प्लाटून (चित्रपट)

प्लाटून हा इ.स. १९८६ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक वास्तववादी आणि ऑस्कर पुरस्कारविजेता अमेरिकन युद्ध-नाट्यपट आहे. या चित्रपटाचे लेखन आणि दिग्दर्शन ऑलिव्हर स्टोनने केले होते. स्टोनच्या स्वतःच्या व्हियेतनाम युद्धातील सैनिकी अनुभवांवर हा चित्रपट आधारित आहे.

कथासार

या चित्रपटाची कथा इ.स. १९६७च्या उत्तरार्धात व्हियेतनाम युद्धाच्या काळात दक्षिण व्हियेतनाम-कंबोडिया सीमेवर तैनात असलेल्या अमेरिकन लष्कराच्या एका पायदळ तुकडीभोवती (प्लाटून) फिरते. क्रिसस टेलर हा एक मध्यमवर्गीय कॉलेज सोडून आलेला तरुण स्वतःहून सैन्यात भरती होऊन व्हिएतनाममध्ये येतो. त्याला वाटते की युद्धाच्या मैदानात सर्व वर्ग आणि वंशाचे तरुण एकत्र येऊन देशासाठी लढत आहेत.

परंतु रणभूमीत पोहोचल्यावर क्रिसला युद्धाची भयानक, निष्ठुर आणि अस्वस्थ करणारी वास्तवता जाणवते. उष्ण कटिबंधीय जंगल, मलेरिया, आणि अदृश्य शत्रूच्या (व्हियेतकाँग) हल्ल्यांमुळे सैनिकांची मानसिक स्थिती अत्यंत खालावलेली असते. तुकडीत दोन प्रमुख आणि परस्परविरोधी विचारसरणीचे सार्जंट असतात: सार्जंट इलायस - जो एक दयाळू, नैतिकता जपणारा आणि सैनिकांच्या जीवाचे मोल जाणणारा असतो; आणि सार्जंट बार्न्स - जो अत्यंत क्रूर, निष्ठुर आणि विजय मिळवण्यासाठी कोणत्याही थराला जाणारा असतो.

तुकडीतील सैनिक या दोन सार्जंटच्या विचारसरणीत विभागले जातात. एका व्हियेतनामी गावातील संशयास्पद हल्ल्यादरम्यान बार्नेस एका निष्पाप गावकऱ्याची हत्या करतो आणि संपूर्ण गाव जाळून टाकण्याचा प्रयत्न करतो. इलायस याला तीव्र विरोध करतो. या मतभेदामुळे बार्न्स युद्धाच्या धुमश्चक्रीत संधी साधून इलायसला जंगलात एकटा सोडून देतो आणि त्याला गोळ्या घालून सोडून येतो. शत्रूच्या गोळीबारात इलायसचा झालेला करुण अंत क्रिसच्या मनावर खोल परिणाम करतो.

कथेच्या उत्कर्षबिंदूत व्हियेतकाँग सैनिकांचा अभूतपूर्व आणि भीषण हल्ला होतो, ज्यात दोन्ही बाजूंचे अफाट नुकसान होते. या गोंधळात क्रिसला बार्नेसचे क्रूर सत्य पूर्णपणे उमजते. हल्ला संपल्यानंतर जखमी झालेल्या बार्न्सचा ख्रिस स्वतःच्या हाताने अंत करतो. युद्धाच्या या भीषण अनर्थातून वाचून ख्रिसला जेव्हा हेलिकॉप्टरने माघारी नेले जाते, तेव्हा त्याला जाणीव होते की ते शत्रूशी लढण्यापेक्षा स्वतःच्याच आतील अंधाराशी आणि पापांशी लढत होते.

कलाकार आणि पात्रे

चित्रपटातील प्रमुख कलाकार आणि त्यांनी साकारलेल्या पात्रांची यादी खालीलप्रमाणे आहे:

कलाकार	भूमिका
चार्ली शीन	क्रिस टेलर
टॉम बेरेंजर	सार्जंट बॉब बार्नेस
विलेम डॅफो	सार्जंट इलायस ग्रॉडीन
फॉरेस्ट व्हिटॅकर	बिग हॅरोल्ड
फ्रांसिस्को क्विन	रॅमन हेरेरा
जॉन सी. मॅकगिनली	सार्जंट ओ'नील
रिचर्ड एडसन	सॅल
केव्हिन डिल्लन	बनी
रेजिनाल्ड जॉनसन	ज्युनियर
कीथ डेव्हिड	किंग
जॉनी डेप	गॅटर लर्नर
मार्क मोझेस	लेफ्टनंट वॉल्फ

पुरस्कार आणि नामांकने

या चित्रपटाला ५९ व्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात आणि इतर प्रमुख आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार सोहळ्यांमध्ये प्रचंड यश मिळाले:

पुरस्कार सोहळा	वर्ग	नामांकित व्यक्ती / चित्रपट	निकाल
ऑस्कर पुरस्कार	सर्वोत्कृष्ट चित्रपट	आर्नोल्ड कोपेलसन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक	ऑलिव्हर स्टोन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट चित्रपट संपादन	क्लेर सिम्पसन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट ध्वनी	जॉन डॅनियल्स, मायकेल मर्फी, रॉबर्ट वॉल्ड, डॉन डिजिओलामो	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता	टॉम बेरेंजर	नामांकन
	सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता	विलेम डॅफो	नामांकन
	सर्वोत्कृष्ट मूळ पटकथा	ऑलिव्हर स्टोन	नामांकन
	सर्वोत्कृष्ट छायांकन	रॉबर्ट रिचर्डसन	नामांकन
गोल्डन ग्लोब पुरस्कार	सर्वोत्कृष्ट चित्रपट - ड्रामा	प्लाटून	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक	ऑलिव्हर स्टोन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता	टॉम बेरेंजर	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट पटकथा	ऑलिव्हर स्टोन	नामांकन
बाफ्टा पुरस्कार	सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक	ऑलिव्हर स्टोन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट संपादन	क्लेर सिम्पसन	विजेता
	सर्वोत्कृष्ट छायांकन	रॉबर्ट रिचर्डसन	नामांकन