बेबी (मराठी नाटक)
| बेबी | |
| लेखन | विजय तेंडुलकर |
| भाषा | मराठी |
| देश | भारत |
बेबी हे मराठी नाटककार विजय तेंडुलकर यांनी लिहिलेले एक अत्यंत अस्वस्थ करणारे आणि मानवी मनाच्या गडद बाजू मांडणारे नाटक आहे. १९७५ मध्ये प्रकाशित झालेले हे नाटक तेंडुलकरांच्या शोषक-शोषित या विषयवस्तुवर आधारित आहे. या नाटकात समाजाच्या तळात राहणाऱ्या माणसांची जगण्याची धडपड आणि त्यांच्यावर होणारे अत्याचार याचे प्रभावी चित्रण केले आहे.[१]
तेंडुलकरांनी या नाटकात गरिबी आणि शोषणाचे अत्यंत उग्र चित्रण ककरताना मोजक्या पात्रांच्या माध्यमातून लेखकाने एक भयावह सामाजिक वास्तव मांडले आहे.
कथानक आणि विषय
[संपादन]या नाटकाची नायिका बेबी नावाची एक मध्यमवयीन अविवाहित स्त्री आहे. ती एका चाळीत राहते आणि अत्यंत कष्टप्रद जीवन जगते. तिचा भाऊ राघू हा एक व्यसनी आणि स्वार्थी माणूस आहे, जो केवळ आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी बेबीचे शोषण करतो.
नाटकात शिवप्पा नावाचे एक पात्र आहे, जो बेबीचा घरमालक आहे. शिवप्पा हा पाशवी वृत्तीचा माणूस असून तो आपल्या शक्तीचा वापर करून बेबीला शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या छळतो. बेबी ही या सर्व अत्याचारांना निमूटपणे सहन करणारी एक अत्यंत हतबल पात्र म्हणून उभी राहते. तेंडुलकरांनी या नाटकातून माणसातील सुप्त हिंसेचा आणि परपीडन वृत्तीचा (सेडिझम) शोध घेतला आहे [२]
सामाजिक आणि मानसिक पैलू
[संपादन]हे नाटक मानवी स्वभावातील क्रूरतेचे दर्शन घडवते. समाजातील दुबळ्या घटकांचे, विशेषतः स्त्रियांचे कशा प्रकारे जवळच्या व्यक्तींकडून आणि समाजाकडून शोषण होते, यावर हे नाटक बोट ठेवते. बेबीचा सहनशील स्वभाव आणि तिच्यावर होणारे अन्याय प्रेक्षकांच्या मनात संतापाची आणि करुणेची भावना निर्माण करतात [३]।