Jump to content

शारदा सिन्हा

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
शारदा सिन्हा
मानव
लिंगमहिला संपादन
नागरिकत्वभारत संपादन
दिलेले नावशारदा संपादन
आडनावSinha संपादन
जन्म तारीख९ ऑक्टोबर 1952 संपादन
जन्मस्थानसुपौल संपादन
मृत्यू तारीख५ नोव्हेंबर 2024 संपादन
व्यवसायगायक संपादन
कार्य कालावधी (प्रारंभ)1980 संपादन
वाद्यvoice संपादन
पुरस्कारकलांमध्ये पद्मश्री, पद्मभूषण पुरस्कार, Padma Vibhushan in art संपादन
 

शारदा सिन्हा (१ ऑक्टोबर १९५२ - ५ नोव्हेंबर २०२४) ही एक भारतीय लोकगीत आणि शास्त्रीय गायिका होती. मूळची बिहारची, ती प्रामुख्याने मैथिली आणि भोजपुरी भाषेत गायन करत असे.[१] तिला बिहारची कोकिळा असे म्हणत असे.[२] सिन्हा यांनी "विवाह गीत", "छठ गीत" यासह अनेक लोकगीते गायली आहेत. १९९१ मध्ये, तिला संगीतातील योगदानाबद्दल पद्मश्री पुरस्कार मिळाला.[३] २००० मध्ये, तिला संगीत क्षेत्रातील योगदानाबद्दल संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार मिळाला.[४] २०१८ मध्ये प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला तिला भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार पद्मभूषण प्रदान करण्यात आला.[५][६] २०२५ मध्ये प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला सिन्हा यांना मरणोत्तर भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार पद्मविभूषण प्रदान करण्यात आला.[७][८]

सुरुवातीचे जीवन

[संपादन]

सिन्हा यांचा जन्म १ ऑक्टोबर १९५२ रोजी[९] बिहारमधील सुपौल जिल्ह्यातील राघोपूर ब्लॉकमधील हुलास गावात झाला.[१०] एका भूमिहार कुटुंबात त्यांचा जन्म झाला.[११] सुखदेव ठाकूर यांच्या नऊ मुलांपैकी ती एकुलती एक मुलगी होती.[९][१२] तिच्या सासरच्यांचे घर बेगुसराय जिल्ह्यातील सिहामा गावात आहे.[१०]

कारकीर्द

[संपादन]
नवी दिल्ली येथील राष्ट्रपती भवनात डॉ. (श्रीमती) शारदा सिन्हा यांना पद्मभूषण पुरस्कार प्रदान करताना श्री रामनाथ कोविंद.

सिन्हा यांनी मैथिली लोकगीते गाऊन आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली.[१०] मैथिली व्यतिरिक्त, सिन्हा यांनी भोजपुरी, मगधी /मगही आणि हिंदीमध्ये गायन केले. प्रयाग संगीत समितीने अलाहाबाद येथे वसंत महोत्सवाचे आयोजन केले होते जिथे सिन्हा यांनी वसंत ऋतूवर आधारित असंख्य गाणी सादर केली,[१३] जिथे वसंत ऋतूचे आगमन लोकगीतांद्वारे कथन केले जात असे.[१३] ती नियमितपणे छट पूजा उत्सवात सादर करत असे.[१४][१५] मॉरिशसचे पंतप्रधान नवीन रामगुलाम बिहारला आले तेव्हा तिने सादरीकरण केले.[१६][१७]

सिन्हा यांनी बिहार उत्सव, २०१०, नवी दिल्ली मध्ये प्रगती मैदानावर सादरीकरण केले.[१८]

सिन्हा यांनी काही हिंदी चित्रपट गाण्यांनाही आपला आवाज दिला होता, ज्यात सलमान खानच्या पहिल्या चित्रपट मैने प्यार किया "काहे तो से सजना", अनुराग कश्यपच्या गँग्स ऑफ वासेपूर पार्ट २ मधील "तार बिजली", "कौन सी नगरिया" आणि छेरा नी चंदरा चंदरवा मधील "कौन सी नगरिया" या गाण्यांचा समावेश आहे.[१९][२०]

छट गाणी

[संपादन]

सिन्हा तिच्या छटशी संबंधित भक्तीगीतांसाठी ओळखल्या जातात. तिने २०१८ मध्ये एका दशकानंतर छटवर दोन नवीन गाणी सादर केली.[१९] तिचा शेवटचा भक्तीगीतांचा अल्बम २००६ मध्ये रिलीज झाला.[१९]

गाण्यांमध्ये - सुपावो ना मिले माई आणि पहिले पहली छटी मैया सारख्या गीतांसह - शारदाने लोकांना छट दरम्यान बिहारमध्ये येण्याचे आवाहन केले.[१९] उत्सवादरम्यान वाजविल्या जाणाऱ्या इतर छट गाण्यांमध्ये "केळवा के पात पर उगलन सूरज माल झके झुके", "हे छठी मैया", "हो दीनानाथ", "बहंगी लचकत जाये", "रोजे रोजे उगेला", "सुना छठी माई", "जोडे जोडे सुपावा" आणि "पटना के घाट पर" यांचा समावेश आहे.[१९] जुनी असली तरी गाणी प्रासंगिक आहेत आणि भक्त दरवर्षी ती वाजवतात.[१९]

