जॉर्ज मॅलोरी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

जॉर्ज मॅलोरी हे ब्रिटीश गिर्यारोहक होते. यांनी १९२१ मध्ये एव्हरेस्ट च्या उत्तरेकडील मार्गाचा शोध लावला. ही एव्हरेस्ट काबीज करायची मोहिम नव्हती तर एव्हरेस्ट चढण्याचे मार्ग कुठून असण्याची शक्यता आहे हे पडताळण्यास होती. मॅलोरी यांनी आपल्या शोधाकार्यात पार एव्हरेस्ट च्या सोंडांपर्यंत पोहोचण्यात यश मिळवले. मॅलोरी हे पहिले व्यक्ती होते ज्यांनी नॉर्थ कोल (७,००७ मी) वर पाउल ठेवले. नॉर्थ कोलवरुन त्यांनी पुढील रस्ता कसा असेल याची पडताळणी केली. त्यांची मोहिमा इतक्या उंची साठी अद्ययावत नव्हती त्यामुळे त्यांना तेथून आवरते घ्यावे लागले.

पुढच्याच वर्षी सन १९२२ मध्ये ब्रिटीशांनी एव्हरेस्ट काबीज करायची मोहिम् आखली.या मोहिमेत जॉर्ज फिंच यांनी भराभर चढत ८,००० मीटर पेक्षाही जास्त चढण केली व ८,००० मीटरपेक्षा चढाई करणारे पहिले व्यक्ती बनले. ही मोहिम जॉर्ज मॅलोरी व ब्रिटीशांच्या अखिलाडू वृती साठी गाजली. मॅलोरी व कर्नल फेलिक्स यांनी पुन्हा एकदा नॉर्थ कोलच्या बाजूने प्रयत्न केला. मॅलो‍री यांच्या चुकीमुळे हिमस्खलनामध्ये ७ स्थानिक वाहक मारले गेले.

१९२४ मध्ये मॅलोरी यांनी पुन्हा ब्रिटीश मोहिम आखली. या मोहिमेत सुरुवातील मॅलोरी व ब्रुस यांचे प्रयत्न खराब हवामानाने फोल ठरवले. पुढील प्रयत्न नॉर्टन व सॉमरवेल यांनी केले त्यांना सुरेख हवामानाची साथ मिळाली व त्यांनी विना ऑक्सिजन प्रयत्न केले. नॉर्टन ८,५५८ मीटर पोहोचले असताना मॅलोरी व इर्व्हिन ह्यानी ऑक्सिजन देण्यासाठी म्हणून पुढाकार घेतला. नॉर्टनला बेसकँप कडे परत पाठवले व स्वता: मोहिमे फत्ते करायची ठरवले. ८ जून १९२४ रोजी इर्व्हिन व मॅलोरी चढाई करत असताना मरण पावले. १ मे १९९९ रोजी मॅलोरी व इर्व्हिन फाउंडेशनच्या गिर्यारोहकांनी एव्हरेस्ट शिखराच्या उत्तर बाजूला बर्फाच्या अस्तराखाली दफन झालेले मृतदेह शोधून काढण्यात यश मिळाले. शिखराच्या एवढे जवळ सापडलेले मृतदेहांमुळे इर्व्हिन व मॅलोरी यांनी हिलरी व नोर्गेच्या २४ वर्षे आगोदरच यांनी एव्हरेस्ट सर केले होते की काय अश्या चर्चांना उधाण आले. परंतु त्या मोहिमेतील सहकाऱ्यांचे मत व ज्या परिस्थितीत मृतदेह सापडले त्यावरुन त्यांना शिखर सर करण्यात अपयश आले असे बहुतेकांचे मत आहे.