सथुपति प्रसन्ना श्री

मानव
लिंग	महिला
नागरिकत्व	भारत
जन्म तारीख	२ सप्टेंबर 1964
जन्मस्थान	भारत
व्यवसाय	भाषातज्ञ, विद्यापीठातील शिक्षक, scholar of English
शिक्षण घेतलेली संस्था	आंध्र विद्यापीठ
पुरस्कार	नारी शक्ती पुरस्कार

प्राध्यापक सथुपति प्रसन्ना श्री (जन्म : २ सप्टेंबर १९६४) या एक भारतीय भाषातज्ज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ आहेत. त्यांनी आदिवासी भाषांच्या संवर्धनासाठी आपले जीवन समर्पित केले आहे. त्या सध्या 'आदिकवि नन्नया विद्यापीठाच्या' कुलगुरू म्हणून काम करतात. त्या आंध्र प्रदेशातील पहिल्या आदिवासी महिला कुलगुरू आहेत.

प्रारंभिक आयुष्य

प्रसन्ना श्री यांचा जन्म १९६४ मध्ये एका तेलगू भाषिक कुटुंबात झाला, परंतु आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांना स्वतःच्या आदिवासी मुळांचा शोध लागला. या जाणीवेने त्यांच्या मनात उपेक्षित भाषा आणि संस्कृतींचे जतन करण्याची ओढ निर्माण केली. त्यांनी इंग्रजी साहित्यात डॉक्टरेट मिळवली आणि पुढे त्या आंध्र विद्यापीठात प्राध्यापक झाल्या.

कारकीर्द

प्रसन्ना श्री या आंध्र विद्यापीठात इंग्रजी विषयाच्या प्राध्यापिका आणि 'बोर्ड ऑफ स्टडीज'च्या अध्यक्षा आहेत.^[१] त्यांच्या संपूर्ण कारकिर्दीत त्यांनी भारतातील अल्पसंख्याक आदिवासी भाषांचे जतन करण्यासाठी आणि आदिवासी भाषांसाठी नवीन लेखन लिपी तयार करण्यासाठी कार्य केले आहे.^[२]^[३]

आदिवासी भाषांमधील कार्य

अनेक आदिवासी भाषा नामशेष होण्याच्या धोक्यात असल्याचे ओळखून, प्रसन्ना श्री यांनी त्यांचे दस्तऐवजीकरण आणि पुनरुज्जीवन करण्यासाठी आपली कारकीर्द समर्पित केली. त्यांनी आंध्र प्रदेशातील विविध आदिवासी समुदायांसोबत राहून त्यांच्या भाषा आणि सांस्कृतिक पद्धतींचा सखोल अभ्यास करण्यात अनेक वर्षे घालवली. श्री यांनी कुपिया, कोया, पर्जा, जटापू, कोलाम कोंडा-डोरा, गडाबा, गोंडी, कोटिया, सांवरा, कुरु, बंजारा भाषा, गौडू, मुखधोरा आणि राणा या भाषांसाठी लेखन लिपी विकसित केल्या आहेत.^[४]^[५] त्यांना आंतरराष्ट्रीय महिला दिनाचे औचित्य साधून, २०२२ मध्ये तत्कालीन राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.^[१]

निवडक साहित्य

श्री यांच्या प्रकाशित साहित्यामध्ये खालील पुस्तकांचा समावेश आहे:

सायकोडायनॅमिक्स ऑफ द विमेन इन द पोस्ट मॉडर्न लिटरेचर ऑफ द ईस्ट अँड द वेस्ट
शेड्स ऑफ सायलेन्स
वुमन इन द नॉव्हेल्स ऑफ शशी देशपांडे - अ स्टडी^[४]

संदर्भ

1 2 Kainthola, Deepanshu (8 March 2022). "President Presents Nari Shakti Puraskar for the Years 2020, 2021". Tatsat Chronicle Magazine (इंग्रजी भाषेत). 28 April 2022 रोजी पाहिले.
↑ "Language gets a new face". The Hindu. 11 November 2017 रोजी पाहिले.
↑ "Scripting it!". Yo! Vizag. 11 November 2017 रोजी पाहिले.
1 2 "Curriculum Vitae of Dr. Sathupati Prasanna Sree" (PDF). Andhra University. 10 November 2017 रोजी पाहिले.^{[permanent dead link]}
↑ "Professor Prasanna Sree". Omniglot. 11 November 2017 रोजी पाहिले.

[Tatsat-1] 1 2 Kainthola, Deepanshu (8 March 2022). "President Presents Nari Shakti Puraskar for the Years 2020, 2021". Tatsat Chronicle Magazine (इंग्रजी भाषेत). 28 April 2022 रोजी पाहिले.

[2] "Language gets a new face". The Hindu. 11 November 2017 रोजी पाहिले.

[3] "Scripting it!". Yo! Vizag. 11 November 2017 रोजी पाहिले.

[CV-4] 1 2 "Curriculum Vitae of Dr. Sathupati Prasanna Sree" (PDF). Andhra University. 10 November 2017 रोजी पाहिले.^{[permanent dead link]}

[5] "Professor Prasanna Sree". Omniglot. 11 November 2017 रोजी पाहिले.

