नियोजन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

नियोजन ही इच्छित उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या क्रियाकलापांबद्दल विचार करण्याची प्रक्रिया आहे. नियोजन दूरदृष्टीवर आधारित आहे, मानसिक वेळ प्रवासाची मूलभूत क्षमता. पूर्वविचारांची उत्क्रांती, पुढे विचार करण्याची क्षमता, मानवी उत्क्रांतीमध्ये प्रमुख प्रवर्तक मानली जाते.[१] नियोजन हा बुद्धिमान वर्तनाचा मूलभूत गुणधर्म आहे. यात केवळ इच्छित अंतिम परिणामाची कल्पना करण्यासाठी तर्कशास्त्र आणि कल्पनाशक्तीचा वापर करणे समाविष्ट नाही, तर तो परिणाम साध्य करण्यासाठी आवश्यक पावले.

नियोजनाचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अंदाज वर्तविण्याशी त्याचा संबंध. भविष्य कसे दिसेल याचा अंदाज बांधण्याचे उद्दिष्ट आहे, तर नियोजन भविष्य कसे दिसेल याची कल्पना करते.

प्रस्थापित तत्त्वांनुसार नियोजन करणे हा अनेक व्यावसायिक व्यवसायांचा मुख्य भाग आहे, विशेषतः व्यवस्थापन आणि व्यवसाय यासारख्या क्षेत्रात. एकदा योजना विकसित केल्यावर प्रगती, कार्यक्षमता आणि परिणामकारकता मोजणे आणि मूल्यांकन करणे शक्य आहे. परिस्थिती बदलत असताना, योजनांमध्ये बदल करणे किंवा अगदी सोडून देणे आवश्यक असू शकते.

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ Suddendorf T, Corballis MC (June 2007). "The evolution of foresight: What is mental time travel, and is it unique to humans?" (PDF). The Behavioral and Brain Sciences. 30 (3): 299–313, discussion 313–51. doi:10.1017/S0140525X07001975. PMID 17963565.