कोरफड

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

कोरफडीचे अनेक उपयोग तुम्हांला माहीत असतील. परंतु, कोरफडीचा रस आरोग्यदायी असतो हे ठाऊक आहे का ? कोरफडीच्या रसामध्ये व्हिटॅमिन ‘ए’, ‘सी’, ‘बी1’, ‘बी2’, बी3’, ‘बी6’, फोलिक अॅसिड हे घटक असतात. तर मॅग्नेशियम, झिंक, लोह, कॅल्शियम, पोटॅशियम आणि सेलेनियम यांसारखी खनिजे असल्याने शरीराला पोषक घटकांच पुरवठा होतो. त्यामुळे तुम्ही दररोजच्या आहारात कोरफडीच्या रसाचा समावेश केला पाहिजे. वजन घटण्यास मदत होते – कोरफडीचा रस प्यायल्याने नैसर्गिकरित्या वजन घटण्यास मदत होते. कोरफडीच्या रसामुळे मेटॅबॉलिक रेट वाढून वजन घटते. या रसातील अँटी-ऑक्सिडंट्स शरीरात पसरलेले फ्री-रॅडिकल्स काढून टाकण्यास मदत करतात. शरीर डिटॉक्स करते – कोरफडीचा रस शरीर डिटॉक्स करण्यास मदत करतो. कोरफडीमध्ये अमिनो अॅसिड, व्हिटॅमिन, मिनरल्स आणि फायटोन्यूट्रिन्स हे शुद्धतेचे प्रभावी घटक असतात. आयुर्वेदिक डॉक्टर रक्तातील आणि पचनक्रियेतील विषारी घटक काढून टाकण्यासाठी कोरफडीचा रस पिण्याचा सल्ला देतात. सर्दी आणि खोकल्यापासून आराम देते – सर्दी आणि खोकल्यावर सुरक्षित आणि प्रभावी घरगुती उपाय म्हणून कोरफडीचा उपयोग केला जातो. याच्यातील अँटि-वायरल आणि अंटि-बॅक्टेरियल गुणधर्मामुळे श्वसनाच्या इंन्फेक्शनला कारणीभूत असणाऱ्या सूक्ष्मजीवांची वाढ खुंटते. कोरफडीमध्ये मुबलक प्रमाणात मॅग्नेशियम लॅक्टेट असल्याने ते अँटि-हिस्टॅमिनप्रमाणे कार्य करून सायनसच्या लक्षणांवर मात करते. संधिवाताच्या वेदना कमी करते – कोरफडीच्या रसामुळे आमवाताच्या (रुमेटाइड अर्थ्रायटिस) रुग्णांना होणाऱ्या वेदना व सांध्यांमधील ताठरता कमी होण्यास मदत होते. कोरफडीमधील दाहशामक क्षमतेमुळे वेदना कमी होण्यास मदत होते. पचनक्षमता वाढवते– बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळण्यासाठी कोरफडीचा रस रेचक म्हणून कार्य करतो. कोरफडीच्या रसामुळे आतड्यामधील उपयोगी बॅक्टेरियाची वाढ होते, त्यामुळे आतड्यांची अन्नपचन करण्याची क्षमता वाढून अपचनाचा त्रास कमी होण्यास मदत होते. कोरफडीचा रस प्यायल्याने पित्ताचा त्रास कमी होण्यासही मदत होते. योनीसंक्रमणास प्रतिबंध करते – योनीजवळ संक्रमण झाल्यास कोरफडीच्या रसाने त्यावर उपचार करता येतो. कोरफडीमध्ये अँटि-फंगल गुणधर्म असतो. त्यामुळे योनीमार्गाजवळ झालेल्या इंन्फेक्शनमुळे होणारी जळजळ, खाज व दाह कमी होण्यास मदत होते. दातांचे आरोग्य सुधारते – नियमितपणे कोरफडीचा रस प्यायल्याने दातांचे आरोग्य सुधारते, हे अभ्यासानुसार सिद्ध झाले आहे. कोरफडीच्या रसामुळे हिरड्यांना आलेली सूज कमी होते, तसेच प्लाकची निर्मिती रोखण्यास मदत होते. तोंड आलेले असल्यास कोरफडीचा रस तोंडाला लावावा. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते – कोरफडीच्या रसामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढण्यास मदत होते. या रसामध्ये व्हिटॅमिन ‘सी’ आणि ‘के’, अमिनो अॅसिड आणि फायटोन्यूट्रिन्स यांसारखे पोषक घटक असल्याने रोगप्रतिकारक शक्ती वाढण्यास मदत होते. यामुळे इंन्फेक्शनपासूनही बचाव होतो

कोरफड
कोरफड

कोरफड ही आफ्रिका, अरबी द्वीपकल्प, दक्षिण आशिया येथे उगवणारी एक औषधी वनस्पती आहे. ही बहुवार्षिक आहे. पाने जाड मांसल असून पानामध्ये पाणी गराच्या रूपात साठवलेले असते. पाने लांबट असून खोडाभोवती गोलाकार वाढतात. पानांची लांबी ४५ ते ६० सें.मी. आणि रुंदी ५ ते ७ सें.मी. असते. पानाच्या कडांना काटे असतात. झाडाच्या मध्यातून एक लालसर उभा दांडा निघतो व त्यावर केशरी रंगाची फुळे घोसाने येतात.