[१]

[२]

[३]

[४]

[५]

ब च सं नारी शक्ती पुरस्कार विजेते
१९९९	• के.व्ही. राबिया • चिन्ना पिल्लई • किंकरी देवी
२०१३	• मानसी प्रधान • एम वेंकय्या • बीना शेठ लष्करी • टी. राधा के.प्रशांती • वर्तिका नंदा • सीमा साखरे
२०१४	• रश्मी आनंद • नंदिता कृष्णा • लक्ष्मी गौतम • नेहा किरपाल • लतिका ठुकराल • साईलक्ष्मी बालीजेपल्ली • पी. कौसल्या • स्वराज विद्वान
२०१५	• लुसी कुरियन • सौरभ सुमन • बसंती देवी (पर्यावरणतज्ज्ञ) • सुपर्णा बक्षी गांगुली • मीना शर्मा • प्रिती पाटकर • उत्तरा पडवार • पोलूमती विजया निर्मला • वासु प्रिमलानी • सुजाता साहू • ज्योती म्हापसेकर • सुमिता घोष • अंजली शर्मा (पशु प्रेमी) • कृष्णा यादव • शकुंतला मजुमदार
२०१६	• राजस्थान • छांव फाउंडेशन • मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल • साधना महिला संघ • शिक्षित रोजगार केंद्र प्रबंधक समिती • त्रिपुनिथुरा कथकली केंद्रम लेडीज टृप • अमृता पाटील • अमला अक्किनेनी • अनत्ता सोनी • अनोयारा खातून • बी. कोदैनायगी • बानो हरालू • दीपा माथुर • दिव्या रावत • इल्से कोहलर-रोलेफसन • जानकी वसंत • कल्पना शंकर • कल्याणी बालकृष्णन • मुमताज काझी • नंदिता शाह • पल्लवी फौजदार • पामेला मल्होत्रा • कमर डागर • रीमा साठे • रिंग्युइचोन वशुम • संगीता अय्यर • स्मिता तंडी • सुमित्रा हजारिका • सुनीता सिंग चोकन • सुभा वारियर • तियासा अध्या • व्ही. नानम्मल • झुबोनी हुम्त्सो
२०१७	• गार्गी गुप्ता • सिंधुताई सपकाळ • गौरी मौलेखी • नाविका सागर परिक्रमा • मालविका अय्यर • रेवन्ना उमादेवी नागराज • थिनलास कोरोल • एस. शिवा सत्या • भारती कश्यप बेटी जिंदाबाद बेकरी • मित्तल पटेल • साबरमती टिकी • जयम्मा बंडारी • श्यामला कुमारी • वनस्त्री • लिझीमोल फिलीपोस पामाडीकंडथिल • चिरोम इंदिरा • उर्मिला आपटे • दीपिका कुंडाजी • पूर्णिमा देवी बर्मन • अनिता भारद्वाज • अंबिका बेरी • पुष्पा गिरिमाजी • अवनी • श्रुजन • सी.के. दुर्गा • रेखा मिश्रा • मेहविश मुश्ताक • करूणा सोसायटी फॉर अनिमल्स ॲण्ड नेचर • वन स्टॉप सेंटर, रायपूर • मिलेट नेटवर्क ऑफ इंडिया • पंजाब • मधु जैन • जेटसन पेमा • एम.एस. सुनील • शीला बालाजी • अनुराधा कृष्णमूर्ती आणि नम्रता सुंदरेसन • गीता मित्तल
२०१८	• ए. सीमा • अंशु खन्ना • अनु मल्होत्रा • अनुराधा नाईक • चेतना सिन्हा • दर्शना गुप्ता • कोल्लक्कयिल देवकी अम्मा • दिदी कॉन्ट्रॅक्टर • गौरी कामाक्षी • हेकानी जाखलू केन्से • इप्सिता बिस्वास • इति त्यागी • कग्गनपल्ली राधा देवी • कल्पना सरोज • ललिता वकील • माधुरी बडथवाल • मंजू मणिकुट्टन • मीनाक्षी पाहुजा • मिनी वासुदेवन • मुनुस्वामी शांती • नीलम शर्मा • नोमिता कामदार • पामेला चॅटर्जी • प्रज्ञा प्रसुन • प्रियंवदा सिंग • एन.एम. पुष्पा • राहीबाई पोपेरे • रजनी रजक • रेश्मा निलोफर नाहा • रिया मजुमदार सिंघल • रुमा देवी • सीमा मेहता • सीमा राव • शिवानी वर्मा • स्मृती मोरर्का • स्नेहलता नाथ • सोनिया जब्बार • सुजाता मोहन (डॉक्टर) • सुनीता देवी • ट्विंकल कालिया • उर्मी बसू • वन स्टॉप सेंटर, रायपूर • कसाब-कच्छ क्राफ्टस्वूमन प्रोड्यूसर कंपनी लि. • सोशल वेलफेयर ॲण्ड न्यूट्रीशनल मील प्रोग्राम डिपार्टमेंट, तमिलनाडू
२०१९	• आरिफा जान • अवनी चतुर्वेदी • भागीरथी अम्मा • भावना कंठ • बीना देवी • चामी मुर्मू • कलावती देवी • कार्त्यायनी अम्मा • कौशिकी चक्रवर्ती • मोहना सिंग • निलझा वांगमो • पदला भुदेवी • रश्मी उर्ध्वरेषे • मान कौर • ताशी आणि नुंगशी मलिक
२०२०	• अनिता गुप्ता • उषाबेन वसावा • नासिरा अख्तर • संध्या धर • निवृत्ती राय • टिफनी ब्रार • पद्मा यांगचान • जोधइया बाई बैगा • सायली नंदकिशोर आगवणे • वनिता बोराडे • मीरा ठाकूर • जया मुत्थू, तेजम्मा (एकत्रित) • एला लोध • आरती राणा
२०२१	• सथुपति प्रसन्ना श्री • तागे रीता • मधुलिका रामटेके • निरंजनाबेन कलार्थी • पूजा शर्मा • अंशुल मल्होत्रा • शोभा गस्ती • राधिका मेनन • कमल कुंभार • श्रुती महापात्रा • बतूल बेगम • तारा रंगस्वामी • नीरजा माधव • नीना गुप्ता (गणितज्ञ)