ऑनलाईन जाहिराती

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

ऑनलाईन जाहिराती म्हणजेच इंटरनेट जाहिराती, ग्राहकांपर्यंत वस्तूंच्या विक्रीकलेबाबतची माहिती पोहोचविण्यासाठी वापरतात. यामध्ये ईमेल विपणन, शोध इंजिन विपणन, सामाजिक मीडिया विपणन अशा वेगवेगळया दर्शनीय जाहिरातींचा समावेश आहे. इतर जाहिरात माध्यामांप्रमाणेच ऑनलाईन जाहिरातीमध्ये सुद्धा प्रकाशक आणि जाहिरातदार एकत्र काम करताना दिसतात. प्रकाशक ऑनलाईन जाहिराती एकत्र करुन जाहिरातदाराकडे प्रदर्शित करण्यासाठी देतो. यामध्ये जाहिरात संस्थांचा महत्त्वपूर्ण सहभाग असतो. जाहिरात संस्था जाहिरात स्वत: तयार करतात आणि आधुनिक तंत्रज्ञांचा वापर करुन त्या जास्तीत जास्त ग्राहकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी आवश्यक ते सर्व प्रयत्न स्वतंत्रपणे करतात.

ऑनलाईन जाहिराती हा सध्याचा मोठया प्रमाणावर चालणारा व्यापार आहे आणि दिवसेंदिवस याचा आवाका वाढत आहे. युनायटेड स्टेटस सारख्या ठिकाणी इंटरनेट जाहिरातीव्दारे मिळणारा महसूल दृक - श्राव्य माध्यामातून मिळणा-या महसूलापेक्षा कित्येक पटीने जास्त आहे.[१]

अनुक्रमणिका

इतिहास[संपादन]

सुरूवातीच्या काळात एआरपीएएनईटी (ARPANET) आणि एनएसएफएनईटी (NSFNET) सारख्या इंटरनेटचा वापर करणा-या कंपन्यांनी इंटरनेटचा वापर नफा कमावणा-या संस्थांनी व्यापारी कामासाठी न करण्याचे धोरण स्विकारलेले होते.[२][३] 1991 मध्ये एनएसएफएनईटी (NSFNET) ने या धोरणाला नाकारुन इंटरनेटचा वापर व्यापारी फायदयासाठी करण्यासाठी घातलेले सर्व निर्बंध झुकारून देण्याचे ठरविले.[४][५][६][७][८]

१८ जानेवारी १९९४ मध्ये ॲण्डूज युनिव्हर्सिटी सिस्टीम ॲडमिनिस्टेटरने एक धार्मिक घेाषणा नेटवर्क वापरणा-यांना मेलव्दारे पाठविली.[९] त्यानंतर चार महिन्यांनी लॉरेन्स कान्टर आणि मार्था सीगेल या वकिली व्यवसाय करणा-या जोडगोळीने यूझनेटच्या माध्यामातून त्यांच्या वकिली व्यवसायाची जाहिरात करण्यासाठी ई मेल चा वापर केला.[१०] अशा प्रकारे ऑनलाईन जाहिरातींचा श्रीगणेशा झाला.

१९९३ मध्ये ग्लोबल नेटवर्क नेविगेटर यांनी पहिली क्लिक करता येणारी वेब जाहिरात सिलिकॉन व्हॅलि या विकीली व्यवसाय करणा-या संस्थेला विकली.[११]

१९९८ मध्ये गो.टू.कॉम ही पहिली सर्च जाहिरातींची प्रणाली तयार झाली , जी २००१ मध्ये ओव्हरचर या नावाने ओळखली गेली आणि २००३ मध्ये याहू ने ताब्यात घेतली.[१२] गूगल ने २००० मध्ये सर्च जाहिरातींची कार्यप्रणाली विकसित केली.[१३]

बटवडा पद्धती[संपादन]

प्रदर्शनीय जाहिराती[संपादन]

शब्द, चिन्ह, हलती चित्र, दृश्यचित्रवाणी, छायाचित्र किंवा इतर डोळयांना आकर्षून घेणा-या साधनांचा वापर करुन दर्शनीय जाहिरातींचा मजकूर तयार केला जातो. जाहिरातींचा ग्राहकांवर प्रभावी परिणाम करण्यासाठी दर्शनीय जाहिरात हा उत्तम पर्याय आहे.

