Jump to content

सुहास जोशी

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
सुहास जोशी
जन्म सुहासिनी सुभाष जोशी
१२ जुलै, इ.स. १९४७
राष्ट्रीयत्व भारतीय
कार्यक्षेत्र अभिनय
भाषा मराठी
प्रमुख नाटके गोष्ट जन्मांतरीची, बॅरिस्टर
प्रमुख चित्रपट आघात, तू तिथं मी
प्रमुख दूरचित्रवाणी कार्यक्रम अग्निहोत्र, कुंकू
पुरस्कार अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेतर्फे "जीवनगौरव पुरस्कार"

सुहासिनी सुभाष जोशी, ऊर्फ सुहास जोशी, (१२ जुलै, इ.स. १९४७ - हयात) या मराठी नाट्य व चित्रपट अभिनेत्री आहेत. मराठी नाटकांव्यतिरिक्त त्यांनी हिंदी-मराठी चित्रपटांत आणि दूरचित्रवाणीवरील मालिकांमध्ये देखील कामे केली आहेत.

जीवन

[संपादन]

सुहास जोशी यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण पुण्यात झाले. बी.ए.ला त्यांचे तत्त्वज्ञान, मानशशास्त्र आणि संस्कृत हे विषय होते. कॉलेजात असताना सुहास जोशी यांनी चार-पाच नाटकांतून कामे केली होती. त्यांतले एक संस्कृत मालविकाग्निमित्र होते. हे नाटक घेऊन पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयाचा एक गट मुंबईला राज्य नाट्यस्पर्धेसाठी गेला होता. मात्र, सुहास जोशींनी काम केलेल्या या नाटकाला कुठलेही पारितोषिक मिळाले नव्हते. पुण्यातील गांधर्व महाविद्यालयाची शास्त्रीय संगीताची मध्यमा ही परीक्षाही त्या उत्तीर्ण आहेत. याशिवाय त्यांनी नवी दिल्ली येथील राष्ट्रीय नाट्य विद्यालय(नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा)येथे इब्राहिम अल्काझी यांच्या मार्गदर्शनाखाली अभिनयशिक्षणाचा तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पुरा केला आहे.

कारकीर्द

[संपादन]

सुहास जोशी यांची व्यावसायिक अभिनयाची कारकीर्द विजया मेहता दिग्दर्शित आणि जयवंत दळवी लिखित बॅरिस्टरमध्ये इ.स. १९७२ मध्ये सुरू झाली. सख्खे शेजारी, बॅरिस्टर आणि गोष्ट जन्मांतरीची ही त्यांची गाजलेली नाटके. काशीनाथ घाणेकर यांच्यासोबत आनंदी गोपाळमध्ये त्या होत्या. त्यांनी गंभीर आणि विनोदी अशा दोन्ही प्रकारच्या भूमिका केल्या आहेत. बॅरिस्टरमधील त्यांची राधा, सई परांजपेंच्या सख्खे शेजारीमधील मध्यमवर्गीय गृहिणी या त्यांच्या महत्त्वाच्या भूमिका होत. पुढे ऐंशीच्या दशकात आलेल्या तेंडुलकरांच्या कन्यादान या नाटकातील त्यांची व्यक्तिरेखा होती. या नाटकात डॉ. श्रीराम लागू प्रमुख भूमिकेत होते. सुहास जोशींनी श्रीराम लागू यांच्याबरोबर केलेली अग्निपंख, नटसम्राट, एकच प्याला ही नाटके गाजली. त्या येऊर येथील आपल्या घरी हौशी-प्रायोगिक नाट्यप्रयोगाचे दर महिन्याला आयोजन करीत असत. मराठी चित्रपटांमधल्या तू तिथे मीने सुहास जोशींना चार पुरस्कार मिळवून दिले. लक्ष्मीबाई टिळकांच्या स्मृतिचित्रेचे त्यांनी एकपात्री प्रयोग केले.

