जलप्रदूषण

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

जल प्रदूषण म्हणजे सोप्या भाषेत सांगायचं तर पाण्याच्या स्त्रोतांचे प्रदूषण. जलप्रदूषण ही एक मानव निर्मित समस्या आहे.

जल(पाणी) हे माणसाच्या मूलभूत गरजांपैकी एक आहे

जल प्रदूषणाची कारणे[संपादन]

  • औद्योगिक वसाहती व कारखान्यातील रासायनिक पदार्थ कोणत्याही प्रक्रियेविना नदी/नाले व इतर जलस्तोत्रांमध्ये सोडले जाते


Wiki letter w.svg
कृपया स्वत:च्या शब्दात परिच्छेद लेखन करून या लेखाचा / विभागाचा विस्तार करण्यास मदत करा.
अधिक माहितीसाठी या लेखाचे चर्चा पान, विस्तार कसा करावा? किंवा इतर विस्तार विनंत्या पाहा.


Copyright-problem paste.svg
या लेखातील किंवा विभागातील मजकूर http://healthmarathi.com/water-pollution/ येथून कॉपी-पेस्ट करून उतरवल्याप्रमाणे वाटत आहे आणि हा प्रकार संभाव्य प्रताधिकारभंग ठरण्याची शक्यता आहे.
या लेखातील अ-मुक्त, प्रताधिकारित आशय हटवायला आणि प्रताधिकारमुक्त आशय भरायला ह्या लेखाचे संपादन करावे. यथोचित संपादन झाल्यावर हा साचा येथून काढावा.




जल प्रदूषण आणि आरोग्य[संपादन]

पाण्यातून होणाऱ्या संसर्गामुळे मृत्युमुखी पडणाऱ्यांचे प्रमाण सर्वाधिक आहे. विशेषतः पाच वर्षांच्या आतील मुले अशा संसर्गाला बळी पडतात. जगण्यासाठी सजीवांना पाण्याची अत्यंत गरज असते. फक्त 1 ते 1.5 % च पाणी पिण्यायोग्य आहे. कारण पृथ्वीवरील एकूण पाण्यापैकी जवळजवळ 98 % पाणी हे समुद्र आणि बर्फाच्या स्वरुपात आहे. त्यामुळे पिण्यायोग्य पाणी जपुन वापरणे गरजेचे तर आहेच त्याशिवाय पिण्यायोग्य पाण्यात प्रदुषके मिसळण्यापासून थांबवणेसुद्धा गरजेचे आहे.जलप्रदुषण हे आपल्यासाठी खूप हानिकारक आहे.

जलप्रदुषणाची सामान्य कारणे – कचरा व सभान याचे वापर करणे

अनेक कारणांद्वारे जल प्रदुषण होत असते

● औद्योगिक रासायनिक पदार्थ पाण्यात सोडणे,[संपादन]

● सांडपाणी मैलापाणी जलाशयात सोडल्याणे,

● रासायनिक खते, किटकनाशके पाण्यात मिसळल्याने,

● पाण्यातील जीव मृत होऊन कुजल्याने,

● कचरा किंवा तत्सम पदार्थ पाण्यात टाकल्याने,

● जनावरे, कपडे, भांडी नदीच्या ठिकाणी धुतल्याने, मृत जनावरे नदीत टाकल्याने,

● रासायनिक रंगकाम केलेल्या आणि प्लास्टर ऑफ पॅरिस पासून बनविलेल्या मूर्तींच्या विसर्जनामुळे, पाण्याचे प्रदूषण होते.

● जलप्रदुषणामुळे पाण्यामध्ये जीवाणूंची उत्पत्ती होते असे जीवाणूयुक्त पाणी पिल्याने अनेक रोग उत्पन्न होतात. यामध्ये अतिसार (हगवण), उलटी, काविळ, विविध ताप, विसूचिका (Cholera), मलेरिया, खोकला, सर्दि यासरखे रोग उत्पन्न होतात.

● रासायनिक पदार्थ युक्त पाणी सेवन केल्यास त्यांचा अत्यंत वाईट परिणाम आपल्या किडन्यांवर होतो. किडन्या निकामी होणे यासारखे गंभीर व्याधी उत्पन्न होतात.

उपाययोजना[संपादन]

शुद्धीकरण[संपादन]

तलावातील कचरा,प्लास्टिक पिशव्या आदि काढतानाचा एक क्षण


गणेश विसर्जन नंतर चे जल प्रदूषण.
गणेश विसर्जन नंतर चे जल प्रदूषण.
गणेश विसर्जन नंतर चे जल प्रदूषण.

जगभरातील साधारण २५ टक्के लोकसंख्येला पिण्याचे शुद्ध पाणी मिळू शकत नाही. पाण्याच्या शुद्धीकरणासाठी क्लोरिनचा वापर सर्वाधिक केला जातो. पण त्यामुळे पाण्यातील सर्व प्रकारचे जंतू मरत नाहीत. पाणी शुद्धीकरणासाठी शुद्धीकरणच्या विविध पद्धती उपयोगी पडतात.

● जल प्रदुषण थांबवणे,

● औद्योगिक घटकांना मार्गदर्शक सुचना करणे, रासायनिक पदार्थ पाण्यात टाकण्यापासून अटकाव करणे.

● सेंद्रिय शेतीचा वापर करणे. रासायनिक खते, किटकनाशके मर्यादित वापरणे.

● शेडूमातीच्या मुर्ती आणि नैसर्गिक रंग वापरुन सणांचा सात्विक आनंद लुटणे, जलप्रदुषण करणे टाळणे,

● पाणी उकळवून आणि त्यामध्ये तुरटी फिरवून पाणी पिणे.

● कारखान्याचा दुषित पाणी प्रक्रिया करून शुद्ध करून नदीत सोडावेत.

 अशुद्ध पाणी निर्मिती कमीतकमी प्रमाणात होईल याची काळजी घ्वावी.

घरगुती अशुद्ध पाण्याचे स्रोत योग्य ती प्रक्रिया करूनच नदीमध्ये सोडावे.

  1. संदर्भाचा संदर्भhttp://indiacode.nic.in/fullact1.asp?tfnm=196123 हे संस्थळ २० एप्रील २०१४ रोजी सायं १७ वाजून १५ मिनीटांनी जसे अभ्यासले