"लंडन" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

Jump to navigation Jump to search
३५१ बाइट्स वगळले ,  ३ महिन्यांपूर्वी
छो
सांगकाम्या_संदर्भ_त्रुटी_काढली
छो (Bot: Reverted to revision 1728800 by Akshay patil108 on 2020-01-09T08:40:12Z)
छो (सांगकाम्या_संदर्भ_त्रुटी_काढली)
 
| उंची = ७९
| लोकसंख्या_वर्ष = जुलै २०१०
| लोकसंख्या = ७८,२५,२००<ref name="2010 ONS Population">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/mid-2010-pop-ests-30-june-2011.zip |शीर्षकtitle=July 2010 Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland|publisher=Office for National Statistics|accessdate=3 July 2011}}</ref>
| महानगर_लोकसंख्या = १,३९,४५,०००
| घनता = ४,९७८
'''लंडन''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: {{ध्वनी-मदतीविना|En-uk-London.ogg|London}}) हे [[इंग्लंड]]चे व [[युनायटेड किंग्डम]]चे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर तसेच [[युरोपियन संघ]]ामधील सर्वात मोठे महानगर क्षेत्र आहे. [[थेम्स नदी]]च्या काठावर वसलेल्या ह्या शहराला २,००० पेक्षा जास्त वर्षांचा इतिहास आहे.
 
लंडन हे अर्थ, कला आणि उद्योग या क्षेत्रांमध्ये जगातील एक प्रमुख शहर आहे. [[न्यूयॉर्क शहर]] व [[टोकियो]]सोबत लंडन हे जगातील सर्वात शक्तिशाली आर्थिक केंद्र मानले जाते.<ref name="Global Financial Centres 9">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.zyen.com/GFCI/GFCI%209.pdf |शीर्षकtitle=Global Financial Centres 9 |publisher=[[Z/Yen]] |year=2011}}</ref><ref name="forbes.com">{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.forbes.com/2008/07/15/economic-growth-gdp-biz-cx_jz_0715powercities.html |शीर्षकtitle="World's Most Economically Powerful Cities". |work=Forbes |date=15 July 2008 |accessdate=3 October 2010| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yo0LhcwS | archivedate = 19 May 2011| मृतदुवा=no}}</ref><ref name="Mastercard">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.mastercard.com/us/company/en/insights/pdfs/2008/MCWW_WCoC-Report_2008.pdf|शीर्षकtitle=Worldwide Centres of Commerce Index 2008|publisher=Mastercard}}</ref>. तसेच [[युरोप]]ातील सर्वात मोठे अर्थव्यवस्था असलेले शहर हा मान देखील लंडनकडेच जातो.<ref name="Global city GDP rankings 2008-2025">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.ukmediacentre.pwc.com/Media-Library/Global-city-GDP-rankings-2008-2025-61a.aspx |शीर्षकtitle=Global city GDP rankings 2008–2025|publisher=PricewaterhouseCoopers|accessdate=16 November 2010| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yo0M2ast | archivedate = 19 May 2011| मृतदुवा=no}}</ref> जगातील सर्वाधिक आंतरराष्ट्रीय पर्यटक लंडनमध्ये येतात<ref name=EuromonitorCityRanking>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://blog.euromonitor.com/2011/01/euromonitor-internationals-top-city-destinations-ranking.html|शीर्षकtitle=Euromonitor International's Top City Destination Ranking (2011 update)|publisher=Euromonitor International|date=6 January 2011|accessdate=8 August 2011| archiveurl = http://www.webcitation.org/60mPgRtfi | archivedate = 8 August 2011| मृतदुवा=no}}</ref> तसेच [[लंडन हीथ्रो विमानतळ]] हा आंतरराष्ट्रीय प्रवासी वाहतूकीसाठी जगातील सर्वात मोठा विमानतळ आहे.<ref name=wsj230211>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://online.wsj.com/article/BT-CO-20110223-710213.html|शीर्षकtitle=Delta Expects New Slots To Foster Growth At Heathrow Airport|accessdate=7 March 2011|work=The Wall Street Journal| date=23 February 2011| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yo0OE2ky | archivedate = 19 May 2011| मृतदुवा=no}}</ref>. [[२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक|२०१२ सालच्या ऑलिंपिक स्पर्धा]] लंडनमध्ये भरवल्या गेल्या. ह्या स्पर्धांचे तिसऱ्यांदा आयोजन करणारे लंडन हे जगातील एकमेव शहर आहे.
 
