सामाजिक अंतरण

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
(सामाजिक अंतर या पानावरून पुनर्निर्देशित)
Jump to navigation Jump to search
सोशल डिस्टन्सिंग 
संसर्गजन्य रोगाचा प्रसार रोखण्याच्या प्रयत्नात मानवी सामाजिक संवाद कमी करणे
2020-03-Detalls i conseqüències del COVID-19 al País Valencià 14.jpg
Keep your distance, pictogram, Switzerland, 2020 (cropped).svg 
माध्यमे अपभारण करा
Wikipedia-logo-v2.svg  विकिपीडिया
प्रकारsocial organism behavior
उपवर्गnon-pharmaceutical countermeasure
ह्याचा भागinfection control
भाग
पासून वेगळे आहे
  • social distance
  • social isolation
अधिकार नियंत्रण
no fallback page found for autotranslate (base=Translations:Template:Wikidata Infobox/i18n/msg-editlink-alttext, lang=mr)
distanciamiento social (es); pembatasan sosial (id); közösségi távolságtartás (hu); Abstand halte (gsw); فاصله‌گیری اجتماعی (fa); Urruntze sozial (eu); räumliche Distanzierung (de); 사회적 거리두기 (ko); Ukuqelelana kwabantu (xh); sosyal mesafe (tr); cadw pellter (cy); Distanziament social (lmo); Scaradh sóisialta (ga); Սոցիալական հեռավորություն (hy); 社會疏遠 (zh); Social distancering (da); सामाजिक दूरी (ne); 社会距離拡大戦略 (ja); distanciació social (ca); Ba wa Juna Tazara (ha); social distansering (sv); Ho arohanngwa ha batho Semelo (st); Social distancing (si); Distanshamentu sosial (pap); സോഷ്യൽ ഡിസ്റ്റൻസിംഗ് (ml); सोशल डिस्टन्सिंग (hi); 保持社交距离 (wuu); ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ (pa); সামাজিক দূৰত্ব স্থাপন (as); Socia distancado (eo); společenský odstup (cs); சமூக இடைவெளி (ta); distanziamento sociale (it); সামাজিক দূরত্ব স্থাপন (bn); distanciation physique (fr); Distansyasyon sosyal (ht); sotsiaalne distantseerumine (et); dystansowanie społeczne (pl); Pó-chhṳ̀ Sa-kâu Khî-lì (hak); социальное дистанцирование (ru); सोशल डिस्टन्सिंग (mr); Ìjìnnà-síra-ẹni láwùjọ (yo); distanciamento social (pt); cách ly xã hội (vi); سماجی فاصلہ گیری (ur); Соціальне дистанціювання (uk); sosiale distansiëring (af); Друштвено удаљавање (sr); penjarakan sosial (ms); Panlipunang pagpapalayo (tl); distanciamento social (pt-br); social deestancin (sco); การเว้นระยะห่างทางสังคม (th); Umbali kimwili (sw); Sosial distansering (nb); sociale onthouding (nl); Manjago jarak sosial (min); mowalahe (gor); سماجي وٿي (sd); sosiaalinen eristäytyminen (fi); social distancing (en); إبعاد اجتماعي (ar); Κοινωνική απομάκρυνση (el); ריחוק חברתי (he) riduzione delle interazioni personali per prevenire la diffusione di malattie infettive (it); সংক্রমণ নিয়ন্ত্রণ কৌশল (bn); mesure visant à éloigner les individus les uns des autres, notamment à l'extérieur (fr); gizakien arteko harreman sozialak murriztea (eu); begränsad social (fysisk) interaktion för att hindra smittspridning (sv); комплекс санитарно-эпидемиологических мероприятий немедикаментозного характера (ru); संसर्गजन्य रोगाचा प्रसार रोखण्याच्या प्रयत्नात मानवी सामाजिक संवाद कमी करणे (mr); Reihe von nicht-pharmazeutischen Maßnahmen zur Infektionskontrolle, die die Ausbreitung einer ansteckenden Krankheit stoppen oder verlangsamen sollen (de); redução da interação social humana em um esforço de prevenir a propagação de uma doença infecciosa. (pt); Метод спречавања брзог ширења заразних болести (sr); conjunto de medidas no farmaceuticas de control de la infección que pretenden parar o enlentecer la propagación de una enfermedad contagiosa (es); 传染病控制方法 (zh); begrænsning af social og fysisk kontakt for at forhale smittespredning (da); bulaşıcı bir hastalığın yayılmasını durdurma veya yavaşlatma amaçlı bir dizi ilaç dışı enfeksiyon kontrol eylemidir. (tr); 感染症の拡散の抑止を目的とした、医薬品を使わないための手段 (ja); redução da interação social humana em um esforço de prevenir a propagação de uma doença infecciosa (pt-br); reduction of human social interaction in an effort to prevent the spread of infectious disease (en); pengurangan interaksi sosial untuk menghindari penyebaran penyakit infeksi (id); ograniczanie interakcji społecznych między ludźmi w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych (pl); hành vi xã hội phòng dịch (vi); maatregel waarbij sociale interactie tussen mensen tot een minimum wordt herleid in een poging de verspreiding van een infectieziekte te stoppen (nl); es Verhalte, wo vo allne Lüt im öffentliche Ruum i gwüssne Situazione verlangt wird (gsw); संक्रामक बीमारी के प्रसार को रोकने के प्रयास में मानव सामाजिक संपर्क में कमी (hi); وڏي انفيڪشن (infectious disease) جي بيماري کي پکرجڻ کان روڪڻ جي ڪوشش ۾ انسانن جو هڪٻئي سان سماجي رابطا گھٽائڻ (sd); 감염병의 확산을 방지하기 위해 물리적 접촉을 줄이는 방법 (ko); সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণৰ এক প্ৰকাৰৰ ঔষধবিহীন পদক্ষেপ (as); a társas érintkezések korlátozása járványok idején (hu); omezení společenské interakce ve snaze předejít šíření infekční choroby (cs); usaha mengekang penyebaran penyakit berjangkit melalui pengurangan perhubungan dekat sesama manusia (ms) allontanamento sociale, limitazione dei contatti personali (it); éloignement sanitaire, distanciation sociale (fr); sotsiaalse distantsi hoidmine, füüsilise distantsi hoidmine, suhtlemisdistantsi hoidmine, sotsiaalne distantseerimine (et); pembatasan sosial, jarakan sosial (ms); räumliche Trennung, soziale Distanzierung (de); cách li xã hội, khoảng cách xã hội, giãn cách xã hội, cách ly vật lý, cách li vật lý (vi); 社區疏遠, 社会疏远, 社区疏远, 社交隔離, 社交隔离, 社交疏離, 社交疏离 (zh); fysisk distancering, fysisk afstand (da); sosyal uzaklaşma (tr); 社会距離戦略, 社会的距離拡大戦略, 社会距離拡大, 社会距離拡大策, ソーシャルディスタンス, ソーシャル・ディスタンス, ソーシャルディスタンシング, ソーシャル・ディスタンシング (ja); jaga jarak sosial (id); dystansowanie fizyczne (pl); ruimtelijke scheiding, sociale afstand bewaren, sociale afstand houden (nl); سماجي وڇوٽي, جسماني وڇوٽي (sd); társadalmi távolságtartás, társasági távolságtartás, social distancing (hu); Abstand haa, rüümlechi Distanz (gsw); 물리적 거리두기, 신체적 거리두기 (ko); physical distancing (en); fysisk distansering (sv); sociální distancování, bezpečný odstup, hygienická vzdálenost, odstup (cs); физическое дистанцирование (ru)

