भारताच्या चलनाचे विमुद्रीकरण

विकिपीडिया, मुक्‍त ज्ञानकोशातून
Jump to navigation Jump to search

२०१६मध्ये भारत सरकारने १,००० व ५०० रुपयांच्या चलनी नोटांचे विमुद्रीकरण केले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी या योजनेची घोषणा केली.[१] त्या योजनेनुसार:

  • दि. ८ नोव्हेंबर २०१६च्या मध्यरात्रीपासून (००.००तास) भारतातील सर्व बँकांचे एटीएम बंद राहतील. ते दि. ९ व १० नोव्हेंबरलादेखील बंद असतील.[२][३]
  • भारतातील सर्व बँका दि.९ नोव्हेंबर २०१६ला बंद राहतील.[२]
  • दि. ८ नोव्हेंबर २०१६च्या मध्यरात्रीपासून सध्या भारताच्या चलनात असलेल्या रु. ५०० व १०००च्या सर्व नोटा व्यवहारासाठी बंद करण्यात आल्या आहेत.[२]
  • लवकरच रु.५००च्या व २०००च्या नवीन नोटा भारताच्या चलनात व व्यवहारात येतील. या नोटा विशेष प्रकारच्या असतील.[२][४][५][६]
  • कोणीही नागरीक त्याचेजवळ असलेल्या जुन्या ५०० व १०००च्या नोटा दि. १० नोव्हेंबर २०१६ ते ३० डिसेंबर २०१६ या कालावधीत कोणत्याही बँकेत अथवा पोस्ट ऑफिसमध्ये भरू शकेल, व त्याऐवजी पर्यायी चलन प्राप्त करू शकेल.[२]
  • त्यानंतर या नोटा दि. ३१ मार्च २०१७ पर्यंत एक प्रतिज्ञापत्र भरून रिझर्व बँकेत जमा करता येतील.[२]
  • सीएनजी गॅस, पेट्रोल पंप, हॉस्पिटल आणि घाऊक बाजारात ११ नोव्हेंबर २०१६पर्यंत जुन्या ५०० आणि एक हजार रुपयांच्या नोटा स्वीकारल्या जातील.[२]
  • नोटा बँकेत अथवा पोस्टात बदलण्यासाठी/जमा करण्यासाठी आधार कार्ड/पॅन कार्ड आवश्यक करण्यात आलेले आहे.[२]
  • याद्वारे खोट्या चलनालापण रोध बसणार आहे.[२]
  • काळ्या पैशावर, भ्रष्टाचारावर तसेच मोठ्या प्रमाणात असणाऱ्या बनावट नोटांच्या परिचलनावर याद्वारे आळा बसू शकेल. त्यासोबतच, हत्यारांच्या स्मगलिंकरिताच्या निधीवर, हेरगिरीवर आणि दहशतवादावरही नियंत्रण येईल असा भारत सरकारचा दावा आहे.[७]

यामुळे भारतातील अनेकांना आपली बेहिशेबी संपत्ती नाईलाजाने बँकेत जमा करावी लागली. त्यांची मोठीच पंचाईत झाली.

पहा[संपादन]

बाह्य दुवे[संपादन]

संदर्भ व नोंदी[संपादन]

  1. ^ एनडीटीव्ही.कॉम "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणतात रु. ५०० व रु.१००० च्या नोटा बाद करण्यात येत आहेत (इंग्रजी मजकूर)". एनडीटीव्ही.कॉम. ८ नोव्हेंबर २०१६. 
  2. a b c d e f g h i "आज मध्यरात्रीपासून 500-1000च्या नोटा वापरातून रद्द, पंतप्रधानांची घोषणा". आयबीएन लोकमत लाईव्ह दूरचित्रवाहिनी. आयबीएन लोकमत लाईव्ह दूरचित्रवाहिनी. ०८/११/२०१६. ०८/११/२०१६ रोजी पाहिले. 
  3. ^ भारत सरकारच्या वित्त मंत्रालयाच्या (आर्थिक कर्म विभाग)चे असाधारण राजपत्र क्रमांक-भाग II-खण्ड३-उप-खण्ड (ii) नवी दिल्ली येथे ८ नोव्हेंबर २०१६ ला प्रकाशित
  4. ^ "पहा कशा आहेत २००० च्या आणि ५०० च्या नव्या नोटा". http://zeenews.india.com. झी न्यूज २४ तास. ०८/११/२०१६. 
  5. ^ "RBI issues Rs. 500 notes in a new series लोकमत, नागपूर-ईपेपर-पान क्रमांक ९,आरबीआयची जाहिरात (इंग्रजी मजकूर)". लोकमत नागपूर. ०९/११/२०१६. ०९/११/२०१६ रोजी पाहिले. 
  6. ^ पान क्रमांक ३ "RBI issues Rs. 2000 notes in a new series लोकमत, नागपूर-ई-पेपर-पान क्रमांक ३,आरबीआयची जाहिरात पान (इंग्रजी मजकूर)". लोकमत नागपूर. ०९/११/२०१६. ०९/११/२०१६ रोजी पाहिले. 
  7. ^ लोकमत, नागपूर-ईपेपर-पान क्रमांक ७ "वाढता भ्रष्टाचार, काळा पैसा,दहशतवाद आणि बनावट नोटांना आळा घालण्यासाठी भारताचा ऐतिहासिक निर्णय ५०० आणि १००० रुपयांच्या विद्यमान सर्व नोटांवर कायदेशीर बंदी (वित्त मंत्रालय, भारत सरकारची जाहिरात)". लोकमत, नागपूर (नागपूर). ०९/११/२०१६. ०९/११/२०१६ रोजी पाहिले.