वेब बॅनर जाहिराती[संपादन]

वेब पानामध्ये डोळयासमोर दिसणा-या आकृत्यांचा / चिन्हांचा वापर करुन सेंट्रल ॲड सर्व्हरच्या मदतीने या जाहिराती बनविल्या जातात.

जावा अपीलेटस, एचटीएमएल ५ , अडोब पलॅश आणि असेच इतर कार्यप्रणाल्या वापरुन दूरचित्रवाणी, चलतचित्र, बटणे, चिन्हे अशाव्दारे बॅनर जाहिराती जास्तीत जास्त प्रभावी बनविल्या जातात.[१४]

चौकट जाहिराती[संपादन]

बोलीभाषेचा वापर करुन दिलेली जाहिरात ही पारंपारिक चौकट जाहिरात आहे. वेबसाईटचा प्रकाशक वेब पेजवर चौकट जाहिरातींसाठी ठराविक जागा नेमून देतो.

पॉप्स अप्स / पॉप्स अण्डर[संपादन]

वेबसाईट विझिटर्स इनिशिअल बॉऊझर विण्डो वापरुन या जाहिराती दिसू शकतात.

तरंगती जाहिरात[संपादन]

ठराविक वेळेनंतर दिसेनाशी होणारी किंवा कमी जास्त आकारात पुढे मागे सरकणारी अशी ही तरंगती जाहिरात खूपच प्रभावी आहे.

पसरत जाणारी जाहिरात[संपादन]

कमी जागेमध्ये जास्तीत जास्त मजकूर / माहिती अशा प्रकारच्या जाहिरातीमध्ये मावते. माऊसच्या सहाय्याने सदर जाहिरातीतील आकारमान ठरवून दिलेल्या वेळेत पसरत जाते.[१५][१६][१७]

कौशल्यपूर्ण बॅनर्स[संपादन]

संचालन प्रणाली किंवा अर्जेचा वापर करुन अशा प्रकारची जाहिरात बनवली जाते.

शब्द जाहिराती[संपादन]

चित्रांच्या माध्यमातून होणा-या जाहिरातींपेक्षा शब्दांबर आधारित जाहिरात सर्वांत वेगवान समजली जाते.[१८] शब्द, वाक्य आणि वाक्यप्रयोग इ. चा एकत्रित वापर करुन हायपरलिंकव्दारे ही जाहिरात प्रसारित केली जाते.

सर्च इंजिन मार्केटिंग (एसईएम)[संपादन]

कोणत्याही प्रकारची माहिती शोधताना वेबसाईटची दृश्यता (visibility) वाढविण्यासाठी तयार केलेले आहे. वेबसर्चर व्यक्तींच्या श्ंकाचे समाधान एसईएम व्दारे केले जाते.[१३]

सर्च इंजिन ऑप्टिमाइझेशन (एसईओ)[संपादन]

वेबसाईटमध्ये सर्च शी संबंधित समाविष्ट केलेल्या मजकूराची श्रेणी वाढविण्याचा प्रयत्न एसईओ व्दारे केला जातो.[१९]

स्पोन्सर्ड सर्च[संपादन]

याला स्पोन्सर्ड लिंक / सर्च जाहिराती असेही म्हणतात.

सामाजिक माध्यम विक्रीकला[संपादन]

सामाजिक माध्यम वेबसाईटवरुन ब-याचशा संस्था त्यांच्या वस्तूंची अदयायावत तपशील देवून व त्यासाठी ग्राहकांना विशेष प्रसंगी भेटवस्तू देवून जाहिरातीचा हा पर्याय निवडतात.[२०]

मोबाईल जाहिरात[संपादन]

वायरलेस मोबाईलमधून – जसे स्मार्टफोन , फिचर फोन किंवा टॅबलेट इ.मधून केलेल्या जाहिरातीला मोबाईल जाहिरात म्हणतात. मोबाईल वापरणा-यांची संख्या, त्याचा वेग, संपर्क कक्षा यामध्ये दिवसेदिवस सुधारणा होत असल्यामुळे हे माध्यम सध्या सर्वांत लोकप्रिय ठरलेले आहे.