सामाजिक अंतर (सोशल डिस्टन्सिंग ), किंवा शारीरिक अंतरण हे संसर्गजन्य रोगांचा प्रसार रोखण्यासाठी केलेले उपाय होत. यात मोठ्या गटात एकत्र जमणे टाळणे, दोन व्यक्तींमध्ये सहा फूट किंवा एक मीटर इतके विशिष्ट अंतर कायम ठेवणे, इ.चा समावेश होतो.[१] संसर्ग न झालेल्या व्यक्तीने संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या शारीरिक संपर्कात येण्याची शक्यता कमी करून रोगाचा प्रसार कमी करता येतो. परिणामी रोगाने होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या कमी होते.[२] या उपाययोजनेच्या बरोबरच श्वसनाचे आरोग्य आणि हात धुणे यासारखे उपायसुद्धा अंमलात आणले जातात.[३] २०१९-२० च्या कोव्हिड रोगाच्या उद्रेकादरम्यान जागतिक आरोग्य संघटनेने 'सामाजिक' अंतरणाच्या ऐवजी 'शारीरिक अंतरण' असा शब्द वापरण्यास सुचवले. शारीरिक अंतरणामुळे रोगप्रसार कमी करता येतो, आणि या काळातसुद्धा समाज माध्यमांद्वारे लोक सामाजिकदृष्ट्या जोडलेले राहू शकतात, अशी यामागची भावना आहे.

