सिरीयल किलर
| उपवर्ग | murderer  |
|---|---|
| व्यवसायाचा भाग | serial murder |
| Hashtag | serialkiller |
| Male form of label | قاتل متسلسل, tueur en série, сэрыйны забойца, серийный убийца, serijinis žudikas |
सिरीयल किलर म्हणजे अशी व्यक्ती जी तीन किंवा त्याहून अधिक लोकांची हत्या करते, ज्यामध्ये वेगवेगळ्या घटनांमध्ये लक्षणीय कालावधीत हत्या घडतात.[१][२] मानसिक समाधान ही हत्येमागिल प्रेरणा असते आणि अनेक मालिका हत्यांमध्ये हत्येच्या प्रक्रियेदरम्यान वेगवेगळ्या वेळी पीडितांशी लैंगिक संपर्क असतो.[३] युनायटेड स्टेट्स मधील फेडरल ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन (एफबीआय) म्हणते की सिरीयल किलर्सच्या हेतूंमध्ये राग, रोमांच शोधणे, लक्ष वेधणे आणि आर्थिक फायदा यांचा समावेश असू शकतो.[४] बळींमध्ये सामान्यतः काही गोष्टी समान असतात, जसे की लोकसंख्याशास्त्रीय प्रोफाइल, दिसणे, लिंग किंवा वंश.[५] सिरीयल किलर हे विविध व्यक्तिमत्व विकारांनी ग्रस्त असतात. बहुतेकांना कायद्यानुसार वेडे ठरवले जात नाही.[६]
इतिहास
[संपादन]ऐतिहासिक गुन्हेगारी तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की इतिहासात सिरीयल किलर होते.[७] काही स्रोत असे सूचित करतात की वेअरवुल्व्ह आणि व्हॅम्पायर सारख्या दंतकथा मध्य युगीन सिरीयल किलर्सपासून प्रेरित होत्या.[८] आफ्रिकेत, बिबट्यां मानवांकडून वेळोवेळी हत्याकांड घडले आहेत.[९]
हान सम्राट जिंगचा पुतण्या चीनचा लिऊ पेंगली याला जिंगच्या कारकिर्दीच्या मधल्या काळात सहाव्या वर्षी जिडोंगचा राजपुत्र बनवण्यात आले (१४४ इ.स.पू.). चिनी इतिहासकार सिमा कियान यांच्या मते, तो "२० किंवा ३० गुलामांसह किंवा कायद्यापासून लपून बसलेल्या तरुणांसोबत लुटारू मोहिमांवर जात असे, लोकांची हत्या करत असे आणि त्यांच्या वस्तू हस्तगत करत असे." अखेर, त्याने किमान १०० लोकांची हत्या केल्याचे उघड झाले. दरबारातील अधिकाऱ्यांनी लिऊ पेंगलीला फाशी देण्याची विनंती केली; तथापि, सम्राटाला त्याच्या स्वतःच्या पुतण्याला मारणे सहन झाले नाही, म्हणून लिऊ पेंगलीला सामान्य नागरिक बनवण्यात आले आणि हद्दपार करण्यात आले.[१०] ९ व्या शतकात (इस्लामिक कॅलेंडरचे वर्ष २५७), "बगदादमधील एका गळा दाबून मारणाऱ्याला पकडण्यात आले. त्याने अनेक महिलांची हत्या केली होती आणि त्यांना राहत्या घरात पुरले होते."[११]
संदर्भ
[संपादन]- ↑ "Definition of Serial Murder". Federal Bureau of Investigation. 2024-08-20 रोजी पाहिले.
- ↑ Burkhalter Chmelir 2003, Morton 2005
- ↑ Geberth 1995.
- ↑ Morton 2005.
- ↑ Scott, Shirley Lynn. "What Makes Serial Killers Tick?". truTV. July 28, 2010 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. January 9, 2011 रोजी पाहिले.
- ↑ "Serial Murder". Federal Bureau of Investigation. 2024-08-20 रोजी पाहिले.
- ↑ S. Waller (2011). Serial Killers – Philosophy for Everyone: Being and Killing. John Wiley & Sons. p. 56. ISBN 978-1-4443-4140-9. January 20, 2021 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. August 30, 2020 रोजी पाहिले.
- ↑ Schlesinger 2000, पान. 5.
- ↑ "Tanganyika: Murder by Lion". Time. November 4, 1957. June 28, 2011 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. April 13, 2014 रोजी पाहिले.
- ↑ Qian 1993, पान. 387.
- ↑ Al-Tabari. "Al-Tabari's History, vol. 36" (PDF). pp. 868–879 [123]. 2022-10-09 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित (PDF).
- पुस्तके
- Geberth, Vernon J. (1995). "Psychopathic sexual sadists: The psychology and psychodynamics of serial killers". Law and Order. 43 (4): 82–86. January 5, 2020 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. July 25, 2013 रोजी पाहिले.
- Morton, RJ (2005). "Serial murder multi-disciplinary perspectives for investigators" (PDF). Federal Bureau of Investigation. June 15, 2016 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. July 16, 2011 रोजी पाहिले.
- Schlesinger, Louis B. (2000). Serial Offenders: Current Thought, Recent Findings. CRC Press. ISBN 978-0-8493-2236-5.
- Qian, Sima (1993). "Han Dynasty". Records of the Grand Historian: Han dynasty. I (Revised ed.). Columbia University Press. ISBN 978-0-231-08164-1. May 14, 2019 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. February 19, 2018 रोजी पाहिले.
- Burkhalter Chmelir, Sandra (2003). "Serial Killers". In Robert Kastenbaum (ed.). Macmillan Encyclopedia of Death and Dying. 2. New York: Macmillan Reference USA/Thomson/Gale. p. 1. May 3, 2009 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित.