सारंग

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

सारंग पक्षी हा जगातील सर्वात मोठा उडणारा पक्षी आहे. हा पक्षी क्रंच नावाच्या रूपात देखील ओळखला जातो. भारतामध्ये जगात सर्वाधिक पक्षी आहेत. सर्वात मोठा पक्षी असण्या-व्यतिरिक्त, या पक्ष्याच्या काही इतर वैशिष्ट्यांना विशेष महत्त्व आहे. उत्तर प्रदेशचे हे राज्य पक्षी प्रामुख्याने गंगा नदीच्या आणि भारताच्या उत्तर व उत्तर पूर्वेच्या इतर भागांमध्ये तसेच त्याच प्रकारचे जलमय हवामान असलेल्या भागात पाहिले जाऊ शकतात. भारतात असणारे पक्षी हे कायमचे भारतातच राहतात आणि त्याच भौगोलिक क्षेत्रात राहण्यास प्राधान्य देतात. सारस पक्ष्याचे स्वतःचे सांस्कृतिक महत्त्व देखील आहे. रामायणाच्या ग्रंथात पहिल्या कवितेमध्येच सारस पक्ष्यांना महत्त्व दिले गेले आहे. सारस पक्ष्यांचे एक विशेष महत्त्व आहे की हे पक्षी कायम आपल्या जोडीदाराला सोबत घेऊनच फिरतात आणि जीवनात आपल्या जोडीदाराचा मृत्यू झाल्यास दुसरा पक्षी देखील आपले प्राण जोडीदाराच्या मिठीतच सोडतो. एवढे प्रेम असते त्यांचे आपल्या जोडीदाराविषयी असा असतो आपला सारस पक्षी.