विठ्ठल कामत

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.



Unbalanced scales.svg
या लेख/विभागाच्या नि:पक्षपातीपणाबद्दल वाद आहे.
कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहा.


विठ्ठल कामत हे एक जगप्रसिद्ध हॉटल व्यवसायिक आहेत, मुंबईत कामतांची सत्कार, सम्राट, सुरुची अशी 'स'काराने सुरू होणाऱ्या नावांची उपाहारगृहे आहेत. कामत कुटुंबातील एका शिलेदाराचे 'द ऑर्किड' हे इकोटेल पश्चिम द्रुतगती मार्गावरून जाताना सहज दिसते. आज मुंबईची 'स्कायलाईन' अनेक हॉटेलांनी व्यापलेली असताना वेगळ्या संकल्पनेवर आधारलेले हॉटेल कामतांनी उभारले कसे, आणि साधा हॉटेलवाला ते पंचतारांकित इकोटेल हा प्रवास कसा झाला याबद्दल कुणालाही कुतूहल वाटावे. हे कुतूहल शमवणारे एक प्रांजळ आत्मकथन 'इडली, ऑर्किड आणि मी!' या पुस्तकाच्या रूपात साकारले आहे.

इडली हा पचायला हलका, करायला सोपा, तरीही पौष्टिक खाद्यप्रकार. तसेच हे आत्मकथनही. हलकेफुलके, सोप्या भाषेतले, संवादी आणि कसदार. यात कुठेही यशाची मिजास डोकावत नाही की, यशस्वी मालकाची प्रौढी नाही. हे आहे स्वप्नपूर्तीच्या प्रवासाचे वर्णन. ३० वर्षांपूर्वी मनात डोकावलेले स्वप्न कसे प्रयत्नपूर्वक, टप्प्याटप्प्याने साकारत गेले, त्याचा हा पट. आपले वडील व्यंकटेश कामत यांनी कोरून दिलेली धंद्यातील मुळाक्षरे गिरवलेले व कामत ग्रुपच्या हॉटेलांमधल्या प्रत्येक विभागात लक्ष घालून व्यवहारज्ञानाचे पाठ गिरवलेले विठ्ठल कामत हे कामसू व कल्पक व्यक्तिमत्त्व. आजही ते स्वतःला 'बिझनेसमन' नाही तर 'आंत्रप्रिनर' मानतात. त्यांच्या प्रयोगशील वृत्तीची अनेक उदाहरणे पुस्तकाच्या पानोपानी डोकावतात.

जगाचा अनुभव घेण्याच्या उद्देशाने विठ्ठल कामत त्यांच्या तरुणाईत लंडनला गेले. तिसऱ्या दिवशी त्यांनी तिथे 'शान' रेस्टॉरंटमध्ये नोकरी मिळवली. तिथल्या उमेदवारीचे भन्नाट किस्से त्यांनी या पुस्तकात सांगितले आहेत. स्वतः हॉटेलच्या किचनमध्ये राबून त्यांनी नरम, लुसलुशीत इडल्या बनवल्या. बिटिशांचे प्रमुख खाणे अंडे आहे, हे जाणून त्यांनी अंडे, कांदा व मशरूम वापरून आगळा डोसा बनवला. त्याच किचनमधला दोन हजार लाडू बनवण्याचा त्यांचा अनुभव तर भन्नाट आहे.

व्हेनिसला रिकाम्या खिशाने वावरताना त्यांना सुचले की, तहानलेल्या प्रवाशांना थंड पाण्याची बाटली व कलिंगडाचा रस देऊ केला तर... तिथल्या तिथे तात्पुरते ऑफिस थाटून हा धंदा सुरू केला आणि स्वतःचा खिसा भरला; नृत्याचे कार्यक्रम करून तो आणखी समृद्ध केला.

