यूपीएससी एमपीएससी स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search


Broom icon.svg
या लेखातील मजकूर मराठी विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीस अनुसरून नाही. आपण हा लेख तपासून याच्या पुनर्लेखनास मदत करू शकता.

नवीन सदस्यांना मार्गदर्शन
हा साचा अशुद्धलेखन, अविश्वकोशीय मजकूर अथवा मजकुरात अविश्वकोशीय लेखनशैली व विना-संदर्भ लेखन आढळल्यास वापरला जातो. कृपया या संबंधीची चर्चा चर्चापानावर पहावी.


अनुक्रमणिका

'यूपीएससी एमपीएससी स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन'[संपादन]

'सक्षम अधिकारी ' हा कोणत्याही स्वरूपाचा राज्यराज्यवस्थेचा एक महत्वाचा असा आधारस्तंभ आहे . केंद्र सरकारच्या पातळीवर होणारी नागरी सेवा परीक्षा आणि राज्य सरकारच्या पातळीवरची राज्यसेवा परीक्षा यात काही साम्यं आहेत. उदाहरणार्थ, या दोन्ही परीक्षांच्या माध्यमातून अधिकारी पातळीसाठी निवड होते. गट-अ आणि गट-ब अशा दोन्ही पातळ्यांवरच्या अधिकारी पदांसाठी निवड होते. या दोन्ही परीक्षा या पूर्वपरीक्षा, मुख्य परीक्षा आणि व्यक्तिमत्त्व चाचणी अशा तीन टप्प्यांमध्ये होतात.[संपादन]

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या राज्य सेवा परीक्षेच्या माध्यमातून वेगवेगळ्या पदांसाठी निवड होते.

स्वरूप - लेखी परीक्षा :[संपादन]

या परीक्षेत पेपरनुसार प्रश्नसंख्या बघून व वेळेचे नियोजन करून पेपर सोडविणे महत्त्वाचे असते. प्रश्न संख्या व गुणांचे वितरण : प्रश्नसंख्या व गुणांचे वितरण हे प्रत्यक्षात पेपर हातात आल्यावर विद्यार्थ्यांनी सूचना वाचून त्यानुसार ते लिहिणे अपेक्षित असते. जास्तीत जास्त प्रश्न सोडविण्याचा प्रयत्न करणे महत्त्वाचे ठरते.

मागील वर्षाच्या प्रश्नपत्रिका अभ्यासणे हितकारक :[संपादन]

विद्यार्थ्यांनी मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका बघून त्याचे विश्लेषण करणे गरजेचे आहे. त्यातून प्रश्न कसे विचारले जातात याबद्दलची संकल्पना अधिक स्पष्ट होत जाते. चालू घडामोडींचे महत्त्व : एकंदर ‘चालू घडामोडी’ या स्पर्धा परीक्षेचा ‘आत्मा’ म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांचे महत्त्व परीक्षेच्या प्रत्येक टप्प्यावर अनन्यसाधारण असे आहे. मुख्य परीक्षेचा विचार केल्यास चालू घडामोडींचा अभ्यास खूप महत्त्वाची भूमिका बाजवतो. गेल्या ४ वर्षांतील प्रश्नपत्रिका पाहिल्यास चालू घडामोडींचा पगडा दिसून येतो.

वैकल्पिक विषय व त्याचे महत्त्व :[संपादन]

एकंदरीत अंतिम गुणवत्ता यादीतील स्थानाचा विचार केल्यास एक बाब समोर येते ही म्हणजे यात ‘सिंहाचा वाटा’ असणारी वैकल्पिक विषयाची भूमिका या विषयात प्रामाणिकपणे अभ्यास केल्यास जास्तीत जास्त गुण मिळवून अंतिम यादीत स्थान पटकावणे सहज शक्य होते. यासाठी विद्यार्थ्यांनी स्वत:ची आवड, आकलन व गतवर्षीच्या प्रश्नपत्रिकांचा विचार करून वैकल्पिक विषय निवडावा, कारण ५०० गुणांसाठी असणारा वैकल्पिक विषय परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून अतिशय महत्त्वाचा आहे.

अनिवार्य भाषा पेपर :[संपादन]

या पेपरमध्ये किमान २५% म्हणजेच ३०० पैकी ७५ गुण मिळाल्यास उमेदवार पात्र ठरतो. या पेपरचे गुण गुणवत्ता यादीसाठी ग्राह्य धरले जात नाहीत. याचा अर्थ फक्त ७ पेपरचे म्हणजेच ‘१७५०’ गुणांचा विचार करून उमेदवार मुलाखतीस पात्र ठरवला जातो.

