दूर्वा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search
दूर्वा

दूर्वा ही औषधी वनस्पती आहे.[१] या वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव Cynadon dactylon असे असून त्याचे कुळ Poaceae किंवा Gramineae हे आहे.[२]ही वनस्पती वर्षभर उपलब्ध असते. पावसाळ्यात हीई मोठ्या प्रमाणावर उगवते. सप्टेंबर-ऑक्टोबर तसेच फेब्रुवारी-मार्च या महिन्यात या वनस्पतीला फुले येतात.[३]

औषधी गुणधर्म[संपादन]

  • दूर्वा ही शीतल गुणधर्माची वनस्पती आहे.[४]
  • उष्णतेमुळे नाकातून रक्त आल्यास नाकात दुर्वांचा रस पिळला जातो.[५]
  • त्वचेचे तेज वाढण्यासाठी दुर्वा वाटून लेप चेह-याला लावला जातो.
  • मूत्र विकारांवर दूर्वारस उपयुक्त ठरतो.
  • रक्तशुद्धीसाठी दूर्वारस पोटात घेतला जातो.[६]

धार्मिक महत्व[संपादन]

दूर्वा वाहून पूजा केलेला गणपती

हिंदू धर्मात या वनस्पतीला धार्मिक विधींमध्ये विशेष महत्वाचे स्थान आहे.[३] गणपतीच्या पूजेत हिचा वापर करतात,[७] कारण या गणपतीला प्रिय आहेत असे मानले जाते.[८] दुर्वा वनस्पतीचा विवाह वडाच्या झाडाशी करण्याची परंपरा हिंदू जीवनशैलीत आहे.[९][१०]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ Śrī Gajānana darśana (mr मजकूर). Mañjirī Prakāśana. 1976. 
  2. ^ Bhutya, R. K. (2011-03-01). Ayurvedic Medicinal Plants of India (Vol. 1) (en मजकूर). Scientific Publishers. आय.एस.बी.एन. 9789387307315. 
  3. a b Sharma, Dr Ravi Prakash, Dr Urmila. Mai Aur Mera Vyakaran B Class 10 (hi मजकूर). Saraswati House Pvt Ltd. आय.एस.बी.एन. 9789352723850. 
  4. ^ Pereira, Winin; Seabrook, Jeremy (2013-11-05). Asking the Earth: Farms, Forestry and Survival in India (en मजकूर). Routledge. आय.एस.बी.एन. 9781134062461. 
  5. ^ Rāje, Prā Ya Bā (1973). Śrigaṇeśapatrī (mr मजकूर). Dhārmika Prakāśana. 
  6. ^ पाण्डे, उमेश; Pandey, Umesh (2016-10-01). चमत्कारिक वनस्पतियाँ: Chamatkarik Vanaspatiyan (Hindi Sahitya) (hi मजकूर). Bhartiya Sahitya Inc. आय.एस.बी.एन. 9781613016060. 
  7. ^ Gaṇeśapurāṇa: Upāsanākhaṇḍa (en मजकूर). Otto Harrassowitz Verlag. 1995. आय.एस.बी.एन. 9783447036474. 
  8. ^ Sadaiv, Shashikant (101-01-01). Vrat-Upvas Ke Dharmik Aur Vaigyanik Adhar (hi मजकूर). Prabhat Prakashan. आय.एस.बी.एन. 9789387980556. 
  9. ^ Pereira, Winin; Seabrook, Jeremy (2013-11-05). Asking the Earth: Farms, Forestry and Survival in India (en मजकूर). Routledge. आय.एस.बी.एन. 9781134062461. 
  10. ^ GopalaKrishna, B. T. (2013-02-01). Festivals and Dalits (en मजकूर). Lulu.com. आय.एस.बी.एन. 9781300682622.