रोधक

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
अ‍ॅक्शियल-लीड प्रकारातील रोधक

विद्युतप्रवाह रोधणाऱ्या, अर्थात विद्युतप्रवाहास अडथळा आणणाऱ्या, घटकाला रोधक (इंग्लिश: Resistor, रेझिस्टर ;) म्हणतात. रोधकातून विद्युतप्रवाह वाहवण्यासाठी त्याच्या टोकांदरम्यान विद्युतदाब लावावा लागतो. रोधकाच्या विद्युतप्रवाह रोधण्याची क्षमतेला रोध असे म्हणतात. विद्युतदाब, विद्युतप्रवाह व रोध यांचा संबंध ओहमाच्या नियमानुसार खालील सूत्रात मांडला जातो :

V = I R


वरील सूत्रात "V म्हणजे विद्युतदाब, "I" म्हणजे विद्युतप्रवाह, "R" म्हणजे रोध आहे.

रोधकाचा रोध ओहम या एककात मोजला जातो. ओहम एकक Ω या चिन्हाने दर्शवतात.

प्रमुख प्रकार[संपादन]

पोटॅनशीओमिटर

अचल रोधक[संपादन]

ज्या रोधकांचा रोध बदलता येत नाही, सदैव स्थिर असतो, त्यांना अचल रोधक (इंग्लिश:Fixed resistors) म्हणतात.

चल रोधक[संपादन]

ज्या रोधकांचा रोध बदलता येतो, त्यांना चल रोधक (इंग्लिश:Variable resistors) म्हणतात.

मानरेखनाच्या पद्धती[संपादन]

रोधकाचा रोध ओहम या एककात मोजतात. कार्बन कंपोझिशन, कार्बन फिल्म, मेटल ऑक्साइड ह्या प्रकारातील रोधक हे आकारमानाने अतिशय लहान असल्यामुळे त्यावर त्याचे मान छापणे कटकटीचे व खर्चिक होते; त्यामुळे अशा प्रकारच्या लहान रोधकावर त्याचे मान इलेक्ट्रॉनिक रंगसंकेत पध्दतीने छापले जातात.

बाह्य दुवे[संपादन]

Commons-logo.svg
विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत: