Jump to content

हायपरलिपिडेमिया

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

हायपरलिपिडेमिया म्हणजे रक्तातील कोणत्याही किंवा सर्व मेद (उदा. चरबी, ट्रायग्लिसराइड्स, कोलेस्ट्रॉल, फॉस्फोलिपिड्स) किंवा लायपोप्रोटीन्सची पातळी असामान्यपणे जास्त असणे. [] हायपरलिपिडेमिया हा शब्द प्रयोगशाळेतील निष्कर्षासाठी वापरला जातो आणि त्याचबरोबर विविध अर्जित किंवा अनुवांशिक विकारांसाठी एक व्यापक संज्ञा म्हणूनही वापरला जातो, ज्यामुळे हा निष्कर्ष दिसून येतो. [] हायपरलिपिडेमिया हा डिस्लिपिडेमियाचा एक उपसंच आणि हायपरकोलेस्टेरोलेमियाचा एक अधिसंच आहे. हायपरलिपिडेमिया सहसा दीर्घकाळ टिकणारा असतो आणि रक्तातील मेदाची पातळी नियंत्रित करण्यासाठी सतत औषधोपचाराची आवश्यकता असते []

रक्त मेद प्रथिनांच्या कॅप्सूलमध्ये वाहून नेले जातात. [] त्या कॅप्सूलचा किंवा लायपोप्रोटीनचा आकार त्याची घनता ठरवतो. [] लायपोप्रोटीनची घनता आणि त्यात असलेल्या ॲपोलायपोप्रोटीनचा प्रकार मेदकणाचे भवितव्य आणि चयापचयावरील त्याचा प्रभाव ठरवतो.

हायपरलिपिडेमियाचे प्राथमिक आणि दुय्यम अशा उपप्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. प्राथमिक हायपरलिपिडेमिया हा सहसा अनुवांशिक कारणांमुळे (उदा. रिसेप्टर प्रथिनामध्ये झालेला उत्परिवर्तन) उद्भवतो, तर दुय्यम हायपरलिपिडेमिया हा मधुमेहसारख्या इतर अंतर्निहित कारणांमुळे निर्माण होतो. लिपिड आणि लायपोप्रोटीनमधील विकृती सामान्य लोकांमध्ये सामान्यपणे आढळतात आणि एथेरोस्क्लेरोसिसवरील त्यांच्या प्रभावामुळे त्यांना हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी रोगांसाठी सुधारण्यायोग्य जोखीम घटक मानले जाते. [] याव्यतिरिक्त, काही प्रकारांमुळे तीव्र स्वादुपिंडाचा दाह (अक्यूट पॅनक्रियाटायटिस) होण्याची शक्यता वाढू शकते.

  1. "Hyperlipidemia". The Free Dictionary.
  2. 1 2 "Hyperlipidemia | Society for Vascular Surgery". vascular.org. 2020-04-30 रोजी पाहिले.
  3. 1 2 Hall, John E. (2016). Guyton and Hall textbook of medical physiology. Elsevier. ISBN 978-1455770052. OCLC 932195756.
  4. Lilly, Leonard (2015). Pathophysiology of heart disease : a collaborative project of medical students and faculty. Wolters Kluwer. ISBN 978-1496308696. OCLC 1052840871.