अर्नेस्ट हेमिंग्वे
| लिंग | पुरूष  |
|---|---|
| नागरिकत्व | अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |
| स्थानिक भाषेतील नाव | Ernest Miller Hemingway |
| दिलेले नाव | Ernest, Miller |
| आडनाव | Hemingway |
| उपनाव | Papa |
| लघुनाम | Ernest Hemingway |
| जन्म तारीख | २१ जुलै 1899 |
| जन्मस्थान | Oak Park |
| मृत्यू तारीख | २ जुलै 1961 |
| मृत्यूस्थान | Ketchum |
| मृत्युची पद्धत | आत्महत्या |
| मृत्युचे कारण | दारुगोळा फुटुन इजा |
| चिरविश्रांतीस्थान | Ketchum Cemetery |
| वडील | Clarence Hemingway |
| आई | Grace Hall Hemingway |
| भावंडे | Leicester Hemingway, Marcelline Hemingway Sanford, Madelaine Hemingway Miller, Carol Hemingway, Ursula Hemingway |
| वैवाहिक जोडीदार | Hadley Richardson, Pauline Pfeiffer, Martha Gellhorn, Mary Welsh Hemingway |
| अपत्य | Jack Hemingway, Patrick Hemingway, Gloria Hemingway |
| मातृभाषा | इंग्लिश भाषा |
| बोलण्याची वा लेखनाची भाषा | इंग्लिश भाषा, फ्रेंच भाषा, स्पॅनिश भाषा |
| लेखनाची भाषा | इंग्लिश भाषा |
| कार्यक्षेत्र | roman à clef |
| शिक्षण घेतलेली संस्था | Oak Park and River Forest High School, James F. Byrnes High School |
| निवासस्थान | की वेस्ट, पॅरिस, Ketchum, Ernest Hemingway House |
| कर्मस्थळ | Alassio |
| कार्य कालावधी (प्रारंभ) | 1917 |
| कार्य कालावधी (अंत) | 1961 |
| वैद्यकीय स्थिती | मद्यपाश, hereditary haemochromatosis |
| युद्ध | पहिले महायुद्ध, दुसरे महायुद्ध, स्पॅनिश गृहयुद्ध |
| List of works | Ernest Hemingway bibliography |
| Archives at | Beinecke Rare Book & Manuscript Library, University of Maryland Libraries, Princeton University Library, Harry Ransom Center, Eberly Family Special Collections Library |
| Has works in the collection | The J. Paul Getty Museum, print collection of the national Library of BAnQ |
| गट-प्रकार | prose, opinion journalism, memoir |
| Influenced by | रॉबर्ट लुई स्टीवन्सन, Mario Berrino |
| महत्वाची घटना | Nazi book burnings, San Fermín |
| नामांकने प्राप्त | साहित्यातील नोबेल पारितोषिक, साहित्यातील नोबेल पारितोषिक, साहित्यातील नोबेल पारितोषिक, साहित्यातील नोबेल पारितोषिक |
| Described at URL | https://librarycatalog.usj.edu.lb/cgi-bin/koha/opac-authoritiesdetail.pl?authid=174744 |
| Copyright representative | reproduction right not represented by CISAC member |
| Copyright status as a creator | works protected by copyrights, copyrights on works have expired, part of the copyrights on oeuvre has expired |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
अर्नेस्ट हेमिंग्वे हे एक अमेरिकन साहित्यिक होते. त्यांना विसाव्या शतकातील श्रेष्ठ अमेरिकन कथा-कादंबरीकार समजले जाते. यांचा जन्म अमेरिकेतील इलिनॉय राज्यातील ओक पार्क येथे १८९९ साली झाला. त्यांचे वडील व्यवसायाने डॉक्टर होते तसेच त्यांना शिकार, मासेमारी असे छंद होते. अर्नेस्टना बाळपणीच वडिलांकडून या छंदांचे बाळकडू मिळाले. पुढे आयुष्यभर अर्नेस्टने शिकार, मासेमारी, मुष्टियुद्ध, बैलांच्या झुंजी असे छंद जोपासले. ओक पार्क मध्ये ते फुटबॉल खेळत, मुष्टियुद्धात भाग घेत आणि शालेय वृत्तपत्रातून लेखन करीत असत.
