माहीम

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
माहिम is located in मुंबई
माहिम
माहिम
माहिम

माहिम हे मुंबई शहराचे एक भाग आहे, तसेच ह्या भागांना मुंबईतील तालुका म्हणण्यात येते. माहिम रेल्वे स्थानक मुंबई नगरी रेल्वेवरील शेवटचे एक स्थानक आहे.

इतिहास[संपादन]

मुंबई शहर ज्या सात बेटांनी बनलेले आहे, त्यापैकी एक म्हणजे माहीम. माहीम किंवा माहिकावती ही राजा भीमदेवाची राजधानी हॊती. त्याने तेराव्या शतकात ह्या भागावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि एक राजवाडा बांधला. प्रभादेवी येथील एका न्यायालयाचे आणि बाबुलनाथ देवळाचेही बांधकाम त्याच्या कारकिर्दीत झाले. जुने माहीम शहर मुंबईपासून ६० किलोमीटरवर पालघर जवळ आहे. महिकावती देवीचे प्राचीन मंदिर अजूनही तेथे आहे. राम आणि लक्ष्मणाला अभिरावण आणि महिरावण या दोघांनी ह्या देवळात बंदी केले होते असा उल्लेख रामायणात आहे. हनुमानाने त्यांची येथून सुटका केली होती. जेव्हा राजा भीमदेव युद्धात पराजित झाला तेव्हा त्याने मुंबई जवळ आपली नवीन राजधानी बनवून तिचेसुद्धा नाव माहीम ठेवले, असे जुन्या माहीमकरांचे म्हणणे आहे.

माहीम हे मुंबईमधील सात बेटांमध्ये मोडत असून येथे कोळी लोकांचे कोळीवाडे आहेत. येथील समुद्र किनाऱ्यावर माहीम कॉजवे (कोळीवाडा), माहिम किल्ला, माहीम रेती बंदर, माहीमची खाडी, सेंट मायकल चर्च (माहीम चर्च), मखदूम शाह बाबा दर्गा, माहीम पोलीस ठाणे आणि त्यांची वसाहत, शिवाजी पार्क, दादर चौपाटी, महापौर निवास, स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक, श्री शितळादेवी मंदिर, हिंदुजा रुग्णालय, रहेजा रुग्णालय, सेंट झेवियर कॉलेज

आणि कापड बाजार (माहीम बाजार) आहेत.

प्रेक्षणीय स्थळे[संपादन]

माहीम येथे प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये श्री शितळादेवी मंदिर जे जुन्या वास्तू शैलीत असणारे त्याच बरोबर मुंबईतील सर्वात जुने अंदाजे सन १५३४ मध्ये पोर्तुगीजद्वारे बांधले गेले कॅथॉलिक सेंट मायकल चर्च आहे आणि बाबा मखदूम शाह दर्गा आहे हे तिन्ही मंदिरे त्रिकोणी ठिकाणावर वसलेले आहे. माहीम कॉजवे मध्ये स्वामी विवेकानंद उद्यान आहे, तसेच संपूर्ण जगात प्रसिद्ध असलेले शिवाजी पार्क, मुंबईचे महापौर निवास आणि राष्ट्रीय स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक आहे. संयुक्त महाराष्ट्र कलादालन आणि महात्मा गांधी राष्ट्रीय जलतरण तलाव येथेच आहे, आणि त्याचबरोबर मनमाला देवीचे मंदिर आहे.महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान ज्याला माहीम निसर्ग [[चित्|इवलेसे|श्री शितळादेवी मंदिर]] उद्याननेही ओळखले जाते, हे उद्यान धारावी-शिव (सायन) येथे माहीमच्या पूर्वेला जोडलेले आहे.

समाज[संपादन]

माहीममध्ये असेही कोळी लोक तसेच मराठी आणि इतर लोकांची वस्ती आहे. माहीम हे दक्षिणमधून सिटीलाईट पासून ते उत्तरेस माहीम कॉजवे (कोळीवाडा) पर्यंत आहे. येथे कोळी आणि मराठी समाजाव्यतिरिक्त सिंधी, ख्रिश्चन, मुस्लिम धर्माचे लोक राहतात.

प्रसिद्ध लोकवस्ती[संपादन]

वीर सावरकर मार्ग,  [[चित्|इवलेसे|सेंट मायकल चर्च (माहीम चर्च)]] श्री शितळादेवी मंदिर,

सिटी लाईट सिनेमा,

माहीम कॉजवे कोळीवाडा,

सागर सानिध्य चाळ,

माहीम मच्छिमार वसाहत,

माहीम पोलीस वसाहत,

मो. छोटानी मार्ग,

भांडार गल्ली,

मोठा दर्गा,

छोटा दर्गा,

मोरी रोड,

नथुसेठ वाडी,

कापड बाजार (माहिम बाजार), [[चित्|इवलेसे|मखदूम शाह बाबा दर्गा, माहीम दर्गा (मोठा दर्गा)]] माहीम किल्ला मार्ग,

माहीम चर्च मार्ग,

भागोजी कीर मार्ग,

टायकल वाडी,

हे सुद्धा पहा[संपादन]