जागरण गोंधळ

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(जागरण या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search

जागरण आणि गोधळ ही महाराष्ट्रातील परंपरा आहे आणि ती केवळ लग्नानंतरच नाही तर अनेक शुभ विधींनंतरही केली जाते. नावाप्रमाणेच जागरण हा एक लोकप्रिय विधी आहे ज्यामध्ये विशिष्ट इच्छा पूर्ण झाल्यानंतर रात्रभर जागरण केले जाते.

जेजुरीतील जागरण गोंधळाचा फोटो

लग्न किंवा शुभ प्रसंगी देवाला आमंत्रित करण्यासाठी जागरण केले जाते. याला गीत-उत्सव असेही म्हणतात, ज्यामध्ये विशिष्ट गट रात्रभर देवतांच्या कथा/कथा कथन करतो. खंडोबाच्या (खंडोबाच्या) सन्मानार्थ हा विधी सुरू झाला. जर तुम्हाला जागरणाचा इतिहास जाणून घ्यायचा असेल, तर खंडोबा-पंथात नवस हा अतिशय महत्त्वाचा भाग आहे - उत्तम पीक, पुरुषाच्या वरदानाच्या बदल्यात देवाची सेवा करण्याचे व्रत. मूल, आर्थिक यश इ. नवस पूर्ण झाल्यावर, खंडोबाला लहान मुले किंवा काही भक्त अर्पण केले जात होते ज्यांना हुक वाकवून किंवा फायर-वॉकिंगने वेदना होतात. काही भक्त त्यांना कोणताही परतावा न देता खंडोबाला अर्पण करायचे (बरेच संतांसारखे). या भक्तांपैकी, पुरुष (ज्याला वाघ्या म्हणतात) आणि त्यांच्या महिला समभाग (ज्याला मुरली म्हणतात) खंडोबाच्या सन्मानार्थ गातात आणि नाचतात आणि जागरणांवर त्याच्या कथा कथन करतात - रात्रभर गाणे-उत्सव, जे कधीकधी नवस पूर्ण झाल्यानंतर आयोजित केले जातात.[१]

गोंधळ ही एक शैक्षणिक, मनोरंजक आणि महत्त्वाची परंपरा आहे.गोंधळ ही एक धार्मिक लोककला आहे ज्यामध्ये गोंधळी लोक देवतांचे आवाहन करतात. असे मानले जाते की लग्न, धागा समारंभ यांसारख्या शुभ प्रसंगी गोंधळ घरात वाजवला तर आपले जीवन अव्यवस्थित होत नाही.देवी रेणुका किंवा देवी तुळजाभवानी यांचा आशीर्वाद मिळविण्यासाठी, भक्त कुटुंबातील पारंपारिक गोंधळीला (गोंधळ सादर करणारे कलाकार) आमंत्रित करतात आणि त्यांना संपूर्णपणे गोंधळ सादर करण्याची विनंती करतात. या विधीमागील काही मुद्दे, श्रद्धा माझ्या कदाचित चुकल्या असतील. मी माझ्या माहितीनुसार आणि मला माहीत असलेल्या माहितीनुसार लिहिले आहे.

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ "गौरवास्पद : महाराष्ट्राचा 'जागरण-गोंधळ' देशात सर्वप्रथम". eSakal - Marathi Newspaper. 2022-02-07 रोजी पाहिले.