नाटके

[संपादन]
सुहास जोशी यांनी अभिनेय केलेल्या नाटकांची सविस्तर माहिती
अ.क्र.नाटकाचे नावलेखकसहकलाकार
अग्निपंखप्रभाकर मयेकरसतीश पुळेकर, वंदना गुप्ते, गिरीश ओक
आत्मकथामहेश एलकुंचवारडॉ. श्रीराम लागू, ज्योती सुभाष
आनंदी गोपाळराम जोगळेकरडॉ. काशिनाथ घाणेकर
एकच प्यालाराम गणेश गडकरीबालगंधर्व, गणपतराव बोडस
कथाविजय तेंडुलकरअमोल पालेकर, उत्तरा बावकर
कन्यादानविजय तेंडुलकरडॉ. श्रीराम लागू, नीलम शिर्के
कमलाविजय तेंडुलकरसुधीर दळवी, सतीश शाह
किरवंतप्रेमानंद गज्वीडॉ. श्रीराम लागू
कृष्णासुधीर गॉडबनी
१०गोष्ट जन्मांतरीचीविद्याधर पुंडलिकविक्रम गोखले
११घरोघरीके. नारायण काळेनाना पाटेकर, भक्ती बर्वे
१२चूकभूल द्यावी घ्यावीमधुसूदन कालेलकरदिलीप प्रभावळकर, नयना आपटे
१३डॉक्टर तुम्हीसुद्धाअजित दळवीगिरीश ओक
१४नटसम्राटवि. वा. शिरवाडकरडॉ. श्रीराम लागू, दत्ता भट, चंद्रकांत गोखले
१५पंखांना ओढ पावलांचीस. प्र. भागवत
१६पत्ते नगरीसई परांजपे
१७प्रतिबिंबमहेश एलकुंचवारडॉ. श्रीराम लागू
१८बॅरिस्टरजयवंत दळवीविक्रम गोखले, विजया मेहता
१९बाजीराव मस्तानीना. स. इनामदारसदाशिव अमरापूरकर, रेखा कामत
२०रक्त नको मज प्रेम हवेम. गं. रांगणेकरजयराम हर्डीकर
२१वर्षाववसंत कानेटकर
२२श्री कृपा करूनश्री. ना. पेंडसे
२३सख्खे शेजारीसई परांजपेदिलीप प्रभावळकर, अशोक सर्राफ
२४स्मृतिचित्रेलक्ष्मीबाई टिळक
२५ही श्रींची इच्छामधुसूदन कालेलकरविक्रम गोखले

चित्रपट

[संपादन]
सुहास जोशी अभिनित चित्रपट
वर्षचित्रपटाचे नावदिग्दर्शकसहकलाकार
१९८२स्मृतिचित्रेविजया मेहतारवींद्र मंकणी
१९८८तेझाबएन. चंद्राअनिल कपूर, माधुरी दीक्षित
१९८९चाँदनीयश चोप्राऋषी कपूर, श्रीदेवी, विनोद खन्ना
१९८९ज़ायदादसिराजुल हकमजहर खान
१९८९नाचे नागिन गली गलीमोहनजी प्रसादनितीश भारद्वाज, मीनाक्षी शेषाद्री
१९८९मैं आज़ाद हूँटीन्नू आनंदअमिताभ बच्चन, शबाना आझमी
१९९०वीरूदादाके. आर. रेड्डीधर्मेंद्र, जया प्रदा
१९९१तुम मेरे होताहीर हुसेनआमिर खान, जुही चावला
१९९१नामचीनअजित देवलआदित्य पांचोली, एकता सोहिनी
१९९२सातवाँ आसमानमहेश भट्टविवेक मुश्रान, पूजा भट्ट
१९९३आज की औरतअवतार भोगलजितेंद्र, दिम्पी फरेरा
१९९५आज़माइशसचिन पिळगावकररोहित कुमार, धर्मेंद्र
१९९५आतंक ही आतंकदिलीप शंकरआमिर खान, रजनीकांत, जुही चावला
१९९५ताकदतलत जानीशत्रुघ्न सिन्हा, सोमी अली
१९९५पापा कहते हैंमहेश भट्टजुगल हंसराज, मयुरी कांगो
१९९६ऐसी भी क्या जल्दी हैसचिन पिळगावकरविवेक मुश्रान
१९९८तू तिथे मीसंजय सूरकरमोहन जोशी
२०००जोशमन्सूर खानशाहरुख खान, ऐश्वर्या राय
२००१अशोकासंतोष सिवनशाहरुख खान, करीना कपूर
२००३पाँचअनुराग कश्यपके के मेनन, आदित्य श्रीवास्तव
२००४साताच्या आत घरातसंजय सूरकरकार्तिका राणे, निशिकांत कामत
२००६अगं बाई अरेच्चाकेदार शिंदेभरत जाधव, दिलीप प्रभावळकर
२००७आनंदाचं झाडसंजय सूरकरप्रशांत दामले, शिल्पा तुळसकर
२००७बंध प्रेमाचेअजय मेस्त्रीसंदीप कुलकर्णी, भाग्यश्री
२०१०आघातविक्रम गोखलेविक्रम गोखले, मुक्ता बर्वे
२०१०आनंदी आनंदमंदार देवस्थळीअजिंक्य देव
२०१०रामचंद्र पुरुषोत्तम जोशीअजय फणसेकरदिलीप प्रभावळकर
२०११बालगंधर्वरवी जाधवसुबोध भावे
२०१२यक्षमुकुल अभ्यंकरनाना पाटेकर
२०१४प्रेमासाठी कॉमिन्ग सूनअंकुर काकतकरआदिनाथ कोठारे, नेहा पेंडसे
२०१५मुंबई-पुणे-मुंबई २सतीश राजवाडेस्वप्नील जोशी, मुक्ता बर्वे
आगराम गोपाल वर्माअमिताभ बच्चन, अजय देवगण
आय डॅडी

