मूत्रपिंड

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

मूत्रपिंड(kidney) हे गडद लाल, घेवड्याच्या(bean-shaped) आकाराचे असते. ते साधारण १०सेमी.लांब, ५सेमी.रूंद, ४सेमी.जाड असते. उजवे मूत्रपिंड हे डाव्या मूत्रपिंडापेक्षा खाली असते. ही रक्त गाळून शुद्ध करणाऱ्या गाळण्या आहेत. १३ मार्च हा दिवस जागतिक मूत्रपिंड दिवस म्हणून साजरा केला जातो.[१]

कार्य[संपादन]

अशुद्ध झालेले रक्‍त शुद्ध करण्याचे काम मूत्रपिंड देखील करत असतात. उत्सर्जक पदार्थ निराळे काढले जातात व ते मूत्र मार्गातून विसर्जित होतात.[२] या शिबवाय या मध्ये जीवनसत्त्व ‘डी-३‘ आणि एरिथ्रोपोइटिन दोन संप्रेरक मूत्रपिंडात तयार होतात. ड जिवनसत्त्व आपल्या शरीरातल्या कॅल्शियमचे संतुलन ठेवण्यासाठी लागते. एरिथ्रोपोइटिनमुळे रक्ताच्या लाल पेशी तयार होतात. शरीरातले आम्लअल्कली यांचे संतुलन कायम राखण्याचे कार्य हे करते.[३]

विकार[संपादन]

मधुमेह, उच्चरक्तदाब, लठ्ठपणा या साऱ्याचा एकत्रित परिणाम मूत्रपिंडांच्या आरोग्यावर होत असते.

मूत्रपिंड रोपण[संपादन]

या अवयवास विकार झाल्यावर रक्तशुद्धीकरण योग्य होत नाही. त्यामुळे मूत्रपिंडरोपण अथवा डायलिसिस या दोहोपैकी एक पर्याय किडनीचे आरोग्य सुधारण्यासाठी वापरला जाउ शकतो.

संदर्भ[संपादन]

  1. http://pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp?releaseId=M2014FR24
  2. http://maharashtratimes.indiatimes.com/rssarticleshow/33407195.cms?prtpage=1
  3. www.loksatta.com/daily/20040911/lswasthya.htm