मेहबूब खान
| लिंग | पुरूष  |
|---|---|
| नागरिकत्व | ब्रिटिश भारत, भारत |
| स्थानिक भाषेतील नाव | محبوب خان |
| दिलेले नाव | Mehboob |
| आडनाव | Khan |
| जन्म तारीख | ९ सप्टेंबर 1907 |
| जन्मस्थान | बिलिमोरा |
| मृत्यू तारीख | २८ मे 1964 |
| मृत्यूस्थान | मुंबई |
| वैवाहिक जोडीदार | Sardar Akhtar |
| अपत्य | Sajid Khan |
| बोलण्याची वा लेखनाची भाषा | हिंदी |
| व्यवसाय | चित्रपट-दिग्दर्शक, चित्रपट निर्माता, चित्रपट अभिनेता |
| कार्य कालावधी (प्रारंभ) | 1931 |
| कार्य कालावधी (अंत) | 1962 |
| धर्म | इस्लाम धर्म |
| Owner of | मेहबूब स्टुडियो |
| पुरस्कार | फिल्मफेर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार, फिल्मफेर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार, कलांमध्ये पद्मश्री |
| नामांकने प्राप्त | फिल्मफेर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार |
| Related category | Category:Films directed by Mehboob Khan |
मेहबूब खान रमजान खान (९ सप्टेंबर १९०७ [१] - २८ मे १९६४) हे एक प्रख्यात भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आणि निर्माता होते. ते सामाजिक चित्रपट मदर इंडिया (१९५७) दिग्दर्शित करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत, ज्याने सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार, दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकले आणि सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपटासाठी अकादमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले.[२] त्यांनी १९५४ मध्ये मुंबईतील वांद्रे येथे त्यांची निर्मिती कंपनी - मेहबूब प्रॉडक्शन्स आणि नंतर फिल्म स्टुडिओ - मेहबूब स्टुडिओ स्थापन केला.[३][४][५]
त्यांनी औरत (१९४०), अंदाज (१९४९), आन (१९५१), आणि अमर (१९५४) हे चित्रपट देखील बनवले.[६]
१९६४ मध्ये वयाच्या ५६ व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले आणि त्यांना मुंबईतील मरीन लाईन्स येथील बडाकबरस्तान येथे दफन करण्यात आले. त्यांचे निधन भारताचे पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या निधनाच्या दुसऱ्या दिवशी झाले.[७]
त्यांना १९६३ मध्ये भारत सरकारचा चौथा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.[८] ३० मार्च २००७ रोजी, इंडिया पोस्टने महेबूब खान, राज कुमार आणि नर्गिस यांचे चित्रण करणारा मदर इंडिया चित्रपटातील एक दृश्य असलेले एक स्मारक तिकीट प्रकाशित केले.[९]
संदर्भ
[संपादन]- ↑ Mehboob Khan Archived 2011-05-21 at the वेबॅक मशीन. at filmreference.com.
- ↑ "The 30th Academy Awards (1958) Nominees and Winners". oscars.org website. 2 April 2015 रोजी मूळ पानापासून संग्रहित. 13 January 2021 रोजी पाहिले.
- ↑ "Mehboob mere, Mehboob tere". Pune Mirror (newspaper). 1 नोव्हेंबर 2008. 18 जुलै 2011 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 13 जानेवारी 2021 रोजी पाहिले.
- ↑ "Mumbai, meri mehboob?". DNA (newspaper). 7 फेब्रुवारी 2011. 13 जानेवारी 2021 रोजी पाहिले.
- ↑ Karanjia, B. K. "Mehboob Khan: An Unfinished Story". A many-splendoured cinema. New Thacker's Fine Art Press. p. 215.
- ↑ Teo, Stephen (2017). Eastern Westerns: Film and Genre Outside and Inside Hollywood. Taylor & Francis. p. 122. ISBN 9781317592266.
- ↑ Karanjia, B.K. (1986). A many-splendoured cinema. New Thacker's Fine Art Press. p. 215. 1 मार्च 2018 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 1 मार्च 2018 रोजी पाहिले.
... Mehboob Khan died the day after Jawaharlal Nehru. Neither the country, nor its cinema, have been the same since. Films continue to be made that may critically be compared to that all-time grosser "Mother India". But no leader since its maker died has approached the dimensions of leadership reached by this country bumpkin who began his career as a bit player in "Ali Baba and the Forty Thieves" (1927) and went on to make ...
- ↑ "Padma Awards | Interactive Dashboard". dashboard-padmaawards.gov.in (इंग्रजी भाषेत). 2025-01-30 रोजी पाहिले.
- ↑ "Philaindia". Philatelia. January 2008.