वयाच्या अठराव्या वर्षी त्यांनी कान्सास सिटी स्टार या वृत्तपत्रात वार्ताहर म्हणून कामास सुरुवात केली. त्याच दरम्यान त्यांनी पहिल्या महायुद्धात लढाईवर जाण्यासाठी आपले नाव नोंदविले; पण त्यांच्या डाव्या डोळ्यात दोष असल्याने त्यांची निवड झाली नाही. तेव्हा त्यांनी रेडक्रॉसच्या ॲंब्यूलन्सचा ड्रायव्हर म्हणून नोकरी मिळविली. आपल्या जिवाची तमा न बाळगता त्यांनी एका जखमी सैनिकाचा जीव वाचविल्याने त्यांचा सत्कार करण्यात आला.
पहिल्या महायुद्धानंतर अर्नेस्ट हेमिंग्वे पुन्हा पत्रकारितेकडे वळले. १९२५ साली त्यांचे पहिले महत्त्वाचे पुस्तक इन अवर टाइम प्रकाशित झाले. या कथासंग्रहात मिशिगनमधील बालपणीचे अनुभव त्यांनी लिहिले आहेत. १९२६ साली द सन ऑल्सो राइझेस आणि १९२९ साली अ फेअरवेल टू आर्म्स नावाच्या पहिल्या महायुद्धावर आधारीत कादंबऱ्या प्रकाशित झाल्या. यात पहिल्या महायुद्धाच्या विध्वसंक अनुभवाने हताश झालेल्या तरुण पिढीचे चित्रण हेमिंग्वे यांनी केले आहे. १९३७ साली प्रकाशित टू हॅव अँड हॅव नॉट ही कादंबरी आर्थिक मंदीच्या पार्श्वभूमीची, हूम द बेल टोल्स (१९४०) ही स्पॅनिश यादवी युद्धावर आधारीत महाकाव्यसदृश कादंबरी, ॲक्रॉस द रिव्हर अँड इन्टू द ट्रीज (१९५०) ही दुस्ऱ्या महायुद्धानंतर एका प्रेमसंबंधांवर आधारीत कादंबरी, अशा विविध विषयांवर हेमिंग्वे यांनी विपुल लिखाण केले.
हेमिंग्वे यांची द ओल्ड मॅन अँड द सी ही सर्वोत्कृष्ठ कादंबरी मानली जाते. त्यांनी सुमारे ५० कथा लिहिल्या आणि त्यांचे तीन कथासंग्रह इन अवर टाइम (१९२५), मेन विदाउट विमेन (१९२७) आणि विनर टेक नथिंग (१९३३) प्रसिद्ध झाले आहेत. हेमिंग्वे यांच्या कथांमध्ये निक ॲडम्स नावाचा एक तरुण नायक भेटतो, तरुण हेमिंग्वेचेच ते एक रूप असल्याचे जाणवते. यावर लिहिलेल्या कथांपैकी द किलर्स, द शॉर्ट हॅपी लाइफ ऑफ फ्रान्सिस मॅकॉम्बर, द स्नोज ऑफ किलिमांजरो अतिशय गाजल्या.
पहिले महायुद्ध, आर्थिक मंदी, दुसरे महायुद्ध, जर्मनीतील हिटलरशाही, रशियातील रक्तरंजित संघर्ष, स्पॅनिश यादवी युद्ध अशा सर्व जागतिक घाडामोडींवर आणि स्वतःच्या छंदांवरून घेतलेले विषय, जंगले, बंदुका, प्रेमप्रकरणे, आत्महत्या या विषयांचे मनस्वी आकर्षण हेमिंग्वे यांना होते आणि तेच त्यांच्या लिखाणात उमटले आहे.
१९५४ साली अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांना साहित्यातील सर्वाधिक मानाचे नोबेल पारितोषिक मिळाले.
अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांना मृत्युचे खूप आकर्षण होते. वयाची ६० जवळ येत असतांना त्यांना मधुमेह, रक्तदाब, विस्मरण, संशयग्रस्तता, भयगंड अशा असाध्य व्याधींमुळे ते त्रस्त होते. व्याच्या ६२ व्या वर्षी १९६१ साली अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांनी स्वतःच्या डोक्यात बंदुकीची गोळी झाडून आत्महत्या केली. आत्महत्या करण्यामागे मृत्यु विषयीची ओढ असणे एक कारण असु शकेल पण ही ओढ अनुवांशिक असावी असे म्हणतात. कारण अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांच्या वडिलांनीही डोक्यात गोळी झाडुनच आत्महत्या केली होती. त्यांच्या भावालाही आजारपणातून आपण बरे होऊ शकत नाही असे वाटल्यावरून गर्दचे व्यसन लागले होते. अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांना तीन मुली, पैकी एकीने झोपेच्या गोळ्या खाऊन आत्महत्या केली, दुसरी जवळजवळ वेडी झाली तर मुलगा ग्रेगरी यालाही वेडाचे झटके येत असत. बेदरकार, बेधडक, बेभान वर्तन त्यातून निर्माण झालेले आजार, मनोरूग्णता, वेड, स्मृतिनाश, न्यूनगंड अशा विकारांनी सगळेच ग्रासलेले दिसून येते. त्यामुळेच आत्महत्या करण्याचा मार्ग निवडला असावा.