संसर्गजन्य रोगांचा प्रसार कमी करण्यासाठी आणि आरोग्यसेवांवरचा ताण  वाढू नये म्हणून, विशेषत: साथीच्या रोगाच्या वेळी, शाळा आणि कार्यालये बंद करणे, अलगीकरण, विलगीकरण, लोकांची हालचाल प्रतिबंधित करणे आणि लोकांनी एकत्र येण्यास बंदी घालणे (जमावबंदी) यासह सामाजिक अंतरणाचे अनेक उपाय अमलात आणले जातात. [४][५]

आधुनिक काळात अनेक सार्वत्रिक साथींमध्ये सामाजिक अंतरणाचे उपाय यशस्वीरित्या अंमलात आणले गेले आहेत. सेंट लुईसमध्ये, १९१८ मधील फ्लूच्या साथीच्या काळात शहरात इन्फ्लूएंझाची पहिली घटना आढळल्यानंतर लगेचच अधिकाऱ्यांनी शाळा बंदी, सार्वजनिक मेळाव्यांवरील बंदी आणि अन्य सामाजिक अंतरण उपायांची अंमलबजावणी केली. फिलाडेल्फियाच्या तुलनेत सेंट लुईसमधील मृत्यूंचे प्रमाण फारच कमी होते, पण तिथे इन्फ्लूएंझाची प्रकरणे असूनही, सामूहिक परेड चालू ठेवण्यास परवानगी मिळाली आणि पहिल्या घटनेनंतर दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळपर्यंत सामाजिक अंतरणाची अंमलबजावणी केली गेली नाही.  २०१९-२०२० च्या कोरोनव्हायरसच्या जागतिक साथीच्या काळात सध्या जगातील अनेक देशांमध्ये सामाजिक अंतरणाचे उपाय योजण्यात येत आहेत.[६]

जेव्हा संसर्गजन्य रोग खोकला किंवा शिंकणे याद्वारे उडणाऱ्या थेंबांद्वारे  किंवा लैंगिक संपर्कासह थेट शारीरिक संपर्क, अप्रत्यक्ष शारीरिक संपर्क (उदा. दूषित पृष्ठभागाला स्पर्श करून); किंवा हवेद्वारे प्रसारित (जर सूक्ष्मजीव हवेत दीर्घ काळासाठी टिकू शकत असेल तर) होत असेल तर सामाजिक अंतरण ठेवण्याचे उपाय अधिक प्रभावी ठरतात;[७] जेव्हा संसर्ग प्रामुख्याने दूषित पाणी किंवा अन्नाद्वारे किंवा डास किंवा इतर कीटकांसारख्या प्रसारकाद्वारे संक्रमित होत असतो तेव्हा असे उपाय कमी प्रभावी असतात. [८]

सामाजिक अंतरणाचे तोटे म्हणजे एकटेपणा, उत्पादकता कमी होणे आणि मानवी संवादाशी असलेले इतर फायदे न मिळणे.[९]

व्याख्या[संपादन]

कोव्हिड-१९ च्या जागतिक साथीच्या काळात महाराष्ट्रात सामाजिक अंतरणाचे पालन करून दुकानासमोर रांगेत उभे असलेले लोक
दिल्ली येथील अन्नवाटपाच्या रांगेत सामाजिक अंतरणाचे पालन करून उभे असलेले स्थलांतरीत मजूर

