स्वजातिभक्षण
| उपवर्ग | feeding behavior, predation  |
|---|---|
| Practiced by | cannibal |
| Characteristic of | congener |
स्वजातिभक्षण म्हणजे अन्न म्हणून त्याच प्रजातीच्या दुसऱ्या व्यक्ती/प्राणीचे सेवन करणे. स्वजातिभक्षण हा प्राण्यांच्या जगात एक सामान्य पर्यावरणीय संवाद आहे आणि १,५०० हून अधिक प्रजातींमध्ये त्याची नोंद झाली आहे.[१] प्राचीन आणि अलिकडच्या काळातही मानवी स्वजातिभक्षण म्हणजे नरभक्षणाच्या नोंदी केल्या आहेत.
पोषक तत्वांच्या दृष्टीने कमी असलेल्या वातावरणात स्वजातिभक्षण होण्याचे प्रमाण वाढते कारण जीव त्यांच्या स्वतःच्या प्रजातीच्या सदस्यांकडे अतिरिक्त अन्न स्रोत म्हणून बघतात. स्वजातिभक्षण लोकसंख्येचे नियमन करते, ज्यामुळे संभाव्य स्पर्धा कमी झाल्यामुळे अन्न, निवारा आणि प्रदेश यासारखी संसाधने अधिक सहज उपलब्ध होतात.[२][३] स्वजातिभक्षण - पूर्वी मानले जात होते तसे - केवळ अत्यंत अन्नटंचाईमुळे किंवा कृत्रिम/अनैसर्गिक परिस्थितीमुळे होत नाही, तर ते विविध प्रजातींमध्ये नैसर्गिक परिस्थितीत देखील होऊ शकते.[१][४]
परिसंस्थेच्या पातळीवर, जलचर वातावरणात स्वजातिभक्षणाचे प्रमाण सर्वात सामान्य आहे, माशांमध्ये स्वजातिभक्षण होण्याचे प्रमाण ०.३% पर्यंत आहे.[५][६] स्वजातिभक्षण केवळ मांसभक्षक प्रजातींपुरते मर्यादित नाही तर ते शाकाहारी आणि डेट्रिटिव्होर्समध्ये देखील आढळते.[४] लैंगिक स्वजातिभक्षणामध्ये सामान्यतः मादी व्यक्ती संभोग करण्यापूर्वी, दरम्यान किंवा नंतर नराचे सेवन करते.
संदर्भ
[संपादन]- 1 2 Polis, G. A. (1981). "The Evolution and Dynamics of Intraspecific Predation". Annual Review of Ecology and Systematics. 12 (1): 225–251. Bibcode:1981AnRES..12..225P. doi:10.1146/annurev.es.12.110181.001301.
- ↑ चुका उधृत करा:
<ref>चुकीचा कोड; "Elgar" नावाने दिलेल्या संदर्भांमध्ये काहीही माहिती नाही - ↑ Rudolf, V. H.; Antonovics, J. (2007). "Disease transmission by cannibalism: Rare event or common occurrence?". Proceedings. Biological Sciences. 274 (1614): 1205–1210. doi:10.1098/rspb.2006.0449. PMC 2189571. PMID 17327205.
- 1 2 Fox, L. R. (1975). "Cannibalism in Natural Populations". Annual Review of Ecology and Systematics. 6 (1): 87–106. Bibcode:1975AnRES...6...87F. doi:10.1146/annurev.es.06.110175.000511.
- ↑ Rudolf, Volker H. W. (2007). The Influence of Cannibalism and Size Structure on the Dynamics of Aquatic Communities. University of Virginia. p. 2. 16 April 2021 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 23 February 2019 रोजी पाहिले.
Cannibalism is a common ecological interaction in the animal kingdom, and it is ubiquitous in aquatic and terrestrial food webs [...].
- ↑ Peake, Tracey (June 2, 2022). "Fish cannibalism is rare in the wild, study finds". phys.org (इंग्रजी भाषेत). February 26, 2024 रोजी पाहिले.