जुलै २०१० मध्ये ७८,२५,२०० इतकी लोकसंख्या असलेले लंडन युरोपामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर होते.<ref name="largest_city_eu">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=384|शीर्षकtitle=Largest EU City. Over 7&nbsp;million residents in 2001|publisher=Office for National Statistics|work=www.statistics.gov.uk|accessdate=28 June 2008| archiveurl = http://www.webcitation.org/5Qd8V9JhM | archivedate = 26 July 2007| deadurl=no}}</ref> [[ग्रेटर लंडन]]ची लोकसंख्या ८२,७८,२५१ तर लंडन महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या अंदाजे १.२ ते १.४ कोटी आहे.<ref name="urban_area_pop">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.statistics.gov.uk/statbase/ssdataset.asp?vlnk=8271&More=Y|शीर्षकtitle=KS01 Usual resident population: Census 2001, Key Statistics for urban areas|publisher=Office for National Statistics|accessdate=6 June 2008| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yo0QNPvs | archivedate = 19 May 2011| deadurl=no}}</ref> लंडन शहराच्या समाजरचनेत कमालीचे वैविध्य आढळते. लंडन परिसरात ३०० [[भाषा]] बोलल्या जातात. सध्या लंडन परिसरात राहणारे ६.६ टक्के लोक [[भारत]]ीय वंशाचे आहेत.
== इतिहास ==
लंडनमधील हवामान इतर [[पश्चिम युरोप]]ीय शहरांप्रमाणे सौम्य व आर्द्र आहे.<ref name="AverageWeatherLondon">{{Citation
|दुवा=http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT003790
|शीर्षकtitle=Average Conditions, London, United Kingdom
|publisher=[[British Broadcasting Corporation]]
|accessdate=2008-10-28}}</ref> २०१० साली लंडन हे [[युरोप]]ातील सर्वात प्रदुषित शहर होते.<ref>{{Citation
|दुवा=http://www.guardian.co.uk/environment/2010/jun/25/london-air-pollution-europe
|शीर्षकtitle=London air pollution 'worst in Europe'
|publisher=The Guardian
|accessdate=2010-06-26
|source 2 = हवामान खाते,<ref name = GreenwichStats>{{संकेतस्थळ स्रोत
| दुवा = http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/sites/greenwich.html
| शीर्षकtitle= Met Office: Climate averages 1971-2000
| archiveurl = http://www.webcitation.org/5wpl3HnmR
| archivedate = 2011-02-28
| publisher = [[Met Office]] }}</ref>
|source 1 = [[बीबीसी]] हवामान,<ref name="AverageWeatherLondon">{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://news.bbc.co.uk/weather/forecast/8?type=node&clear=ABCD&state=fo:D | शीर्षकtitle= London, Greater London: Average conditions | publisher = [[BBC Weather]] | archiveurl = http://www.webcitation.org/5wpjdyrKA | archivedate = 2011-02-28}}</ref><ref name="Met_Aug_2003_Hot_Spell">{{संकेतस्थळ स्रोत | शीर्षकtitle= August 2003 — Hot spell | दुवा = http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/interesting/aug03maxtemps.html#maxtemps10aug | publisher = [[Met Office]] | archiveurl = http://www.webcitation.org/5wpjI9SEw | archivedate = 2011-02-28 }}</ref>
|date=August 2010
}}
लंडन शहर इंग्लंड व जगातील इतर शहरांसोबत हवाई, [[रेल्वे]] व रस्तेमार्गांनी जोडले गेले आहे. [[हिलिंग्डन]] ह्या बरोमध्ये स्थित असलेला [[लंडन हीथ्रो विमानतळ]] हा युनायटेड किंग्डममधील सर्वात मोठा व आंतरराष्ट्रीय प्रवासी वाहतूकीच्या दृष्टीने जगातील सर्वात वर्दळीचा [[विमानतळ]] आहे. [[गॅट्विक विमानतळ]] हा येथील दुसरा एक महत्त्वाचा विमानतळ आहे. [[युरोस्टार]] ही [[चॅनल टनेल]]मधून धावणारी [[द्रुतगती रेल्वे]]सेवा लंडनला [[पॅरिस]] व [[ब्रुसेल्स]] शहरांशी जोडते. लंडन शहरात १८ लांब पल्ल्याची गाड्यांची एकूण १८ [[रेल्वे स्थानक]]े आहेत. त्यांद्वारे ब्रिटनमधील सर्व लहानमोठ्या शहरांचा रेल्वे प्रवास सुलभपणे शक्य होतो.
 