रोग नियंत्रण व प्रतिबंध केंद्राने(सीडीसी) सामाजिक अंतरणाचे असे वर्णन केले आहे की "रोगाचा प्रसार होण्याचा धोका कमी करण्यासाठी लोकांमधील संपर्काची  वारंवारता आणि जवळीक कमी करण्याच्या पद्धतींचा” एक गट. २०१९- २०२० च्या कोरोनाव्हायरसच्या जागतिक साथीच्या काळात "लोकांच्या मेळाव्यापासून  दूर राहणे, मोठ्या संख्येने एकत्र जमणे टाळणे आणि जितके शक्य असेल तितके इतरांपासून अंतर (अंदाजे सहा फूट किंवा दोन मीटर) राखणे" अशी या व्याख्येत सुधारणा करण्यात आली.[१०][११]

यापूर्वी, २००९ मध्ये फ्लूच्या जागतिक साथीच्यावेळी जागतिक आरोग्य संघटनेने  सामाजिक अंतरणाचे वर्णन ‘इतरांपेपासून कमीतकमी एक हात इतके अंतर ठेवणे, आणि मेळावे कमी करणे’ असे केले होते. यासह श्वसनाची चांगली स्वच्छता आणि हात धुणे हेसुद्धा केले जाते आणि साथीचा रोग कमी करण्याचा किंवा त्याच्या प्रसाराचा वेग कमी करण्याचा हा सर्वात व्यवहार्य मार्ग मानला जातो. [१२]

संदर्भ[संपादन]

  1. ^ आंधळे, संतोष. "सोशल डिस्टन्ससिंग म्हणजे काय असतं रे भाऊ?". marathi.abplive.com. ३० मार्च २०२० रोजी पाहिले.
  2. ^ "Social distancing could buy U.S. valuable time against coronavirus - The Washington Post". web.archive.org. 2020-04-19 रोजी पाहिले.
  3. ^ "Pandemic influenza prevention and mitigation in low resource communities" (PDF). WHO. line feed character in |title= at position 52 (सहाय्य)
  4. ^ "समजून घ्या सहजपणे : मुंबईत जमावबंदी लागू झाली म्हणजे नेमकं काय?". Loksatta. 2020-04-21 रोजी पाहिले.
  5. ^ "दहावीच्या भूगोलाच्या पेपरसह नववी आणि आकरावीच्या परीक्षाही रद्द, शालेय शिक्षणमंत्री वर्षा गायकवाड यांची घोषणा". Divya Marathi. 2020-04-21 रोजी पाहिले.
  6. ^ Ryan, Jeffrey R. (2008-08-01). Pandemic Influenza: Emergency Planning and Community Preparedness (इंग्रजी भाषेत). CRC Press. ISBN 978-1-4200-6088-1.
  7. ^ Public health department, Santa Clara valley health and hospital system. "Information about social distancing" (PDF). https://www.cidrap.umn.edu/. External link in |journal= (सहाय्य)
  8. ^ "Interim Pre-pandemic Planning Guidance: Community Strategy for Pandemic Influenza Mitigation in the United States— Early, Targeted, Layered Use of Nonpharmaceutical Interventions" (PDF). https://www.cdc.gov/flu/pandemic-resources/pdf/community_mitigation-sm.pdf. २१ एप्रिल २०२० रोजी पाहिले. line feed character in |title= at position 40 (सहाय्य); External link in |संकेतस्थळ= (सहाय्य)
  9. ^ Samantha K Brooks, Rebecca K Webster, Louise E Smith, Lisa Woodland, Simon Wessely, Neil Greenberg, Gideon James Rubin. "The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence". https://www.thelancet.com/action/showPdf?pii=S0140-6736%2820%2930460-8. २१ एप्रिल २०२० रोजी पाहिले. External link in |संकेतस्थळ= (सहाय्य)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  10. ^ March 13, Katie Pearce / Published; 2020. "What is social distancing and how can it slow the spread of COVID-19?". The Hub (इंग्रजी भाषेत). 2020-04-23 रोजी पाहिले.CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  11. ^ CDC. "Risk Assessment and Management". Centers for Disease Control and Prevention (इंग्रजी भाषेत). 2020-04-23 रोजी पाहिले.
  12. ^ WHO. "Pandemic influenza prevention and mitigation in low resource communities" (PDF). https://www.who.int/csr/resources/publications/swineflu/PI_summary_low_resource_02_05_2009.pdf?ua=1. २३ एप्रिल २०२० रोजी पाहिले. line feed character in |title= at position 52 (सहाय्य); External link in |संकेतस्थळ= (सहाय्य)