वैयक्तिक स्वच्छता

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

वैयक्तिक स्वच्छता म्हणजे आपल्या शरीराची काळजी. या पद्धतीमध्ये आंघोळ करणे, हात धुणे, दात घासणे आणि बरेच काही समाविष्ट आहे.

दररोज, आपण लाखो बाहेरील जंतू आणि विषाणूंशी संपर्क साधत असतो. ते आपल्या शरीरावर टिकाव धरू शकतात आणि काही प्रकरणांमध्ये ते आपल्याला आजारी बनवू शकतात. वैयक्तिक स्वच्छतेच्या पद्धती आपल्याला आणि आपल्या आजूबाजूच्या लोकांना आजार रोखू शकतात.

वैयक्तिक स्वच्छतेचे प्रकार[संपादन]

प्रत्येक व्यक्तीची वैयक्तिक स्वच्छतेची कल्पना भिन्न असते. चांगल्या स्वच्छतेच्या सवयी तयार करण्यासाठी या मुख्य श्रेण्या उपयुक्त स्थान आहेत:

शौचालय स्वच्छता

आपण टॉयलेट वापरल्यानंतर आपले हात धुणे. 20 ते 30 सेकंद साबणाने हात धुवा आणि आपल्या हाताच्या मागील बाजूस आणि आपल्या नखांच्या खाली आपल्या बोटाच्या दरम्यान हात स्वच्छ करा. गरम पाण्याने स्वच्छ धुवा आणि स्वच्छ टॉवेलने हात पुसा. आपल्याकडे पाणी किंवा साबण नसल्यास, अल्कोहोल-आधारित हँड सॅनिटायझर देखील वापर होऊ शकतो.

शॉवर स्वच्छता

आपण कितीवेळा शॉवर घ्यायची इच्छा आहे हे वैयक्तिक पसंती दर्शवते, शॉवरिंग केल्यामुळे त्वचेचे पेशी, जीवाणू आणि तेल स्वच्छ धुवायला मदत होते. आठवड्यातून कमीतकमी दोनदा आपण केस धुवावेत. तेलकट अवशेषांपासून बचाव होतो.

नखे स्वच्छता

आपल्या नखे लहान आणि स्वच्छ ठेवण्यासाठी नियमितपणे ट्रिम करा. बांधकाम, घाण आणि जंतू काढून टाकण्यासाठी नेल ब्रश किंवा वॉशक्लोथने घासून घ्या. आपल्या नखांना नीटनेटके ठेवण्याने आपल्या तोंडात आणि शरीराच्या इतर भागात जंतूंचा प्रसार रोखण्यास मदत होते.

दात स्वच्छता

चांगली दंत स्वच्छता फक्त मोत्यासारख्या पांढर्‍या दातांपेक्षा जास्त नसते. आपल्या दात आणि हिरड्यांची काळजी घेणे हे हिरड्यांचे आजार आणि पोकळी रोखण्याचा एक चांगला मार्ग आहे. दिवसातून कमीतकमी दोनदा 2 वेळा ब्रश करावे. आपण उठल्यानंतर आणि अंथरुणावर जाण्यापूर्वी ब्रश करावे. दररोज आपल्या दातांना फ्लॉस करा आणि अँटीबैक्टीरियल माउथवॉश वापरण्याबद्दल दंतचिकित्सकांना विचारा. या दोन चरणांमुळे दात किडण्यापासून बचाव होतो.

आजारपण स्वच्छता

जर आपणास बरे वाटत नसेल तर आपण इतरांना जंतूंचा प्रसार होऊ नये म्हणून पावले उचलली पाहिजेत. यात शिंकताना आपले तोंड आणि नाक झाकणे, तसेच, कोणतीही मळलेली ऊती त्वरित फेकून द्या.

हात स्वच्छता

आपल्या हातातील सूक्ष्मजंतू तोंड, नाक, डोळे किंवा कान यांच्याद्वारे सहजपणे आपल्या शरीरात प्रवेश करू शकतात.

आपण अन्न हाताळत असताना, खाण्यापूर्वी, कचरा हाताळना, शिंकताना, एखाद्या प्राण्याला स्पर्श करता त्याचप्रमाणे, बाळाची डायपर बदलल्यानंतर किंवा जखमेच्या साफसफाईच्या वेळी हात धुवा.

मुलांसाठी वैयक्तिक स्वच्छता[संपादन]

चांगली वैयक्तिक स्वच्छता आपल्या मुलांना निरोगी राहण्यास, आजारांपासून मुक्त होण्यास आणि चांगल्या आत्म-जागरूकता वाढविण्यात मदत करते.

आपण आपल्या मुलाचे डायपर बदलल्यानंतर किंवा खाण्यापूर्वी त्यांचे हात धुवून, अंथरुणावर झोपण्यापूर्वी त्यांचे दात घासून घ्या आणि त्या दिवसाच्या अंघोळीच्या नित्यक्रमात घ्या. हे आपल्याला प्रक्रिया सुरू करण्यात मदत करते.

दात घासणे

मूल 3 वर्षांच्या वयात स्वत: चे दात आणि हिरड्या घासू शकतात. दात घासण्याची वेळ आली की 2 मिनिटांची गाणी प्ले करा. हे आपल्या छोट्या मुलास कितीवेळ ब्रश करायचा हे त्यांना कळेल आणि त्यांना या प्रक्रियेची सवय होईल. त्याचप्रमाणे, वयाचे होईपर्यंत आपल्याला त्यांच्यासाठी फ्लॉस करणे चालू ठेवावे लागेल आणि वयाच्या 7 व्या वर्षाच्या आसपास हे कार्य अधिक चांगल्या प्रकारे हाताळू शकेल.