दूरचित्रवाणी मालिका

[संपादन]
मालिकांची सूची
क्र.मालिकाभाषावाहिनीसुहास जोशींची व्यक्तिरेखाप्रसारणाचा कालखंड
अग्निहोत्रमराठीस्टार प्रवाहप्रभा केशव रिसबूड (प्रभा मामी)२००८ – २०१०
एक धागा सुखाचामराठी
ऋणानुबंधमराठी
किमयागारमराठी
कुंकूमराठीझी मराठीकृष्णा२००९ – २०१२
धडकनहिंदीसोनी टीव्ही२००१ – २००२
सांजसावल्यामराठी
स्मृतिचित्रेमराठीदूरदर्शनलक्ष्मीबाई टिळक१९८२
ललित २०५मराठीस्टार प्रवाहसुमित्रा राजाध्यक्ष (आजी)२०१८ – २०१९
१०तू तेव्हा तशीमराठीझी मराठीरमा जोशी२०२२ – २०२३

पुरस्कार

[संपादन]
  • सह्यादी या दूरचित्रवाणीवाहिनीचा इ.स.२०१०चा नवरत्‍न पुरस्कार
  • पी. सावळारामांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ दिला जाणारा इ.स.२०११चा गंगाजमुना पुरस्कार
  • 'तू तिथे मी’तल्या अभिनयासाठी उत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी असलेला फिल्म फेअरचा, स्क्रीनचा, व्हिडिऑकॉनचा आणि महाराष्ट्र सरकारचा, असे चार पुरस्कार
  • रंगभूमीच्या सेवेसाठी नाट्यपरिषदेचा शाहू महाराज पुरस्कार
  • उत्तम नाट्याभिनयासाठी इ.स. १९७५चा, इ.स. १९७७चा आणि इ.स. १९८३चा, असे नाट्यदर्पणचे तीन पुरस्कार
  • 'इंद्रधनू ' या संस्थेतर्फे ' युवोन्मेष ' पुरस्कार
  • अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेतर्फे "जीवनगौरव पुरस्कार"
  • २०१७ सालचा फर्ग्युसन गौरव पुरस्कार
  • दिल्लीच्या संगीत नाटक अकादमीचा पुरस्कार (जुलै २०१९)

वैयक्तिक

[संपादन]

त्यांचे पती सुभाष जोशी हेही नाटकवेडे आणि प्रायोगिक नाट्यचळवळीतील कलावंत होते. सध्या सुहास जोशी ठाणे येथे रहात असून त्या गडकरी रंगायतन येथे प्रशिक्षार्थींना नाट्याभिनय शिकवतात. याशिवाय, विनंतीवरून त्या शाळांमध्ये जाऊन मुलांनाही अभिनयाचे धडे देतात. हल्लीहल्ली त्या ठाणे शहरातल्या एन्व्हायरो व्हिजन नावाच्या पर्यावरणानुकूल प्रकल्पात सहभागी झालेल्या आहेत.

सामाजिक कार्य

[संपादन]

ठाण्याचे आयुक्त चंद्रशेखर यांच्या बदलीविरोधात ठाणे शहरातील नागरिकांनी केलेल्या आंदोलनात त्या सहभागी झाल्या होत्या.

बाह्य दुवे

[संपादन]