कामतांचे वापीचे हॉटेल चालत नव्हते. त्याचे मार्केटिंग करण्यासाठी विठ्ठल कामतांनी राबवलेल्या कल्पनाही अनोख्या होत्या. हॉटेलबाहेर रिकाम्या गाड्या पार्क करून ठेवून गर्दीचा आभास निर्माण करणे, नवीन गाडी तिथे येऊन थबकली की ती एका प्रशिक्षिताद्वारे जर्मन मशीनच्या साह्याने साफ करून घेणे, गाडी साफ करेपर्यंत मालकाला रेस्टॉरंटमध्ये जाण्यास उद्युक्त करणे, रेस्टरूममध्ये गेलेली मालकीण १० मिनिटे तरी परतू नये अशी 'व्यवस्था' रेस्टरूममध्ये ठेवणे, गाडीमालक व प्रवाशांना रुचकर खाण्याने प्रभावित करणे... अशा क्लृप्त्या वापरून बघता बघता त्यांनी ही 'कामतनी वाडी' लोकप्रिय केली.

जपानमध्ये भारतीय रेस्टॉरंट सुरू करण्याचा त्यांचा अनुभवही वाचण्यासारखा आहे. अशा अनेक संपन्न अनुभवांमधून विठ्ठल कामत घडत गेले. घरातील सुसंस्कारांमुळे नीतिमान बनलेले हे व्यक्तिमत्त्व आणि त्याला कल्पक बुद्धीची व प्रचंड मेहनतीची जोड, हाच त्यांच्या यशाचा जादुई मंत्र. याच मंत्राने आज त्यांना 'जगातील उत्कृष्ट इकोटेलचा मालक' या सन्मानापर्यंत पोहोचवले आहे. 'सत्कार'मध्ये प्रशिक्षण घेतलेल्या विठ्ठल कामतांनी आख्ख्या जगात आदर-सत्कार मिळवला. 'एअरपोर्ट प्लाझा ते कामत प्लाझा ते द ऑर्किड' हा प्रवास तर अफलातून आहे. जिद्दीचा, मेहनतीचा, कल्पकतेचा आणि संयमाचा कस बघणारा हा प्रवास विठ्ठल कामतांनी यशस्वी केला आहे, आणि तो तितक्याच ताकदीने कागदावर उतरवला आहे.

मराठी उद्योजकाची ही यशोगाथा प्रत्येक मराठी माणसाने वाचावी अशीच आहे. मराठी साहित्यात या पुस्तकाने निश्चितच चांगली भर टाकली आहे. अनुभवसंपन्नतेतून उतरलेले हे लेखन विठ्ठल कामतांनी अतिशय मनस्वीपणे साकारले आहे. अर्थात याचे बरेचसे श्रेय लेखन साहाय्यक शोभा बेंद्रे यांनाही. तीन खळग्यांच्या सध्या सर्वत्र पावभाजी, वडासांबार, इडली सांबारसाठी वापरल्या जाणाऱ्या चौकोनी 'कामत प्लेट'चे हे जनक. विठ्ठल कामतांना त्यांच्या पुस्तकाची प्लेटही छान जमली आहे. रुचकर व पौष्टिक अशी ही साहित्यिक थाळी वाचकांना नक्कीच पसंत पडेल.

पुस्तकाचा आकार चौरस आहे. (चौरस आहाराचे प्रतीक म्हणून का?) मुखपृष्ठही देखणे आहे. सतीश भावसार यांची चित्रे मस्त आहेत. पदार्थ पाहून खावासा वाटेल असा सजवला पाहिजे, हा धंद्यातील मंत्र पुस्तकाच्या निर्मितीतही वापरला गेला आहे.

यश, अपयश आणि मी[संपादन]

विठ्ठल कामतांनी 'इडली, ऑर्किड आणि मी!' या पुस्तकानंतर 'यश, अपयश आणि मी' नावाचे पुस्तक लिहिले आहे, (प्रकाशन दिनांक ५-ॆ१२-२०१७).