अॅनिमे

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून


Broom icon.svg
या लेखाचे शुद्धलेखन किंवा/आणि मराठी व्याकरण मराठी विकिपीडियासाठी अनुकूल नाही. कृपया लेख तपासून शुद्धलेखन करावे. हा साचा अशुद्धलेखन किंवा/आणि मराठी व्याकरणविषयक चुका आढळल्यास वापरला जातो. या संबंधी अधिक चर्चा करायची असल्यास अथवा काही शंका/ प्रश्न असल्यास कृपया चर्चापान वापरावे.


अ‍ॅनिमे[१], (मराठी लेखनभेद: ऍनिमे ; इंग्लिश: Anime ;) ज्याला आपण चलचित्र म्हणून ओळखतो , ह्याचा उदय जपान मध्ये झाला . इंग्रजी बोलणाऱ्या देशांमध्ये ह्याला “जापनीज चलचित्र” असे म्हणतात . सगळ्यात पहिले जपानी चलचित्र इ.स. १९१७ मध्ये काढले गेल्याची नोंद आहे . ह्यानंतर चा दशकां मध्ये खूप वेगवेगळ्या प्रकारची जपानी चलचित्रे काढण्यात आली . मात्र विशिस्त प्रकारची ऍनिमे शैली इ.स. १९६० चा दशकात उदयास आली. ह्यात महत्त्वाचे योगदान असलेले ओसामू तेझुका[२] ह्यांचे काम इ.स. १९८० चा दशकांनंतर जपान बाहेर पसरू लागले . मांगा प्रमाणे ऍनिमे ची लोकप्रियता जपान मध्ये भरपूर आहे . तसेच जगभरातही त्याचे चाहते आहे . वितरक ऍनिमे चा प्रसार दूरचित्रवाणी चा मदतीने करू शकतात . आजकाल इंटरनेट चा वापर ऍनिमे प्रसारासाठी होतो.

ऍनिमेचे दोन प्रकार अस्तित्वात आहे . एक हस्त चित्रित आणि दुसरे संगणकाचा मदतीने बनवलेले . ह्याचा वापर दुर्चीत्रावानिवरचा मालिका , चित्रपट , चित्रफिती , विडीओ गेम्स, जाहिराती आणि इंटरनेट वरील क्लिप्स ह्या करिता होतो . जपानाबाहेर ऍनिमे ला सर्वांत पहिले पूर्व आणि आग्नेय आशियामध्ये लोकप्रियता मिळाली, मग हळूहळू त्यानंतर ते जगभर लोकप्रिय झाले.

इतिहास[संपादन]

इ.स. १९३० चा दशकापासून चलचित्रे हे गोष्टी सांगण्यासाठी नवीन पर्याय घेऊन आले आणि झपाट्याने लोकप्रिय झाले . पण त्यांना बऱ्याच देशातील आणि विदेशातील स्पर्धेला सामोरा जावा लागला . ह्यामध्ये नोबुरो ओफुजी आणि यासुरी मुरात हे तुलनेनी स्वस्त आणि साध्या कटआऊट वर काम करत होते . केन्झो मासओका आणि मित्सुयो सीओ ह्यांनी चालाचीत्रीकाराणाई वेगाने प्रगती केली . जपान सरकारनेही त्यांना मदत केली . पहिली बोलणारी ऍनिमे इ.स. १९३३ मध्ये मासओका ह्यांनी प्रदर्शित केली . तिचे नाव होते चिकारा टू ओंना नो यो नो नका . पहिला ऍनिमे चित्रपट होता मोमोटारोझ दिविणे सी वौरीयर्स. हा सीओ ह्यांनी इ.स. १९४५ ळा इम्पेरिअल जापनीज नेवी चा मदतीने प्रदर्शित केला होता . ऍनिमे चा उगम विसाव्या शतकाचा सुरुवातीला झाला . जपानी चीत्रापात्कारणी ह्यात फ्रांस , जर्मनी युएस आणि रशिया मधून आलेल्या चालाचीत्रांबरोबर प्रयोग करू लागले . सगळ्यात जुनी माहित असलेली ऍनिमे इ.स. १९१७ मध्ये प्रदर्शित झाली . दोन मिन्तांचा ह्या ऍनिमे मध्ये सामुराई बद्दल माहिती दिली गेली होती . शिमोकावा ओटेन, जुनीची कौची आणि सेइतरो कित्यामा हे काही चालाचीत्राकारांपैकी एक होते .

द वॉल्ट डिस्नी कंपनी चा इ.स. १९३७ मध्ये आलेला चित्रपट स्नो व्हाइट आणि सेवेन द्वार्फ्स नि जपानी चालाचीत्राक्रांना खूप प्रभावित केले . इ.स. १९६० चा दशकात मांगा[३] कलाकार आणि चालाचीत्रकार ओसामू तेझुका ह्यांनी डिस्नी चालाचीत्रामध्ये संशोदान करून त्यांनी ते अजून कमी खर्चिक आणि चांगल्या पद्धतीने कसे बनवता येईल याचा शोध लावला .

इ.स. १९७० चा दशकात मांगा ह्या कलेचा लोकाप्रीयातेमध्ये कमालीची वाढ झाली . त्यामध्ये बरेच नंतर चालाचीत्रांमध्ये बदलले गेले . ओसामू तेझुका ह्यामुळे बरेच नावाजले गेले . त्यांना गोड ऑफ मांगा म्हणूनही लोक संबोधत . रोबोट ची कलाकृती ज्याला जपानबाहेर मेचा ह्या नावानी ओळखतात , तेझुका ह्यांनीच विकसित केली होती . सुपर रोबोट आणि गो नगाई योश्युकी तोमिनो ह्यांनी बनवली . इ.स. १९८० चा दशकात ऍनिमेला जपान मध्ये खर्या अर्थाने मान्यता प्राप्त झाली . तिची वाढ इ.स. १९९० चा दशकात झाली आणि जी एकविसाव्या शतकात देखील चालूच आहे .

संदर्भ[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]