राग सुहा कानडा
राग सुहा कानडा तथा राग सुहा हा हिंदुस्तानी संगीत शैलीतील कानडा अंगाचा एक अत्यंत मधुर आणि प्रसिद्ध राग आहे. हा राग प्रामुख्याने काफी थाटात मोडतो. यात नायकी कानडा आणि शहाणा कानडा या रागांच्या छटा पाहायला मिळतात.[१]
संक्षिप्त माहिती
[संपादन]| थाट | काफी थाट |
| जाती | औडव - संपूर्ण (आरोहात ५, अवरोहात ७ स्वर) |
| वादी स्वर | मध्यम (म) |
| संवादी स्वर | षडज (सा) |
| वर्ज्य स्वर | आरोहात ऋषभ (रे) आणि धैवत (ध) वर्ज्य |
| स्वर | गांधार (ग) आणि निशाद (नि) कोमल; बाकी सर्व स्वर शुद्ध |
| गायन वेळ | रात्रीचा पहिला प्रहर (किंवा दुपारी उशिरा) |
| समप्रकृती राग | नायकी कानडा, शहाणा कानडा |
स्वर आणि स्वरूप
[संपादन]- आरोह: सा म, म प, नि (कोमल) ध प, नि (कोमल) सां (S m, m P, n D P, n S')
- अवरोह: सां नि (कोमल) प, म प, (ग कोमल) म, रे सा (S' n P, m P, (g) m, R S)[२]
- पकड / मुख्य अंग: ,नि (कोमल) सा म, म प, (ग कोमल) म रे सा (,n S m, m P, (g) m R S)
वैशिष्ट्ये
[संपादन]१. कानडा अंग: या रागात 'ग म रे सा' ऐवजी कानडा अंगाची मुख्य ओळख असणारी मींड '(ग कोमल) म रे सा' अतिशय स्पष्टपणे दाखवली जाते. २. पंचमाचा प्रयोग: आरोहात 'म प' च्या संगतीने पुढे जाताना कोमल गांधार वगळला जातो आणि थेट मध्यमावरून पंचमाकडे प्रक्रमण केले जाते, जे या रागाचे महत्त्वाचे लक्षण आहे.[३] ३. अवरोहातील धैवत: अवरोहात धैवत (ध) स्वराचा वापर अतिशय अल्प किंवा वक्र रूपात केला जातो.
संदर्भ
[संपादन]- ↑ Bhatkhande, Vishnu Narayan. Kramik Pustak Malika, Part 4 [क्रमिक पुस्तक मालिका, भाग ४] (हिंदी भाषेत). Hathras: Sangeet Karyalaya.
- ↑ Patwardhan, Vinayakrao. Raga Vigyan, Part 5 [राग विज्ञान, भाग ५]. Pune: Sangeet Gaurav Granthmala.
- ↑ Deshpande, Vamanrao (1972). Maharashtra's Contribution to Music [संगीत क्षेत्रातील महाराष्ट्राचे योगदान] (इंग्रजी भाषेत). New Delhi: Maharashtra Information Centre.