२०२५ प्रयाग महाकुंभमेळा

२०२५ प्रयाग महाकुंभमेळा
	Pilgrims at Triveni Sangam
तारीख	१३ जानेवारी – २६ फेब्रुवारी २०२५
स्थळ	Triveni Sangam
स्थान	प्रयागराज, उत्तर प्रदेश, भारत
Coordinates	26°25′52″N 82°53′06″E / 26.431°N 82.885°E
प्रकार	Hindu festival
अंदाजपत्रक	साचा:INRconvert
Patron(s)	Government of Uttar Pradesh
Website	kumbh.gov.in

२०२५ प्रयाग महाकुंभमेळा हा कुंभमेळ्याचा एक धार्मिक आणि सांस्कृतिक , सामाजिक मेळा मनाला जातो .६६ कोटी (६६ कोटी) पेक्षा जास्त लोकांनी या विशिष्ट कुंभ मेळ्यात स्नान केले आहे .

ज्योतिष शास्त्रीय महत्व

सूर्याभोवती गुरू ग्रहाची पूर्ण कक्षीय क्रांती दर्शविली. ते १३ जानेवारी ते २६ फेब्रुवारी २०२५ या कालावधीत उत्तर प्रदेशातील प्रयागराज येथील त्रिवेणी संगम येथे संपन्न झाला. हा जगातील सर्वात मोठा मेळावा होता. या घटनेने १२ वर्षांचा कुंभमेळा पूर्ण झाला आणि ४५ दिवस चालणाऱ्या या कार्यक्रमाला अधिकृतपणे महाकुंभमेळा असे नाव देण्यात आले.^[१]

वैशिष्ट्य

कुंभमेळा संपन्न होण्याचे तीन प्रकार मानले जातात-

दर बारा वर्षांनी येणारा पूर्ण कुंभ

दर सहा वर्षांनी येणारा अर्ध कुंभ

दर १४४ वर्षांनी येणारा महा कुंभ

२०२५ साली आलेला कुंभमेळा हा १४४ वर्षांनी असलेल्या खगोलशास्त्रीय ग्रहस्थितीमुळे महाकुंभ योग असल्याने याचे महत्व विशेष असल्याचे मानले गेले आहे.^[२]

प्रयागराज

दर बारा वर्षांनी या ठिकाणी कुंभमेळा साजरा होतो. या ठिकाणाचे जुने नाव अलाहाबाद असे आहे. येथे गंगा, यमुना आणि सरस्वती या नद्यांचा संगम होत असल्याने या ठिकाणाला तीर्थक्षेत्र म्हणून मान्यता मिळालेली आहे. महाकुंभ पर्वणीनिमित्त या ठिकाणी विशेष व्यवस्था करून तात्पुरत्या नगररचनेची व्यवस्था करण्यात आली. यामुळे या स्थानाकडे विशेष आकर्षणाने पाहिले गेले आहे.^[३]