Jump to content

"अल्बर्ट आइन्स्टाइन" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

छो
दोन शब्दांमधील जागा काढली (अधिक माहिती)
छो (शुद्धलेखन (अधिक माहिती))
छो (दोन शब्दांमधील जागा काढली (अधिक माहिती))
'''अ‍ल्बर्ट आईन्स्टाईन''' ([[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]]: Albert Einstein'','' १४ मार्च १८७९ - १८ एप्रिल १९५५) हे एक सैद्धान्तिक [[भौतिकशास्त्रज्ञ]] होते. सार्वकालिक सर्वश्रेष्ठ वैज्ञानिकांपैकी एक म्हणून ते गणले जातात. आइन्स्टाईन हे [[सापेक्षतेचा सिद्धांत]] विकसित करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत, तसेच [[क्वांटम मेकॅनिक्स|क्वांटम मेकॅनिक्सच्या]] सिद्धांताच्या विकासासाठी त्यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[सापेक्षतावाद|सापेक्षता]] आणि क्वांटम मेकॅनिक्स हे आधुनिक भौतिकशास्त्राचे दोन आधारस्तंभ आहेत.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2022-01-07|title=Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Biographical_Memoirs_of_Fellows_of_the_Royal_Society&oldid=1064242271|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>Yang, Fujia; Hamilton, Joseph H. (2010). ''Modern Atomic and Nuclear Physics''. World Scientific. p. 274. ISBN <bdi>978-981-4277-16-7</bdi>.</ref> त्यांचे सूत्र E = mc<sup>2</sup>, जे सापेक्षता सिद्धांतातून तयार झाले, हे "जगातील सर्वात प्रसिद्ध समीकरण" म्हणून ओळखले जाते.<ref>Bodanis, David (2000). ''E = mc<sup>2</sup>: A Biography of the World's Most Famous Equation''. New York: Walker.</ref> त्यांच्या कार्याचा प्रभाव ''विज्ञानाच्या तत्त्वज्ञानावर'' देखील पडला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2019/entries/einstein-philscience/|title=Einstein’s Philosophy of Science|last=Howard|first=Don A.|last2=Giovanelli|first2=Marco|date=2019|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Fall 2019}}</ref>
 
१९२१ चा१९२१चा [[नोबेल पारितोषिक|नोबेल पुरस्कार]] त्यांना [[प्रकाशीय विद्युत परिणाम]] या सिद्धान्तासाठी आणि "त्यांच्या सैद्धान्तिक भौतिकशास्त्राच्या सेवेसाठी" देऊन त्यांचा सन्मान केला गेला.<ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/summary/|title=The Nobel Prize in Physics 1921|website=NobelPrize.org|language=en-US|access-date=2022-01-11}}</ref> त्यांच्या अनेक महान बौद्धिक कामगिऱ्या आणि त्यांची विलक्षण कल्पनाशक्ती यामुळे "''अलौकिक बुद्धिमत्ता"'' या अर्थाने आइन्स्टाइन हा शब्द वापरला जाऊ लागला.<ref>[http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=Einstein WordNet for Einstein]</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=Einstein|title=WordNet Search - 3.1|website=wordnetweb.princeton.edu|access-date=2022-01-11}}</ref>
 
आइनस्टाईन यांचा जन्म [[जर्मनी|जर्मन]] साम्राज्यात झाला होता, पण पुढच्या वर्षी त्याचे जर्मन नागरिकत्व (वुर्टेमबर्ग राज्याचा विषय म्हणून) सोडून 1895 मध्ये ते [[स्वित्झर्लंड|स्वित्झर्लंडला]] गेले. 1897 मध्ये, वयाच्या 17 व्या वर्षी, त्यांनी [[झ्युरिक|झुरिचमध्ये]] गणित आणि भौतिकशास्त्र शिकवण्याच्या डिप्लोमा प्रोग्राममध्ये प्रवेश घेतला, तसेच 1900 मध्ये पदवी प्राप्त केली. 1901 मध्ये, त्यांनी स्विस नागरिकत्व प्राप्त केले, जे त्यांनी आयुष्यभर ठेवले, आणि 1903 मध्ये त्यांनी बर्न येथील स्विस पेटंट ऑफिसमध्ये कायमस्वरूपी पद मिळवले. 1905 मध्ये त्यांना झुरिच विद्यापीठाने [[पीएच.डी.|पीएचडी]] दिली. 1914 मध्ये, आइन्स्टाईन प्रुशियन अकादमी ऑफ सायन्सेस आणि बर्लिनच्या हम्बोल्ट विद्यापीठात सामील होण्यासाठी बर्लिनला गेले. 1917 मध्ये, आइन्स्टाईन भौतिकशास्त्रासाठी कैसर विल्हेल्म इन्स्टिट्यूटचे संचालक बनले; तसेच ते पुन्हा जर्मन नागरिक बनले.
 
1933 मध्ये, आइन्स्टाईन अमेरिकेला गेले असताना, [[ॲडॉल्फ हिटलर]] जर्मनीमध्ये सत्तेवर आला. ज्यू वंशाच्या आईन्स्टाईनने [[नाझी पक्ष|नाझी सरकारच्या]] धोरणांवर आक्षेप घेतला<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2017/06/einstein-germany-and-the-bomb/528534/|title=The Scientist and the Fascist|last=Levenson|first=Thomas|date=2017-06-09|website=The Atlantic|language=en|access-date=2022-01-11}}</ref> आणि ते अमेरिकेत स्थायिक होऊन 1940 ला1940ला [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन नागरिक]] झाले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://archive.org/details/oxfordcompaniont00paul_0|title=The Oxford companion to United States history|last=Boyer|first=Paul S.|last2=Dubofsky|first2=Melvyn|date=2001|publisher=Oxford ; New York : Oxford University Press|others=Internet Archive|isbn=978-0-19-508209-8}}</ref> [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धाच्या]] पूर्वसंध्येला, त्यांनी राष्ट्राध्यक्ष [[फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट|फ्रँकलिन डी. रुझवेल्ट]] यांना संभाव्य जर्मन अण्वस्त्र कार्यक्रमाबाबत इशारा देणारे पत्र पाठवले आणि अमेरिकेनेही असेच संशोधन सुरू करण्याची शिफारस केली. आइनस्टाइननी मित्र राष्ट्रांना पाठिंबा दिला परंतु अण्वस्त्रांच्या कल्पनेचा निषेध केला.
 
== बालपण ==
 
== पुरस्कार आणि सन्मान ==
आइन्स्टाईन यांना अनेक पुरस्कार आणि सन्मान मिळाले. 1922 मध्ये, "सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रातील त्यांच्या सेवांबद्दल आणि विशेषतः फोटोइलेक्ट्रिक प्रभावाच्या कायद्याच्या शोधासाठी" त्यांना 1921 चा1921चा भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. 1921 मधील कोणत्याही नामांकनाने अल्फ्रेड नोबेलने ठरवलेल्या निकषांची पूर्तता केली नाही, म्हणून 1921 चे1921चे पारितोषिक पुढे नेण्यात आले आणि 1922 मध्ये आइन्स्टाईन यांना देण्यात आले.<ref name=":0" />
 
== आईनस्टाईनवरील मराठी पुस्तके==
८३,०१९

संपादने