परिवार
[संपादन]अर्नेस्ट हेमिंग्वेने चार वेळा लग्न केले. त्यांना एकूण तीन मुले होती. त्यांचे पहिले लग्न १९२१ मध्ये हॅडली रिचर्डसन यांच्याशी झाला, ज्यांच्यापासून त्यांना 'जॅक' (जॉर्ज हॅडली निमज हेमिंग्वे) हा पहिला मुलगा झाला; जॅक पुढे लेखक आणि वन्यजीव संरक्षक बनला.[१] १९२७ मध्ये हॅडलीशी घटस्फोट झाल्यानंतर हेमिंग्वे यांनी पॉलीन फायफरशी लग्न केले, ज्यांच्यापासून त्यांना पॅट्रिक आणि ग्रॅगरी (नंतरच्या काळात ग्लोरिया) ही दोन मुले झाली. पॅट्रिक यांनी वन्यजीव व्यवस्थापक म्हणून काम केले, तर ग्रॅगरी यांनी वैद्यकीय क्षेत्रात डॉक्टर म्हणून योगदान दिले.[२] पॉलीननंतर हेमिंग्वे यांनी मार्था गेलहॉर्न आणि शेवटी मेरी वेल्श यांच्याशी लग्न केले. या दोन लग्नांतून त्यांना मुले झाली नाहीत. हेमिंग्वे यांच्या कुटुंबात पुढे त्यांची नात मुरिएल हेमिंग्वे आणि मार्गो हेमिंग्वे यांनी हॉलिवूड अभिनेत्री म्हणून आंतरराष्ट्रीय ख्याती मिळवली.[३]
निवडक साहित्यकृती
[संपादन]| वर्ष | शीर्षक | प्रकाशक | पुरस्कार |
|---|---|---|---|
| १९२३ | थ्री स्टोरीज अँड टेन पोयम्स | काँटॅक्ट पब्लिशिंग कंपनी | — |
| १९२४ | इन अवर टाइम (लघुकथा) | थ्री माउंटेन्स प्रेस | — |
| १९२५ | इन अवर टाइम (लघुकथा संग्रह) | बोनी अँड लिव्हरराइट | — |
| १९२६ | द टॉरेंट्स ऑफ स्प्रिंग | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९२६ | द सन अल्सो रायझेस | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९२७ | मेन विदाउट विमेन | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९२९ | अ फेअरवेल टू आर्म्स | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९३२ | डेथ इन द आफ्टरनुन | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९३३ | विनर टेक नथिंग | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९३५ | ग्रीन हिल्स ऑफ आफ्रिका | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९३७ | टू हॅव अँड हॅव नॉट | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९३८ | द फिफ्थ कॉलम अँड द फर्स्ट फोर्टी-नाइन स्टोरीज | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९४० | फॉर हुम द बेल टोल्स | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९५० | अक्रॉस द रिव्हर अँड इंटू द ट्रीज | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | — |
| १९५२ | द ओल्ड मॅन अँड द सी | चार्ल्स स्क्रिबनर्स सन्स | पुलित्झर पुरस्कार (१९५३) आणि नोबेल पारितोषिक (१९५४)[४] |
बाह्य दुवे
[संपादन]- ↑ Mellow, James R. (1992). Hemingway: A Life Without Consequences (इंग्रजी भाषेत). Houghton Mifflin. pp. 150-155. ISBN 978-0-395-37777-2.
- ↑ Baker, Carlos (1969). Ernest Hemingway: A Life Story (इंग्रजी भाषेत). Charles Scribner's Sons. pp. 180-185. ISBN 978-0-02-001690-8.
- ↑ "Ernest Hemingway Biography". Biography.com (इंग्रजी भाषेत). २४ जुलै २०२६ रोजी पाहिले.
- ↑ चुका उधृत करा:
<ref>चुकीचा कोड; "Old Man" नावाने दिलेल्या संदर्भांमध्ये काहीही माहिती नाही