महादेव विश्वनाथ धुरंधर
| लिंग | पुरूष |
|---|---|
| नागरिकत्व | ब्रिटिश भारत |
| दिलेले नाव | Mahadev |
| आडनाव | Dhurandhar |
| जन्म तारीख | १८ मार्च 1867 |
| जन्मस्थान | कोल्हापूर |
| मृत्यू तारीख | १ जून 1944 |
| मृत्यूस्थान | मुंबई |
| अपत्य | अंबिका धुरंधर |
| व्यवसाय | चित्रकार, व्यंगचित्रकार |
| कार्यक्षेत्र | चित्रकार |
| शिक्षण घेतलेली संस्था | सर जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट |
| कर्मस्थळ | भारत |
| उल्लेखनीय कार्य | Deccan Nursery Tales, Tales from the Indian Epics |
| Has works in the collection | National Gallery of Modern Art |
| गट-प्रकार | portrait |
| Copyright status as a creator | copyrights on works have expired |
रावबहादुर महादेव विश्वनाथ धुरंधर (१८ मार्च, १८६७ - १ जून, १९४४) हे नावाजलेले चित्रकार होते. त्यांचा जन्म कोल्हापूर येथे झाला होता. त्यांच्या कला क्षेत्रातील योगदानाबद्दल ब्रिटिश सरकारने धुरंधरांना रावबहादूर हा किताब दिला.
लेखन
[संपादन]- चित्रकार रावबहादुर धुरंधर यानी जे जे स्कूल ऑफ आर्टच्या आठवणींवर लिहिलेल्या पुस्तकाचे नाव : " कला मंदिरातील ४१ वर्षे"
जीवन व कारकीर्द
[संपादन]- जन्म मुंबई येथे गिरगाव फणसवाडी.
- वडील विश्वनाथ -कोल्हापूर संस्थानात नोकरी.
- बालपण कोल्हापूर येथे.
- मुंबई येथे मँट्रिक ची परीक्षा.जे जे स्कूल ऑफ आर्ट ला भेट.
- इसवी सन १८९० मध्ये जे जे स्कूल ऑफ आर्ट मध्ये कलेतील उच्च शिक्षण घेण्यासाठी प्रवेश.
- इसवी सन १८९६ मध्ये तेथेच नवीन चित्रकला मास्तर म्हणून नेमणूक.
- इसवी सन १९२४ इंग्लंड येथील वेंबले प्रदर्शन- चित्र-ग्लोरी ऑफ पंढरपूर -द ब्रिटिश एम्पायर रिव्ह्यू संस्थेकडून कौतुक.
- छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आयुष्यावर आधारित चित्रमालिका -खूप प्रसिद्ध.
- त्यांनी काढलेली अनेक चित्रे -बडोदा,औंध,नागपूर,सांगली या शहरातील वस्तुसंग्रहालयात आहेत.
- जलरंग माध्यमातून बारीक व सफाईदार काम करणारे अत्यंत कुशल चित्रकार.
- व्यक्तिचित्रे,निसर्गचित्रे, ऐतिहासिक प्रसंग चित्रे, पौराणिक प्रसंग चित्रे.
- पोस्टकार्ड, पुस्तक, मासिक यासाठी सुद्धा चित्रे.
- पाच सुवर्णपदके.
१.पहिले सुवर्णपदक -बॉम्बे आर्ट सोसायटी-इसवी सन १८९५ वार्षिक प्रदर्शन-चित्र:डू यू कम लक्ष्मी? २.दुसरे सुवर्णपदक -इसवी सन १९०४ बॉम्बे औद्योगिक प्रदर्शन-पदक डिझाईन. ३.तिसरे सुवर्णपदक -इसवी सन १९०७ पंढरपूर औद्योगिक प्रदर्शन- चित्र:नैवेद्य. ४.चौथे सुवर्णपदक-इसवी सन १९१० जळगाव औद्योगिक प्रदर्शन-चित्र:ब्राइड्स मेड्स. ५.पाचवे सुवर्णपदक-इसवी सन १९१२ ग्वाल्हेर औद्योगिक प्रदर्शन चित्र:होमेज टू देअर मँजेस्टीज किंग अँड क्वीन.
- १ जून १९४४ रोजी निधन.[१]
सन्मान
[संपादन]- मुंबईतील खार (पश्चिम) येथे 'चित्रकार धुरंधर मार्ग' आहे.
खार परिसर
[संपादन]इसवी सन १८९६मध्ये मुख्य मुंबई (दक्षिण मुंबई - वांद्रे ते चर्चगेट) येथे प्लेग ची साथ आली. त्या साथीमध्ये अनेक लोकांना लागण होऊन बरीच माणसे दगावली. त्यावेळी मुख्य मुंबई सोडून बरेच लोक मुंबई उपनगरात राहावयास गेले. दक्षिण मुंबई येथील मूळ स्थानिक असलेले पाठारे प्रभू समाजातील काही लोकही स्वच्छ हवा, साफ पाणी,आणि निरोगी जागा उपलब्ध असलेल्या खार येथे गेले व तेथेच कायमस्वरूपी राहावयास लागले. येथेच पाठारे प्रभू नगर स्थापन करून ते कायमचे स्थिरस्थावर झाले. येथे आलेल्या अनेक पाठारे प्रभू समाजातील लोकांपैकी एक कुटुंब चित्रकार महादेव विश्वनाथ धुरंधर यांचे होते. त्यांचा अंबा सदन हा बंगला होता. या बंगल्याजवळून जाणाऱ्या रस्त्याला बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने चित्रकार धुरंधर मार्ग हे नाव दिलेले आहे.[२]
मृत्यू
[संपादन]१ जून १९४४.
हा लेख/विभाग स्वत:च्या शब्दात विस्तार करण्यास मदत करा. |
संदर्भ
[संपादन]- ↑ महाराष्ट्र टाईम्स, मुंबई टाईम्स, मंगळवार,९ जुलै २०२४
- ↑ महाराष्ट्र टाईम्स, मुंबई टाईम्स, मंगळवार,९ जुलै २०२४.लेखन -संदीप दहिसरकर-पुरातत्व शास्त्र व कला इतिहास तज्ञ.
बाह्य दुवे
[संपादन]