"संगीत कंपन्यांचा उद्धटपणा आणि चांगल्या गीतांचा अभाव यामुळे मी या सर्व काळात दूर राहिले होते," असे शारदा यांनी ३ नोव्हेंबर २०१६ रोजी द टेलिग्राफला सांगितले.[१९] "या वर्षी या समस्या सोडवल्या गेल्याने, मी गाण्यांना माझा आवाज दिला आहे."[१९] दिवाळीला प्रदर्शित झालेल्या गाण्यांच्या चित्रीकरणासाठी २० दिवस लागले.[१९]

"सुपावो ना मिले माई" या गीताचे गीतकार हृदय नारायण झा आणि "पहिले पहल छठी मैया" या गीताचे गीतकार शांती जैन आणि शारदा हे दोघे आहेत. "पहिले पहल" चे निर्माता नीतू चंद्रा, नितीन नीरा चंद्रा आणि अंशुमन सिन्हा आहे.[१९] स्वर शारदा (शारदा सिन्हा म्युझिक फाऊंडेशन), चंपारण टॉकीज आणि निओ बिहार यांच्या बॅनरखाली हे प्रदर्शित झाले.[१९] "सुपावो ना मिले माई" स्वर शारदाच्या बॅनरखाली प्रदर्शित झाला आहे आणि अंशुमन निर्मित आहे.[१९]

शारदा यांचा छठवरील शेवटचा अल्बम, अर्घ होता ज्यात आठ गाणी होती.[१९] तिच्या संपूर्ण कारकिर्दीत, तिने टी-सीरीज, हिज मास्टर्स व्हॉइस आणि टिप्स द्वारे प्रसिद्ध झालेल्या नऊ अल्बममध्ये ६२ छट गाणी गायली आहेत.[१९] "या गाण्यांद्वारे, मी आपली समृद्ध संस्कृती आणि परंपरा जतन करण्याचा सर्वोत्तम प्रयत्न केला आहे," असे शारदा म्हणाली.[१९]

चित्रपटांची यादी

[संपादन]

भोजपुरी

  • १९८७ - "दुमरी के हो फूलबा" - पिरितिय
  • १९८९ - "काहे तो से सजना" - मैने प्यार किया [२१]
  • १९९९ - "कोयल बिन" - केकरा से कहां मिले जला [२२]

हिंदी

वैयक्तिक जीवन आणि मृत्यू

[संपादन]

१९७० मध्ये तिने ब्रजकिशोर सिन्हाशी लग्न केले,[२५] ज्यांच्यापासून तिला एक मुलगा, अंशुमन आणि एक मुलगी, वंदना होती.[४][२६] सप्टेंबर २०२४ मध्ये पती ब्रजकिशोर यांचे मेंदूतील रक्तस्रावामुळे निधन झाले.[२७][२८]

सिन्हा २०१७ पासून मल्टिपल मायलोमाने ग्रस्त होत्या. ५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी त्यांना दिल्लीतील एम्समध्ये व्हेंटिलेटर सपोर्टवर ठेवण्यात आले.[२९] त्याच रात्री उशिरा, वयाच्या ७२ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.[३०] त्यांचे अंतिम संस्कार ७ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पटना येथे पूर्ण राजकीय सन्मानाने करण्यात आले.[३१]