टांगलेले कोरफडीचे रोप मातीशिवाय नुसत्या हवेमध्ये जगू शकते.

कोरफडीस संस्कृतमध्येये कुमारी, इंग्रजीत बार्बेडोस ॲलो [१] व शास्त्रीय परिभाषेत ॲलो बार्बेडेन्सिस [२] असे म्हणतात. ही वनस्पती Liliaceae या कुळातील असून हिचे उत्पत्तिस्थान वेस्ट इंडीज आहे. हिच्या भारतीय जाती Aloe vera (ॲलोव्हेरा) आणि Aloe indica (ॲलोइंडिका) या आहेत.

उपयोग[संपादन]

कोरफडीमध्ये अँलोइन (२० ते २२%), बार्बॉलाइन (४ ते ५%) तसेच शर्करा, एन्झाइम व इतर औषधी रसायने असतात. कोरफड ही शीतल, कडू, मधुर, पुष्टिकर, बलदाती अशा विशेष गुणधर्माची आहे. कोरफडीपासून कुमारी आसव बनवितात. हे आसव शारीरिक अशक्तपणा, खोकला, दमा, क्षय यासारखे आजार बरे करण्यासाठी उपयोगी आहे. कोरफडीपासून बनविण्यात येणारे तेल केसांना चकाकी आणण्यासाठी वापरतात. त्वचेचा दाह होत असल्यास कोरफडीचा गर लावतात. हा गर पोटदुखी, अपचन, पित्तविकार यांवरसुद्धा उपयोगी आहे. डोळ्यांच्या विकारावर तसेच भाजल्यामुले झालेल्या जखमेवर कोरफडीचा गर उपयोगी पडतो. सौदर्यवृद्धीसाठी कोरफडीच्या गराचा उपयोग करतात. कोरफडीच्या रसात जीवाणू प्रतिकारक शक्ती असते. हिच्या पानांत ॲलोइन व बार्बालाइन ही मुख्य ग्लुकोसाइड्‌स असतात.



Copyright-problem paste.svg
या विभाग http://marathi.webdunia.com/miscellaneous/beauty/tips/1201/17/1120117015_1.htm येथून कॉपी-पेस्ट करून उतरवल्याप्रमाणे वाटत आहे आणि हा प्रकार संभाव्य प्रताधिकारभंग ठरण्याची शक्यता आहे.
या लेखातील अ-मुक्त, प्रताधिकारित आशय हटवायला आणि प्रताधिकारमुक्त आशय भरायला ह्या लेखाचे संपादन करावे. यथोचित संपादन झाल्यावर हा साचा येथून काढावा.



खेड्यापाड्यात जमिनीवर किंवा घराच्या छतावर लटकणारे कोरफडीचे रोप हल्ली सौंदर्यप्रसाधनांत व औषधांमध्ये प्रामुख्याने वापरले जाते. कोरफडीच्या पानांमध्ये आर्द्रता साठवण्याची क्षमता असते. याचा रस चेहऱ्याला लावल्याने त्वचेत चमक येते. त्वचा भाजली गेली असेल तरी कोरफडीचा रस लावल्याने फायदा होतो.

कोरफडीचे फायदे 

कोरफडीच्या पानांच्या रसात थोड्या प्रमाणात नारळाचे तेल घेऊन कोपरे, गुडघे व टाचांवर लावल्याने त्या जागेवरचा काळेपणा कमी होतो.
सकाळी उठल्यावर उपाशी पोटी कोरफडीच्या पानांचे सेवन केल्याने बद्धकोष्टापासून आराम मिळतो.
गुलाबपाण्यात कोरफडीचा रस मिसळून त्वचेवर लावल्याने चमक येते.
कोरफडीच्या रसात मुलतानी माती किंवा चंदन पावडर मिसळून लावल्याने त्वचेवर असणारे डाग, फोड बरे होतात.
कोरफडीचा शरीरारतील उष्मा कमी करण्यासाठी सुद्धा उपयोग होतो.

संदर्भ व नोंदी[संपादन]

  1. संदर्भाचा संदर्भhttp://indiacode.nic.in/fullact1.asp?tfnm=196123 हे संस्थळ २० एप्रील २०१४ रोजी सायं १७ वाजून १५ मिनीटांनी जसे अभ्यासले