शहरी वाहतुकीसाठी [[लंडन अंडरग्राऊंड]] ही जगातील सर्वात जुनी व दुसरी सर्वाधिक लांबीची शहरी भुयारी रेल्वे सेवा कार्यरत आहे. २८० स्थानके जोडणाऱ्या ह्या रेल्वेचा वापर दररोज ३० लाख प्रवासी करतात. जगातील सर्वोत्तम शहरी वाहतूक असलेले शहर हा खिताब लंडनला मिळाला आहे.<ref name=london_126>{{Cite document |दुवा=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/london/5294790.stm |publisher=BBC News | location = London |accessdate=<!---2008-06-07---> |शीर्षकtitle=London voted best for transport |date=29 August 2006 |ref=harv }} {{WebCite|दुवा=http://www.webcitation.org/5yoJyCec1|date =19 May 2011}}</ref>
 
== लोकजीवन ==
{{Div col|cols=3|small=yes}}
* {{Flagicon|Peru}} [[अरेकिपा]]
* {{Flagicon|Germany}} [[बर्लिन]]<ref name="twinning">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.inlondonguide.co.uk/london-sight-guide/interesting-facts-about-london.html London is twinned with New York, Moscow and Berlin.|शीर्षकtitle=Interesting Facts About London|publisher=insideguide to London|accessdate=27 July 2011}}See Fact 2 by Big Ben photo.</ref>
* {{Flagicon|India}} [[दिल्ली]]<ref name="Mayor of London">{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://legacy.london.gov.uk/view_press_release.jsp?releaseid=1329|शीर्षकtitle=Friendship agreement to be signed between London and Delhi|date=25 July 2002|publisher=Mayor of London|accessdate=23 February 2010| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yoKJLcvL | archivedate = 19 May 2011| deadurl=no}}</ref>
* {{Flagicon|Colombia}} [[बोगोता]]
* {{Flagicon|South Africa}} [[जोहान्सबर्ग]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.joburg.org.za/content/view/833/131/#ixzz0PU5ypfol|शीर्षकtitle=Twinning agreements|work=Making Joburg an entry point into Africa|publisher=City of Johannesburg|accessdate=28 August 2009}} {{dead link|date=May 2011}}</ref>
* {{Flagicon|Malaysia}} [[क्वालालंपूर]]
* {{Flagicon|Kuwait}} [[कुवेत शहर]]
* {{Flagicon|Russia}} [[मॉस्को]]<ref name=twinning/>
* {{Flagicon|United States}} [[न्यूयॉर्क शहर]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.london.gov.uk/mayor/international/city_partnerships/docs/new_york_partnership_agreement.pdf|archiveurl=http://www.webcitation.org/5mxnSYQPt|archivedate=22 January 2010|शीर्षकtitle=The New York City-London sister city partnership |last=Barfield|first=M|date=March 2001|format=PDF|publisher=Greater London Authority|accessdate=26 October 2009}}</ref>
* {{Flagicon|Norway}} [[ओस्लो]]
* {{Flagicon|Bangladesh}} [[सिलहट]]
* {{Flagicon|China}} [[शांघाय]]<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.shfao.gov.cn/wsb/english/Sister_Cities/u1a14240.html |शीर्षकtitle=Shanghai Foreign Affairs |publisher=Shfao.gov.cn |date=27 July 2009 |accessdate=23 May 2010| archiveurl = http://www.webcitation.org/5yoKKcj5N | archivedate = 19 May 2011| deadurl=no}}</ref>
* {{Flagicon|Iran}} [[तेहरान]]
{{Div col end}}
 
== संदर्भ ==
* {{citation | last=Ackroyd | first=Peter | शीर्षकtitle=London: The Biography | publisher=Vintage | location=London | year=2001 | isbn=0099422581 | page=880 }}
* {{citation | last=Aubin | first=Robert Arnold | शीर्षकtitle=London in flames, London in glory: poems on the fire and rebuilding of London|publisher=Rutgers University Press on's Concerts" /> London's two muthor=Mayor of London | url=http://www.london.gov.uk/thelondonplan/docs/londonplan08.pdf | month=February | year= 2008 }}{{मृत दुवा}}
* {{citation | last=Miles | first=Barry | शीर्षकtitle= London Calling| publisher= Atlantic Books | year=2010 | isbn=9781842546139}}
* {{citation | last=Mills | first=David | शीर्षकtitle=Dictionary of London Place Names | publisher=Oxford Paperbacks | year=2001 | isbn=978-0192801067 | oclc=45406491}}
* {{citation | last=Noorthouk | first=J | year=1773 | url=http://www.british-history.ac.uk/source.aspx?pubid=332 | शीर्षकtitle=A New History of London | publisher=Centre for Metropolitan History }}
* Porter, Roy. ''History of London'' (1995), by a leading historian
* {{citation | last=Reddaway | first=Thomas Fiddian| शीर्षकtitle=The Rebuilding of London After the Great Fire | publisher=Jonathan Cape | year=1940 }}
* {{citation | last=Travers | first=Tony | शीर्षकtitle=The Politics of London | year=2004 | publisher=Palgrave | isbn=1861341725}}
 
== टिपा ==
२७,९३७

संपादने

दिक्चालन यादी