"बबनराव हळदणकर" च्या विविध आवृत्यांमधील फरक

Jump to navigation Jump to search
१,३४० बाइट्सची भर घातली ,  ५ वर्षांपूर्वी
बदलांचा आढावा नाही
(बांधणी)
'''बबनराव हळदणकर''' तथा '''श्रीकृष्ण हळदणकर''' ([[जन्म : २७ सप्टेंबर]], [[इ.स. १९२७]]; -मृत्यू : १८ नोव्हेबर, इ.. २०१६) हे एक मराठी शास्त्रीय संगीत गायक आहेत. '''रस पिया''' हे त्यांचे टोपणनाव आहे. यांच्या गायकीत आग्रा आणि जयपूर घराण्यांचा संगम आहे. ते नव्वदीच्या वयातही संगीताची साधना करतातकरत.
 
पं. हळदणकर यांना कलेचा वारसा घरातूनच लाभला होता. त्यांचे वडील हे ख्यातनाम चित्रकार होते. सुरेलपणाबरोबरच तालावर प्रभुत्व असलेले, राग सादरीकरणामध्ये शुद्ध भाव जपण्याबरोबरच मोजकेपणा आणि चपखलता याचे मिश्रण असलेले आणि ख्याल गायनामध्ये ध्रुपदची परंपरा जतन करणारे एकमेव घराणे अशी आग्रा घराण्याच्या गायकीची वैशिष्टय़े हळदणकर यांच्या गायनामधून दिसायची.
 
==संगीत शिक्षण==
हळदणकरांनी सुरुवातीला [[मोगूबाई कुर्डीकर]]ांकडून जयपूर/अत्रौली घराण्याची तालीम घेतली. त्यानंतर पुढे त्यांनी खादिम हुसेन खाँसाहेबांकडून आग्रा घराण्याची तालीम घेतली. त्यांनीआणि आग्रात्या घराण्याची डौल आणि लयकारी स्वीकारली. १९५९पासून ते खादिम हुसेन खाँसाहेबांच्या मृत्यूपर्यंत ,म्हणजे सन १९९३पर्यंत हळदणकर त्यांच्या सहवासात राहिले.
 
==गाण्याचा साज आणि लयकारी==
१९६०च्या दशकापासून हळदणकरांनी [[आग्रा घराणे|आग्रा घराण्याच्या]] गायकीतला डौल आणि त्यातील परिपक्वता प्रेक्षकांपुढे मांडली. आग्रा घराण्यातील गायकांची ध्रुपद धमाराशीधमारशी बांधिलकीबांधीलकी असते. तसेचबबनराव हळदणकर हे नोमतोम आलापाने ते राग मांडतातमांडत. हळदणकरते आपल्या [[राग दरबारी|दरबारी]], [[राग मियाँकी तोडी|मियाँकी तोडी]], [[राग मलुहा केदार|मलुहा केदार]] वगैरे रागांतील चीजांमधूनचीजांमधूनही नोमातोम आलाप मांडतातघेत..
 
बबनराव हळदणकर हे एखाद्या चांगल्या तबलजीच्या साथीत लयकारीचे अनेकरंगी आविष्कार ऐकवतातऐकवत. ख्याल गाताना मनोवृत्तीचे आणि सादरीकरणाचे गांभीर्य ठेवतातठेवत आणि आग्रा गायकीचा बोजदारपणा किंवा भारदस्तपणा ते ही गायकी मांडतातमांडत.
 
==आग्रा घराण्याचे भाष्यकार==
हळदणकर [[आग्रा घराणे|आग्रा घराण्याचे]] भाष्यकार म्हणून चाळीसहून अधिक वर्षे ख्यात आहेतहोते. [[आग्रा घराणे]] हे ध्रुपद गायकीशी जोडलेले आहे. विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत या घराण्यास बरीच प्रसिद्धी होती. त्यानंतरही आग्रा गायकीची सौंदर्यस्थळे जाणून घेऊन ती महाराष्ट्रातील हळदणकर बंगालमधील [[विजय किचलू]] यांनी मांडली.
 
==अध्यापन आणि संशोधन==
हळदणकरांनी गोवा कला अकादमी, [[खैरागढचे]] संगीत विद्यापीठ तसेच अन्यत्रही संगीताचे अध्यापन केले. अध्यापनंअध्यापने केले. रागांच्या प्रमाणीकरणावरही त्यांनी काम केले.
 
==अध्यापन==
[[अरुण कशाळकर]], वृंदा मुंडकूर, [[देवकी पंडित]], डॉ. राम देशपांडे, विश्वजीतविश्वजित बोरवणकर हे हळदणकरांचे शिष्य आहेत.
 
भारतात आणि अमेरिकेत हळदणकरांचे संगीताचे अनेक कार्यक्रम झाले. त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.
* पुण्याच्या शारदा ज्ञानपीठम्‌‍कडून ऋषितुल्य व्यक्ती म्हणून सत्कार (६-९-२०१६)
* कलकत्त्याच्या आय.टी.सी संगीत रिसर्च अकादमीचा पुरस्कार
* शास्त्रीय संगीतातील ५० वर्षाच्या योगदानासाठी हळदणकर यांना [[चतुरंग]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
* दिल्लीच्या संगीत नाटक अकादमीचा पुरस्कार, वगैरे वगैरे.
 
[[वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक]]
[[वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू]]
५७,२९९

संपादने

दिक्चालन यादी