वांचो भाषा
| वांचो | |
|---|---|
|
𞋒𞋀𞋉𞋃𞋕 वांचो | |
|
"वांचो" - वांचो लिपीमध्ये | |
| स्थानिक वापर | भारत |
| प्रदेश | अरुणाचल प्रदेश |
| लोकसंख्या | ५९,१५४ |
| भाषाकुळ | |
| लिपी | वांचो लिपी |
| भाषा संकेत | |
वांचो (वांचो) ही ईशान्य भारतातील कोन्याक भाषा आहे. वांचो ही आग्नेय लाँगडिंग जिल्ह्यातील ३६ गावे, तिरप जिल्हा, अरुणाचल प्रदेश, तसेच आसाम आणि नागालँड ( एथनोलॉग प्रमाणे) मध्ये बोलली जाते. या भाषेला बनपारा नागा, जोबोका, जोकोबा देखील नाव आहेत.
लोक
[संपादन]प्रामुख्याने भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यात २०११ च्या जनगणनेनुसार ५६,८६६ लोकसंख्या असलेले वांचो लोक ही भाषा बोलतात . अल्पसंख्याक असूनही, या रहिवाशांची विधी, औपचारिक प्रथा, धर्म आणि वांचोच्या विविध बोलींसह समृद्ध संस्कृती अजुनही जिवंत आहे.

पोटभाषा
[संपादन]एथनोलॉग प्रमाणे वांचोच्या पुढील प्रमाणे पोटभाषा आहेत.
- चांङनोई
- बोर मुथुन (बोर मुटोनिया)
- होरू मुथुन
- कुलुंग मुथुन (मिथन)
या प्रदेशातील वरच्या आणि खालच्या भागात बोलल्या जाणाऱ्या बोलींमध्ये लक्षणीय फरक आहे.
लेखन
[संपादन]वांचो भाषा साधारणपणे देवनागरी किंवा लॅटिन लिपीमध्ये लिहिले जाते. २००१ आणि २०१२ दरम्यान, शिक्षक बनवांग लोसू यांनी वांचो लिपी म्हणून एक अनन्य वर्णमाला तयार केली जी काही शाळांमध्ये शिकवली जाते. [१] २०१९ मध्ये, ही लिपी अधिकृतपणे युनिकोड १२.० मध्ये प्रकाशित करण्यात आली. [२]
संदर्भ
[संपादन]- ↑ Everson, Michael (2017-07-26). "L2/17-067R: Proposal to encode the Wancho script in the UCS" (PDF).
- ↑ Unicode, Inc. "Announcing The Unicode® Standard, Version 12.0".
- रॉबिन्स बर्लिंग आणि मनकाई वांगसू (1998) "वांचो फोनोलॉजी आणि शब्द सूची", तिबेटो-बर्मन क्षेत्राचे भाषाशास्त्र 21.2.