Jump to content

शोवा युग

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून

शोवा युग (昭和時代) हे जपानच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचे कालखंड मानले जाते. या कालखंडाची सुरुवात २५ डिसेंबर १९२६ रोजी सम्राट हिरोहितो यांच्या राज्यारोहणाने झाली आणि ७ जानेवारी १९८९ रोजी त्यांच्या निधनानंतर हा काळ संपला. "शोवा" याचा अर्थ "प्रकाश आणि शांतता" असा होतो.

शोवा युगातील मुख्य टप्पे

[संपादन]

१.प्रारंभिक काळ (१९२६-१९३०)

या काळात जपानने औद्योगिकीकरणाचा जोरदार पाठपुरावा केला आणि जागतिक स्तरावर एक शक्तिशाली राष्ट्र म्हणून उदयाला आला.

मात्र, जागतिक महामंदीमुळे जपानची अर्थव्यवस्था ढासळली, ज्यामुळे देशात राजकीय अस्थिरता वाढली.

२. सैनिकीकरण आणि दुसरे महायुद्ध (१९३१-१९४५)

१९३१ मध्ये जपानने मंचुरिया (चीन) ताब्यात घेतले, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय समुदायाच्या रोषाला सामोरे जावे लागले.

१९४१ मध्ये पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यामुळे जपान दुसऱ्या महायुद्धात सामील झाला.

जपानचा पराभव नागासाकी आणि हिरोशिमा येथे अणुबॉम्ब टाकल्यानंतर १९४५ मध्ये झाला. त्यामुळे जपानने आत्मसमर्पण केले, आणि अमेरिकेने देशात आपले सैन्य तळ स्थापित केले.

३. युद्धानंतरची पुनर्रचना (१९४५-१९५२)

जपानने शांततावादी संविधान स्वीकारले, ज्यामुळे सम्राटाची भूमिका केवळ एक सांस्कृतिक प्रतीकापुरती मर्यादित झाली.

जपानने युद्धानंतर जोरदार आर्थिक पुनर्बांधणी केली, ज्यामुळे तो एक औद्योगिक महासत्ता बनला.

४. आर्थिक प्रगतीचा काळ (१९५२-१९८९)

या काळात जपानने जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था निर्माण केली.

इलेक्ट्रॉनिक्स, ऑटोमोबाइल्स, आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात जपान अग्रस्थानी पोहोचला.

१९६४ मध्ये टोकियो ऑलिम्पिक आयोजित करून जपानने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपले स्थान प्रस्थापित केले.

शोवा युगाची वैशिष्ट्ये

[संपादन]

राजकीय बदल: जपानने साम्राज्यवादी धोरणातून शांततावादी धोरणाकडे वळण्याचा मोठा प्रवास केला.

सांस्कृतिक प्रगती: आधुनिक जपानी कला, साहित्य, आणि विज्ञान या कालखंडात समृद्ध झाले.

आर्थिक प्रगती: औद्योगिकीकरण व निर्यातीवर आधारित अर्थव्यवस्था प्रबळ झाली.

  1. Herbert P. Bix, Hirohito and the Making of Modern Japan (2001)
  2. Britannica Encyclopedia - Showa Period Overview
  3. John W. Dower, Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II (1999)