ई मेल जाहिरात[संपादन]

संपूर्ण ई मेल किंवा त्यातील कही भाग या जाहिरातींच्या स्वरुपात प्रसारित केला जातो.

ऑनलाईन वर्गीकृत जाहिराती[संपादन]

वेगवेगळया वर्गामधील उदा. ऑनलाईन नोकरी, ऑनलाईन बँकाची यादी, ऑनलाईन लिलावाची यादी इ. व्दारे केलेल्या जाहिराती या प्रकारात मोडतात.

ॲडवेअर[संपादन]

ही आज्ञावली कार्यान्वित केल्यास संगणकावर आपोआप जाहिराती दिसू शकतात.

परतफेडीच्या पद्धती[संपादन]

सीपीएम (प्रति हजारामागे दर)[संपादन]

जाहिरातदार प्रत्येकी 1000 मजकूराच्या प्रदर्शनासाठी ग्राहकाला जी ठराविक रक्कम प्रदान करतो त्याला सीपीएम असे म्हणतात. ऑनलाईन जाहिरात प्रदर्शन म्हणजेच ठसा उमटविणे असा आहे.[२१] वेब बगससारखे अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करुन जाहिरातदार ठसा खरोखरच ग्राहकांपर्यंत पोहोचला किंवा कसे याची खात्री करु शकतो.

सीपीसी (प्रति टिचकीमागे दर)[संपादन]

जाहिरातदार प्रत्येक वेळी जाहिरातीवरील टिचकीमागे जी रक्कम प्रदान करतो त्याला सीपीसी असे म्हणतात. व्हिजिटर्सनी जर त्यांच्या साईटला प्रत्यक्ष भेट दिल्यास जाहिरात प्रभावी असल्याचे मानले जाते.

ऑनलाईन जाहिरातींचे फायदे[संपादन]

किंमत[संपादन]

ऑनलाईन जाहिरातींच्या तुलनेत ऑनलाईन जाहिरातींचा दर कमी असून इतर माध्यमाच्या तुलनेने खूपच प्रभावी आहे.[२२]

मोजमाप[संपादन]

ऑनलाईन जाहिरातदार जाहिरातीच्या परिणामकारकतेनुसार ग्राहकांच्या संख्येबाबतचा किंवा ग्राहकांच्या प्रतिसादाबाबतचा तपशील गोळा करु शकतो.

बांधणी[संपादन]

जाहिरातदार मजकूर जास्तीत जास्त आकर्षिक करण्यासाठी वेगवेगळया प्रतिमा, दूरचित्रवाणी, लिंक्स इ. मार्गांनी जाहिरातीची बांधणी करु शकतो , जेणेकरुन या जाहिरातीमुळे ग्राहक वर्ग तयार करता येईल.

लक्ष्य[संपादन]

ऑनलाईन जाहिरातींसाठी कोणताही भौगोलिक अडसर प्रसारीत होण्याच्या मार्गात येत नाही.

आवाका[संपादन]

ऑनलाईन जाहिरातींमुळे जागतिक बाजारपेठेमध्ये स्पर्धा करता येणे सहज शक्य झाले आहे.

वेग[संपादन]

ऑनलाईन जाहिरातींचा वेग इतर कोणत्याही माध्यामातून प्रसारित होणा-या जाहिरातींपेक्षा जलद आहे. तसेच या जाहिरातीमध्ये सुधारणा किंवा काही बदल करावयाचे असल्यास ते सुद्धा जलद गतीने करता येणे शक्य आहे.

संदर्भ व नोंदी[संपादन]