लिखाणाचा सराव महत्त्वाचा[संपादन]

विद्यार्थ्यांनी अधिकाधिक लिखाणाचा सराव करणे अपेक्षित असून त्या लिखाणाचे मूल्यमापन करणे गरजेचे ठरते. नियमित सराव केल्यास यशाची खात्री मिळण्याची शक्यता वाढीस लागते.

लेखी परीक्षेतून मुलाखतीस पात्र ठरणाऱ्या विद्यार्थ्यांची मुलाखत नवी दिल्ली येथे यू.पी.एस.सी. द्वारे घेतली जाते. मुलाखतीसाठी विद्यार्थ्यांने मुख्य परीक्षेच्या वेळी स्वत:बद्दलची यु.पी.एस.सी.ला दिलेली माहिती Detailed Application form (DAF) मध्ये असते. तसेच चालू घडामोडींचा विचारही मुलाखतीसाठी महत्त्वाचा असतो. खरं तर ही ज्ञानासाठी नसून व्यक्तिमत्त्वाची चाचणी असते. कारण विद्यार्थ्याने पूर्व व मुख्य परीक्षा उत्तीर्ण करून ज्ञानाची परीक्षा दिलेली असते. मुलाखतीमध्ये प्रामाणिकपणे उत्तरे देणं अपेक्षित असतं. जर एखाद्या प्रश्नाचे उत्तर येत नसेल तर तस स्पष्ट सांगणेही गरजेचे असते.

मुलाखतीत मिळणारे गुण व मुख्य परीक्षेतील गुण यांची बेरीज करून अंतिम गुणवत्ता यादी यूपीएससीद्वारे जाहीर केली जाते. पूर्व परीक्षेतील गुणांचा विचार अंतिम गुणवत्ता यादीसाठी केला जात नाही. अशाप्रकारे यूपीएससी परीक्षेतील हे तीन्ही टप्पे एकाच वर्षांत सलगरीत्या यशस्वीपणे पार केल्यास; गुणवत्तेच्या आधारे केंद्र सरकारच्या विविध २४ सेवांपैकी एका सेवेत रुजू होण्याची व आयुष्याला नवे वळण देण्याची संधी विद्यार्थ्याला मिळते.

1) MPSC State Services Examination - राज्य सेवा परीक्षा[संपादन]

2) MPSC Maharashtra Forest Services Examination - महाराष्ट्र वनसेवा परीक्षा[संपादन]

3) MPSC Maharashtra Agricultural Services Examination - महाराष्ट्र कृषी सेवा परीक्षा[संपादन]

4) MPSC Maharashtra Engineering Services Gr-A Examination - महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा गट अ परीक्षा[संपादन]

5) MPSC Maharashtra Engineering Services Gr-B Examination - महाराष्ट्र अभियांत्रिकी सेवा गट ब परीक्षा[संपादन]

6) MPSC Civil Judge (Jr Div), Judicial Magistrate (Ist Class) Competitive Exam - दिवाणी न्यायाधीश, कनिष्ठ स्तर व न्याय दंडाधिकारी, प्रथम वर्ग परीक्षा[संपादन]

7) MPSC Asstt. Motor Vehicle Inspector Exam - सहायक मोटर वाहन निरीक्षक परीक्षा[संपादन]

8) MPSC Assist. Engineer (Electrical) Gr-II, Maharashtra Electrical Engg Services, B – सहायक अभियंता (विद्युत) श्रेणी -2, महाराष्ट्र विद्युत अभियांत्रिकी सेवा, गट-ब[संपादन]

9) MPSC Police Sub-Inspector Examination - पोलीस उपनिरीक्षक परीक्षा[संपादन]

10) MPSC Sales Tax Inspector Examination - विक्रीकर निरीक्षक परीक्षा MPSC Tax Assistant Examination - कर सहायक गट-क परीक्षा[संपादन]

11) MPSC Assistant Examination - सहायक परीक्षा MPSC Clerk Typist Examination - लिपिक-टंकलेखक परीक्षा[संपादन]

[http://bhagirathacademy.in/publication/ १]
चुका उधृत करा: "http://bhagirathacademy.in/publication/" नावाच्या गटाकरिता <ref>खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत <references group="http://bhagirathacademy.in/publication/"/> खूण मिळाली नाही.