शैलपुत्री ही हिंदू पूराण व धर्मात पर्वतीय राजा हिमावतची कन्या आहे. ती हिंदू माता महादेवीचे, पार्वतीचे रूप म्हणून प्रकटी झाली आहे.[१]नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी पूजा केली जाणारी ती पहिली नवदुर्गा आहे आणि ती देवी सतीचा पुनर्जन्म आहे.[२][३]
देवी शैलपुत्रीच्या चित्रणात हिला दोन हात आहे; तिच्या उजव्या हातात त्रिशूळ आणि डाव्या हातात कमळाचे फूल आहे. तिच्या कपाळावर चंद्रकोर आहे. ती नंदी बैलावर स्वार आहे.[१]
"शैलपुत्री" या नावाचा शब्दशः अर्थ पर्वतची ("शैल") कन्या ("पुत्री") असा होतो. तिला सती भवानी, पार्वती किंवा हिमालयाचा राजा हिमावत याची कन्या हिमावती म्हणून ओळखले जाते.[४]
योगामध्ये, तिला मूळ चक्राची, मूलाधाराची देवी म्हणून पाहिले जाते आणि एखाद्याच्या आध्यात्मिक जागृतीनंतर, ती शिवाकडे वरच्या दिशेने प्रवास सुरू करते असे म्हटले जाते, जो सहस्रारातील वरच्या चक्रावर तिची वाट पाहत आहे. शक्तीवादात, नवरात्रीचा पहिला दिवस योगिक पद्धती सुरू करण्यासाठी आणि दीक्षा घेण्यासाठी एक शुभ दिवस मानला जातो.[५][६][७]
शैलपुत्रीचा मंत्र ला-मा आहे. मंत्राचे लक्ष जिभेच्या टोकावर आणि ओठांवर आहे.
शैलपुत्रीचा मंत्र:
ॐ देवी शैलपुत्र्यै नमः ॥
शैलपुत्रीची प्रार्थना:
वन्दे वाञ्च्छितलाभय चन्द्रार्ध कृतशेखरम् ।
वृषारूढाम् शूलधारम् शैलपुत्रीम् यशस्विनीम् ॥
"भक्तांना सर्वोत्तम वरदान देणाऱ्या देवी शैलपुत्रीला मी नमस्कार करतो. चंद्रकोरीच्या आकारातील चंद्र तिच्या कपाळावर मुकुट म्हणून सजवलेला आहे. ती बैलावर आरोहित आहे. तिच्या हातात त्रिशूळ आहे. ती यशस्विनी आहे."
विकिपीडिया