  1. ^ ""आयएबी इंटरनेट जाहिरातींचा महसूल अहवाल : २०१२ चा संपूर्ण तपशील"." (इंग्लिश मजकूर). प्राईसवॉटरहाऊसकूपर्स, इंटरनेट ॲडवटायझिंग ब्युरो. एप्रिल २०१३. २०१३-०६-१२. 
  2. ^ ""माहितीचे धोरण"." (इंग्लिश मजकूर). २०१३-०६-२४. 
  3. ^ टेम्प्लेटन, ब्रॅड (२००८) (२०१३-०६-१४). ""स्पॅमच्या २५ व्या वर्धापनदिनी आढावा"" (इंग्लिश मजकूर). टेम्प्लेटन. 
  4. ^ ""एनएफएसवएनईटी-नॅशनल सायन्स फौउंडेशन नेटवर्क"." (इंग्लिश मजकूर). लिविंग इंटरनेट. २०१३-०६-२५. 
  5. ^ ""द इंटरनेट"." (इंग्लिश मजकूर). नॅशनल सायन्स फौउंडेशन. २०१३-०६-२४. 
  6. ^ लेस्टर, लिंडा (२०१३-०६-२४). "इंटरनेटचे व्यापारीकरण : एनएसएफएनईटीची नवीन संपर्क दळणवळणांच्या साधनाकडे वाटचाल". (इंग्लिश मजकूर). (आधीच्या मूळ आवृत्तीत त्रूटी जाणवल्याने विदागारातील आवृत्ती दिनांक २९ जुलै २०१४ रोजी मिळविली). 
  7. ^ पाकस्टास, अलगिरदास (२०१३-०६-१९). ""इंटरनेट कायदयासमोरील अडचणी आणि सत्यता"." (इंग्लिश मजकूर). 
  8. ^ ""इंटरनेटमधील क्रांती"." (इंग्लिश मजकूर). सीसको प्रेस. २०१३-०६-२५. 
  9. ^ टेम्पलेट, ब्रॅड (२०१३-०६-१४). ""स्पमचा मूळचा अर्थ शिवीगाळ करणे असा आहे"." (इंग्लिश मजकूर). टेम्प्लेटन. 
  10. ^ ""इंटरनेट जाहिरातीवरील कार्यरत समूहाचा अहवाल"." (इंग्लिश मजकूर). द कोअलिशन फोर नेटवर्क इंन्फोरमेशन. १९९४-०९-२८. 
  11. ^ ब्रीग्ज, रेक्स; होलीस, नाइजल. ""वेबवरील जाहिरात"." (इंग्लिश मजकूर). 
  12. ^ जानसेन, बी.जे; मुलेन, टी. ""तंत्राच्या इतिहासाचा मागोवा"." (इंग्लिश मजकूर). इंटरनॅशनल जर्नरल ऑफ इलेकट्रॉनिक बिझनेस. 
  13. a b ""गुगलने स्वत:च्या जाहिरात प्रणालीची सुरुवात केली"." (इंग्लिश मजकूर). गूगल ऑक्टोबर 2000. २०१३-०६-१४. 
  14. ^ स्यू,, एरिक (९ एप्रिल २०१३) (२०१३-०६-१३). ""दूरचित्रवाणीवरील जाहिरातींचा जमाना"." (इंग्लिश मजकूर). एरिकॉसिउ. 
  15. ^ ""ऑनलाइन मार्केटिंग व्याख्या"." (इंग्लिश मजकूर). अर्बनएग्नि. २०१३-०६-१३. 
  16. ^ "मोबाईल रीच मेडिआ ॲड इंटरफेस डेफिनेशन." (इंग्लिश मजकूर). इंटरॲक्टीव्ह ॲडव्हटायजिंग ब्युरो. २०१३-०६-१३. 
  17. ^ ""विस्तृत बॅनर्स"" (इंग्लिश मजकूर). एक्सपान्डेबल बॅनर्स. २०१३-०६-१३. 
  18. ^ ""टर्म: टेक्स ॲड"." (इंग्लिश मजकूर). मार्केटिंगटर्म्स.कॉम. २०१३-०६-१३. 
  19. ^ ""५ टॉप एसइओ चुकांच्या याद्या - मॅट कट्स लिखित"." (इंग्लिश मजकूर). सूप्रामाइंड.कॉम. २०१३-११-०१. 
  20. ^ ख्रिस्टन्सन,, पी. (२०१३-०६-१३). ""एसएमएम"" (इंग्लिश मजकूर). टेक टर्म्स कॉम्पयूटर डिक्शनरी. 
  21. ^ स्टोरी,, लुईस (२२ ऑक्टोबर २००७) (२०१३-०६-२५). ""नाना प्रकारच्या साईट ची निर्मिती"." (इंग्लिश मजकूर). 
  22. ^ टँग, झूलेई (२०१३-०६-०१). ""ऑनलाईन जाहिरातींची किंमत प्रत्येक टिचकीमागे ठरविली जाते"." (इंग्लिश मजकूर).