indian Express. Nov 2, 2008. 4 May 2014 रोजी पाहिले. 
  15. "Blast accused wanted to kill saffron leaders". Hindustan Times. 2008-11-21. 2014-04-15 रोजी पाहिले. 
  16. "Did Abhinav Bharat plan to kill RSS chief? - The Times of India". Timesofindia.indiatimes.com. 2010-06-28. 2014-04-15 रोजी पाहिले. 
  17. "Did Abhinav Bharat plan to kill RSS chief? - Times of India". The Times of India. 2018-04-07 रोजी पाहिले. 
  18. "Aseemanand threatens to launch legal action against The Caravan". The Hindu (en-IN मजकूर). Special Correspondent, Special Correspondent. 2014-02-08. ISSN 0971-751X. 2018-04-07 रोजी पाहिले. 
  19. THE CARAVAN (8 February 2014). "The Swami Aseemanand Interviews". 07-04-2018 रोजी पाहिले. 
  20. "ATS may arrest Abhinav Bharat leader today – Times of India". The Times of India. 2018-04-07 रोजी पाहिले. 
  21. "Narco test to be carried on Abhinav Bharat activist – Times of India". The Times of India. 2018-04-07 रोजी पाहिले. 
  22. "Malegaon to Mangalore – Indian Express". archive.indianexpress.com (en-gb मजकूर). 2018-04-07 रोजी पाहिले. 
  23. "Abhinav Bharat treasurer may have received hawala money – Times of India". The Times of India. 2018-04-07 रोजी पाहिले.