संदर्भ

[संपादन]
  1. ↑ Sinha, Ragini (15 November 2021). "शारदा सिन्हा बिहार की एक लोकप्रिय मैथिली गायिका हैं।". Dainik Jagran. 2 November 2021 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 15 November 2021 रोजी पाहिले.
  2. ↑ Sharma, Aseem (26 October 2024). "Sharda Sinha aka Bihar Kokila admitted to Delhi AIIMS emergency ward". India TV. 30 October 2024 रोजी पाहिले.
  3. ↑ "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India. 2015. 15 October 2015 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित (PDF). 21 July 2015 रोजी पाहिले.
  4. 1 2 "Folk singer Sharda Sinha, voice of Chhath, dies at 72". The Hindu. 5 November 2024. 9 November 2024 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 5 November 2024 रोजी पाहिले.
  5. ↑ "Government announces recipients of 2018 Padma awards". The Times of India. 26 January 2018. 14 February 2023 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 26 January 2018 रोजी पाहिले.
  6. ↑ "This Chhath Puja song is making people so nostalgic, they want to go home". The Indian Express. 4 November 2016. 26 August 2024 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 26 August 2024 रोजी पाहिले.
  7. ↑ "Padma Awards 2025: Sushil Modi, Sharda Sinha, PR Sreejesh in recipient list". India Today. 25 January 2025. 25 January 2025 रोजी पाहिले.
  8. ↑ Jha, Saurabh (25 January 2025). "Padma Awards 2025: शारदा सिन्हा को मरणोपरांत पद्मविभूषण पुरस्कार, बिहार कोकिला के नाम से मिली थी पहचान". Zee News Hindi (हिंदी भाषेत). 25 January 2025 रोजी पाहिले.
  9. 1 2 "Veteran Folk Singer Sharda Sinha passes away in New Delhi; President & PM express grief". newsonair.gov.in. 6 November 2024. 8 November 2024 रोजी पाहिले. Sharda Sinha was born in Supaul on October 1, 1952
  10. 1 2 3 ""Padmashri Sharda Sinha interviewed by Lalit Narayan Jha"". 14 February 2023 रोजी पाहिले.
  11. ↑ Singh, Bhupinder (6 November 2024). "Sharda Sinha passes away: How rich was the Bihar Kokila? A look into her net worth, career, family, and more". Indiatimes. 8 November 2024 रोजी पाहिले.
  12. ↑ सिंह, प्रियरंजन कुमार (6 November 2024). "पिता ने की थी 2 शादियां, 9 बच्चों में इकलौती बेटी थीं शारदा सिन्हा, अब मायके को लगा सदमा". ABP News (हिंदी भाषेत). 6 November 2024 रोजी पाहिले.
  13. 1 2 "Beauty of spring narrated through folk songs". The Times of India. 22 March 2009. 23 October 2012 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 25 April 2009 रोजी पाहिले.
  14. ↑ Manisha Prakash (4 October 2003). "Music maestros add to Puja festivities". The Times of India. 23 October 2012 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 25 April 2009 रोजी पाहिले.
  15. ↑ "Puja euphoria reaches a crescendo". The Times of India. 4 October 2003. 23 October 2012 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 25 April 2009 रोजी पाहिले.
  16. ↑ Faizan Ahmad & Dipak Mishra (19 February 2008). "Mauritius scholarship for two". The Times of India. 23 October 2012 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 25 April 2009 रोजी पाहिले.
  17. ↑ "A new brand of music in Gangs Of Wasseypur series – Times of India". The Times of India. August 2012. 18 May 2022 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 31 January 2020 रोजी पाहिले.
  18. ↑ "Sharda Sinha's performance at Bihar Utsav an instant hit". The Times of India. 28 March 2010. 11 August 2011 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 29 March 2010 रोजी पाहिले.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Amit Bhelari (4 November 2016). "Sweet and sour festive notes in the air – Sharda back with a bang after decade". The Telegraph (Calcutta). 4 November 2016 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 28 November 2016 रोजी पाहिले.
  20. ↑ "Gangs of Wasseypur Part 2: Music Review". 3 January 2013 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2 July 2025 रोजी पाहिले.
  21. ↑ "Did you know? Sharda Sinha's first Bollywood song was "Kahe Tose Sajna" from Salman Khan's first big film?". The Times of India. 6 November 2024. 2 July 2025 रोजी पाहिले – The Economic Times - The Times of India द्वारे.
  22. 1 2 "Sharda Sinha, popular Padma Bhushan Bihari folk singer, dies". www.india.com. 2 July 2025 रोजी पाहिले.
  23. ↑ Das, Ananya (6 November 2024). "'Bihar Kokila' Sharda Sinha's top songs: From Chhathi Maiya Aayi Na Duaariya to Hum Aapke Hain Koun's Babul". Hindustan Times. 28 August 2025 रोजी पाहिले.
  24. ↑ Desk, India TV News; News, India TV (5 November 2024). "From Chhath puja to Bollywood songs: Famous renditions that made Sharda Sinha a household name". India TV News. 2 July 2025 रोजी पाहिले.
  25. ↑ "A tale of everlasting love: Sharda Sinha who could barely survive a month after her husband passed away". The Times of India. 5 November 2024. 6 November 2024 रोजी पाहिले.
  26. ↑ "Sharda Sinha's son Anshuman Sinha mourns his mom's death, shares details about her last rites: This is a shocker for all". Hindustan Times. 6 November 2024. 6 November 2024 रोजी पाहिले.
  27. ↑ "Sharda Sinha's moving Facebook post for late husband goes viral: Mai jald hi aaungi". India Today. 6 November 2024. 6 November 2024 रोजी पाहिले.
  28. ↑ Mishra, Pallav; Bose, Saikat Kumar (27 October 2024). "Renowned Singer Sharda Sinha On Life Support. She Lost Husband Weeks Back". NDTV. 29 October 2024 रोजी पाहिले.
  29. ↑ "Renowned Singer Sharda Sinha On Ventilator Support, PM Assures Help". NDTV. 5 November 2024. 5 November 2024 रोजी पाहिले.
  30. ↑ भास्कर, ज्योति (5 November 2024). "Sharda Sinha: शारदा सिन्हा का 72 साल की आयु में निधन, दिल्ली के एम्स में ली अंतिम सांस". Amar Ujala (हिंदी भाषेत). 5 November 2024 रोजी पाहिले.
  31. ↑ "Sharda Sinha's Last Rites To Be Performed With Full State Honours". NDTV. 7 November 2024. 7 November 2024 रोजी पाहिले.
"https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=शारदा_सिन्हा&oldid=2673587" पासून हुडकले