पोपचे धर्मपत्र

प्राचीन रोमी चर्चमध्ये, धर्मपत्र हे मूळतः एका विशिष्ट क्षेत्रातील सर्व चर्चना पाठवले जाणारे एक परिपत्रक होते. त्या वेळी, हा शब्द कोणत्याही बिशपने पाठवलेल्या पत्रासाठी वापरला जाऊ शकत होता.

कॅथलिक वापर

आजच्या कॅथलिक चर्चसाठी, धर्मपत्र हा पोपच्या दस्तऐवजांचा एक विशिष्ट प्रकार आहे, जो कॅथलिक सिद्धांताशी संबंधित एक प्रकारचे धर्मोपदेशात्मक पत्र आहे. हे पोपद्वारे पाठवले जाते आणि सामान्यतः विशेषतः कुलप्रमुख, मुख्य बिशप, आर्चबिशप आणि बिशप यांना उद्देशून असते, जे पवित्रासनासोबत ऐक्य साधतात. या संबोधनाचे रूप मोठ्या प्रमाणात बदलू शकते आणि ते एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील बिशपांशी संबंधित असू शकते किंवा व्यापक श्रोतृवर्गाला उद्देशून असू शकते. औपचारिक पोपच्या आज्ञाच्यापेक्षा जास्ती वैयक्तिक स्वरूपामुळे, पोपची ज्ञानपत्रे सामान्यतः पोपच्या संक्षिप्त निवेदनाच्या रूपात असतात.

बहुतेक पोपच्या दस्तऐवजांप्रमाणे, विश्वपत्राचे शीर्षक सहसा त्याच्या पहिल्या काही शब्दांवरून (त्याच्या आरंभबिंदूवरून ) घेतले जाते. ते सहसा लॅटिनमध्ये लिहिलेले असतात, जोपर्यंत ते विशेषतः बिशप किंवा एखाद्या प्रदेशातील चर्चला उद्देशून लिहिलेले नसतात. लॅटिनमध्ये नसलेल्या पोपच्या विश्वपत्रांमध्ये, 'कॅथलिक क्रिया' सारख्या गटांवर इटालियन फाशीवादांनी केलेल्या दडपशाहीच्या विरोधात असलेले १९३१ चे इटालियन ' नोन अब्ब्यामो बिसोन्यो' आणि वंश व राष्ट्राच्या नाझी उदात्तीकरणाच्या विरोधात असलेले १९३७ चे जर्मन ' मिट ब्रेनेन्डर सोर्गे' असतात.

पोपचा वापर

'हुमानी जेनेरिस' या धर्मपत्रामध्ये, पोप पिउस बारावे यांनी असे प्रतिपादन केले की, पोपची धर्मपत्रे, जरी ते सामान्य धर्मोपदेशाची असले तरी, एखाद्या विशिष्ट प्रश्नावरील धर्मशास्त्रीय वादविवाद संपवण्यासाठी पुष्कळ अधिकृत असू शकतात:   असा विचार करणे योग्य नाही की, धर्मपत्रांमध्ये जे काही लिहिले आहे ते स्वतःहून संमतीस पात्र नाही, कारण यामध्ये पोप त्यांच्या अधिकारपदाचा सर्वोच्च अधिकाराचा वापर करत नाहीत. कारण या गोष्टी साध्या अधिकारपदाद्वारे शिकवल्या जातात, ज्याच्या संदर्भात पुढील गोष्ट लागू होते: "जो तुमचे ऐकतो, तो माझे ऐकतो." (लूका १०:१६); आणि सहसा धर्मपत्रांमध्ये जे मांडले जाते आणि ठसविले जाते, ते आधीपासूनच कॅथलिक सिद्धांताशी संबंधित असते. परंतु, जर सर्वोच्च पोपांच्या कृतींमध्ये, योग्य विचारविनिमयानंतर, एखाद्या आतापर्यंतच्या वादग्रस्त विषयावर आपले मत व्यक्त केले, तर हे सर्वांना स्पष्ट होते की, त्याच पोपच्या विचार आणि इच्छेनुसार, या विषयावर धर्मशास्त्रज्ञांमध्ये यापुढे मुक्त चर्चेचा प्रश्न उरत नाही. कॅथलिक सामाजिक शिकवणीचा एक भाग असून, पोपांनी एका शतकाहून अधिक काळ, किमान १९ धर्मपत्र जारी केले आहेत. सामाजिक समस्या आणि कामगारांच्या हक्कांवर, पोप लेओ तेरावे यांनी धर्मपत्र रेरुम नोवारुम (१८९१) जाहीर केले, ज्यानंतर पिउस अकराव्यांचे क्वाद्राजेसिमो आन्नो (१९३१) आणि योहान्नेस पाउलुस दुसऱ्यांचे सेंतेसिमुस आन्नुस (१९९१) आले. पोप पिउस बाराव्यांनी १९४५ च्यानंतर दहा धर्मपत्रजारी केले, ज्यांपैकी तीन हंगेरीवरील सोव्हिएत आक्रमणाचा निषेध करत होते ज्याने १९५६ मध्ये हंगेरियन क्रांती दडपली: दातिस नुपेर्रिमे, लॅतामुर आद्मोदुम आणि लुक्तॉसिस्सिमी एवेन्तुस . पोप पॉल सहाव्यांनी संततिनियमन आणि दयामरण या विषयावर एक धर्मपत्र हुमानाए विताए जारी केले.

अंग्लीकी वापर

अंग्लिकींमध्ये 'धर्मपत्र' ही संज्ञा १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात पुनरुज्जीवित झाली. ती इंग्रज मुख्य बिशपांद्वारे जारी केलेल्या धर्मपत्रांसाठी वापरली जाते.

पूर्व ऑर्थोडॉक्स वापर

पूर्व ऑर्थोडॉक्सीमध्ये, धर्मपत्र कॉन्स्टँटिनोपलच्या कुलप्रमुखासारख्या व्यक्तींद्वारे, बिशपांच्या धर्मसभांद्वारे, किंवा वैयक्तिक बिशपांद्वारे जारी केले जाऊ शकतात.

स्रोत

• द ऑक्सफर्ड डिक्शनरी ऑफ द ख्रिश्चन चर्च (तिसरी आवृत्ती), पृ. ५४५.

• धर्मशास्त्र ग्रंथालयातील पोपच्या दस्तऐवजांची सूची, Archived 2016-03-30 at the वेबॅक मशीन. .
• जीकॅथलिकवर पोपचे विश्वपत्र
• www.papalencyclicals.net, अलिकडच्या शतकांतील बहुतांश विश्वपत्रांचे मजकूर