काबुल नदी
| नदीचे मुख | सिंधु नदी  |
|---|---|
| Drainage basin | Indus basin |
| देश | अफगाणिस्तान, पाकिस्तान |
| या राजकीय व प्रशासकीय सीमांतर्गत असणारे स्थान | मैदान वार्डक, काबुल प्रांत, लगमन, नांजरघर, खैबर पख्तूनख्वा |
| भौगोलिक गुणक | ३३°५५′७″N ७२°१३′५०″E |
काबुल नदी ((पश्तो: کابل سیند), पर्शियन, उर्दू: دریای کابل) ही अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तान या देशांमधून वाहणारी आणि सिंधु नदीला मिळणारी एक नदी आहे. ती सिंधू नदीची सर्वात मोठी उपनदी असून अफगाणिस्तानमधील हिंदूकुश पर्वतरांगांतील संगलाख रांगेत समुद्रसपाटीपासून सुमारे २,४०० मीटर उंचीवर उगम पावते.[१] सुमारे ७०० किमी लांबीची ही नदी पूर्व अफगाणिस्तानमधून वाहत जाऊन पाकिस्तानातील अटक शहराच्या जवळ सिंधू नदीला मिळते. या नदीचे खोरे अफगाणिस्तानची राजधानी काबुल, जलालाबाद आणि पाकिस्तानातील पेशावर यांसारख्या ऐतिहासिक शहरांना पाणीपुरवठा करते.
ऋग्वेदामध्ये या नदीचा उल्लेख कुभा या नावाने आढळतो.[२] प्राचीन काळी अलेक्झांडर द ग्रेटने भारत स्वारी दरम्यान याच नदीच्या खोऱ्याचा मार्ग वापरला होता. लोगर, पंजशीर, अलिंजार, कुनार आणि स्वात या काबुल नदीच्या मुख्य उपनद्या आहेत. ही नदी सिंचनाबरोबर जलविद्युत निर्मितीसाठीही महत्त्वाची आहे. काबुल नदीवर वारसक धरण (पाकिस्तान) आणि नागलू धरण (अफगाणिस्तान) यांसारखे मोठे प्रकल्प उभारले गेले आहेत.[३]
संदर्भ आणि नोंदी
[संपादन]- ↑ "Kabul River - Afghanistan and Pakistan". Encyclopaedia Britannica. १५ मे २०२६ रोजी पाहिले.
- ↑ "Meaning and history of the name Kabul". WisdomLib. १५ मे २०२६ रोजी पाहिले.
- ↑ "Kabul River - Hydropower and Irrigation". Mapy.com. १५ मे २०२६ रोजी पाहिले.